૪૮. થેય્યસંવાસકવત્થુકથા

૧૧૦. પારિજઞ્ઞપત્તસ્સાતિ પરિહાયતીતિ પરિજાનિ, ઇસ્સરિયભોગાદિ, તસ્સ ભાવો પારિજઞ્ઞં, ઇસ્સરિયભોગાદિક્ખયો, તં પત્તોતિ પારિજઞ્ઞપત્તો, તસ્સ. ‘‘પારિજુઞ્ઞપત્તસ્સા’’તિપિ ઉકારેન સહ પાઠો અત્થિ. ખીણકોલઞ્ઞોતિ એત્થ કુલે જાતા કોલઞ્ઞા, ણ્યપચ્ચયો, નકારાગમો. ખીણા કોલઞ્ઞા અસ્સાતિ ખીણકોલઞ્ઞોતિ વચનત્થં દસ્સેન્તો આહ ‘‘માતિપક્ખપિતિપક્ખતો’’તિઆદિ. તત્થ માતિપક્ખપિતિપક્ખતોતિ માતુયા પક્ખો માતિપક્ખો, પિતુનો પક્ખો પિતિપક્ખો, માતિપક્ખો ચ પિતિપક્ખો ચ માતિપક્ખપિતિપક્ખા. ફાતિં કાતુન્તિ એત્થ ફા-ધાતુ વડ્ઢનત્થોતિ આહ ‘‘વડ્ઢેતુ’’ન્તિ. ‘‘પુચ્છિયમાનો’’તિ ઇમિના અનુયુઞ્જિયમાનોતિ એત્થ અનુત્યૂપસગ્ગવસેન યુજસદ્દો પુચ્છનત્થોતિ દસ્સેતિ.

થેય્યસંવાસકોતિ થેનનં થેય્યં નકારસ્સ યકારં કત્વા, થેય્યાય સંવાસકો ઇમસ્સાતિ થેય્યસંવાસકો. એત્થ ચ ન કેવલં વસ્સગણનાદિકોયેવ સંવાસો નામ હોતિ, અથ ખો થેય્યાય લિઙ્ગગહણમ્પિ સંવાસોયેવ નામ. તસ્મા તસ્સ તિવિધભાવં દસ્સેન્તો આહ ‘‘તયો’’તિઆદિ. તત્થ લિઙ્ગં થેનેતીતિ લિઙ્ગથેનકો, એસેવ નયો ઇતરેસુપિ. તમત્થં વિત્થારેન્તો આહ ‘‘તત્થા’’તિઆદિ. તત્થ યોતિ થેય્યસંવાસકો. લિઙ્ગમત્તસ્સેવાતિ એત્થ મત્તસદ્દેન સંવાસાદયો નિવત્તેતિ.

વિદેસન્તિ અત્તનો દેસતો વિયોગં દેસં. વિસદ્દો હેત્થ વિયોગત્થવાચકો. અથ વા વિ દૂરં દેસં. વિસદ્દો હેત્થ દૂરત્થવાચકો. મુસાતિ અભૂતત્થે દુતિયન્તનિપાતો, અભૂતં વચનન્તિ અત્થો. પટિબાહતીતિ અઞ્ઞે નિવારેતિ. સંવાસથેનકો નામાતિ એત્થ કો સંવાસો નામ, નનુ એકકમ્માદિકોતિ આહ ‘‘ભિક્ખુવસ્સગણનાદિકો’’તિઆદિ. ભિક્ખુવસ્સગણનાદિકોતિ આદિસદ્દેન યથાવુડ્ઢં વન્દનસાદિયનં આસનપટિબાહનં ઉપોસથપવારણાદીસુ સન્દિસ્સનન્તિ ઇમાનિ સઙ્ગણ્હાતિ. ‘‘કિરિયભેદો’’તિ ઇમિના સં એકતો વસિયતિ અનેનાતિ સંવાસોતિ વચનત્થેન કિરિયભેદો સંવાસો નામાતિ દસ્સેતિ. ઇમસ્મિં અત્થેતિ ઇમસ્મિં વત્થુમ્હિ, ઇમસ્મિં ઠાનેતિ અત્થો. ઇમિના પારાજિકાદિટ્ઠાને પન એકકમ્માદિકો સંવાસો નામાતિ દસ્સેતિ.

‘‘લિઙ્ગસ્સ ચેવ સંવાસસ્સ ચા’’તિ ઇમિના ઉભયથેનકોતિ એત્થ ઉભયસરૂપં દસ્સેતિ.

એત્થાતિ થેય્યસંવાસકટ્ઠાને. રાજ…પે… ભયેહિ વાતિ એત્થ ભયસદ્દો પચ્ચેકં યોજેતબ્બો. રાજભયેન ચ દુબ્ભિક્ખભયેન ચ કન્તારભયેન ચ રોગભયેન ચ વેરિભયેન ચાતિ હિ અત્થો. ચીવરગહણત્થન્તિ ચીવરાહરણત્થં, અયમેવ વા પાઠો. વાસદ્દો હેત્વત્થં વા સમ્પદાનત્થં વા સમ્પિણ્ડેતિ. અયં ગાથા વિભત્તિયા ઉપ્પટિપાટિત્તા ભગ્ગરીતિસઙ્ખાતા અલઙ્કારદોસા ન મુત્તા. લિઙ્ગન્તિ સમણલિઙ્ગં. ઇધાતિ ઇમસ્મિં સાસને.

નાધિવાસેતીતિ ન સમ્પટિચ્છતિ. યાવાતિ યત્તકં કાલં, અયં પનેત્થ યોજના – ઇધ યો રાજ…પે… ભયેન વા ચીવરગહણત્થં વા લિઙ્ગં આદિયતિ, સો સુદ્ધમાનસો હુત્વા યાવ સંવાસં નાધિવાસેતિ, તાવ એસો ‘‘થેય્યસંવાસકો નામા’’તિ ન વુચ્ચતીતિ.

તત્રાતિ તાસુ ગાથાસુ. ઇધાતિ ઇમસ્મિં સાસને. એવન્તિ લિઙ્ગે ગહિયમાને. તસ્મિન્તિ જને. અનોસરિત્વાવાતિ અનોક્કમિત્વાવ. લિઙ્ગં અપનેત્વાતિ સયં ગહિતં સમણલિઙ્ગં વિનાસેત્વા. પબ્બજિતાલયન્તિ પબ્બજિતછાયં. પુબ્બેતિ સંવાસથેનકે.

સબ્બપાસણ્ડિયભત્તાનીતિ સબ્બાનિ પાસણ્ડં ઉદ્દિસ્સ દિન્નાનિ ભત્તાનિ.

સત્તે વહતીતિ સત્તવાહો. વિરમિતબ્બન્તિ વેરં, તં પવત્તેતીતિ વેરિકો. કાયેન પરિહરિતબ્બાનીતિ કાયપરિહારિયાનિ. તન્તિ તુવં. હીનાયાવત્તભાવન્તિ હીનાય ગિહિભાવાય આવત્તભાવં.

ઉપ્પબ્બજિત્વાતિ પબ્બજવિયોગં કત્વા. તમત્થન્તિ ઉપ્પબ્બજિતસઙ્ખાતમત્થં. અસ્સાતિ મહાસામણેરસ્સ.

મહન્તો વાતિ એત્થ વાસદ્દો ગરહત્થો. પગેવ દહરોતિ દસ્સેતિ. અબ્યત્તો હોતીતિ યોજના. સોતિ સામણેરો.

વચ્છગોરક્ખાદીનીતિ એત્થ વચ્છોતિ તરુણગોણો. સો હિ માતુસન્તિકે વસતીતિ વચ્છો. માતુયા વિયોગકાલે વા વસ્સતીતિ વચ્છોતિ વુચ્ચતિ. ઇમિના દમ્મગવજરગ્ગવાપિ સામઞ્ઞતો ગહિતા. ગો વુચ્ચતિ ખેત્તભૂમિ. વચ્છો ચ ગો ચ વચ્છગવા, તેસં રક્ખનં વચ્છગોરક્ખો, સો આદિ યેસં કસિકમ્માદીનન્તિ વચ્છગોરક્ખાદીનિ. ‘‘સૂપસમ્પન્નો’’તિ ઇમિના ગહટ્ઠમ્પિ સચે ઉપસમ્પાદેતિ, સૂપસમ્પન્નોતિ દસ્સેતિ. અનુપસમ્પન્નકાલેયેવાતિ સામણેરકાલેયેવ. વિનયવિનિચ્છયેતિ વિનયે વુત્તસ્સ થેય્યસંવાસકસ્સ વિનિચ્છયે. થેય્યસંવાસકો હોતિ લિઙ્ગસ્સ અપનીતત્તા.

થેય્યસંવાસકો ન હોતિ સલિઙ્ગે ઠિતત્તા. અયમ્પિ થેય્યસંવાસકો ન હોતિ કાસાયે સઉસ્સાહત્તા. થેય્યસંવાસકો હોતિ કાસાયે ધુરસ્સ નિક્ખિત્તત્તા.

થેય્યસંવાસકો ન હોતિ સલિઙ્ગે ઠિતત્તા. નેવ થેય્યસંવાસકો હોતિ કાસાયે સઉસ્સાહત્તા. મેથુનસેવનાદીહીતિઆદિસદ્દેન પાણાતિપાતાદયો સઙ્ગણ્હાતિ. થેય્યસંવાસકો હોતિ કાસાયે ધુરસ્સ નિક્ખિત્તત્તા. ઓવટ્ટિકન્તિ અધોવટ્ટેન કરણં. રક્ખતિ તાવાતિ તાવ રક્ખતિ વીમંસનેન નિવાસિતત્તા. લિઙ્ગન્તિ સમણલિઙ્ગં. થેય્યસંવાસકો હોતિ ગિહિલિઙ્ગસ્સ સમ્પટિચ્છિતત્તા.

વીમંસતિ વા સમ્પટિચ્છતિ વા રક્ખતિયેવ ઓદાતવત્થસ્સ અન્તોકાસાયભાવતો. ‘‘ભિક્ખુનિયાપિ એસેવ નયો’’તિ વુત્તમેવત્થં વિભાવેન્તો આહ ‘‘સાપી’’તિઆદિ.

વુડ્ઢપબ્બજિતો સામણેરોતિ સમ્બન્ધો. પાળિયમ્પીતિ પન્તિયમ્પિ. સેનો મંસપેસિં ગહેત્વા ગચ્છતિ વિય ભત્તપિણ્ડે પત્તં ઉપનામેત્વા ગહેત્વા ગચ્છતિ. થેય્યસંવાસકો ન હોતિ વસ્સાનં અગણનત્તા.