૪૩. અનાપુચ્છાવરણવત્થુઆદિકથા

૧૦૮. ઉપજ્ઝાયં અનાપુચ્છાતિ એત્થ ઉપજ્ઝાયં અનાપુચ્છિત્વા. સબ્બથા કિં ન કાતબ્બન્તિ આહ ‘‘તુમ્હાક’’ન્તિઆદિ. દણ્ડકમ્મમસ્સાતિ દણ્ડકમ્મં અસ્સ. અસ્સાતિ સામણેરસ્સ. સદ્ધિં ઉપજ્ઝાયેન વિહરન્તીતિ સદ્ધિવિહારિકા. નિસ્સયાચરિયાદીનં અન્તે સમીપે વસન્તીતિ અન્તેવાસિકા, ઉપસમ્પન્નાયેવ.

અપલાળેન્તીતિ એત્થ લળ ઉપસેવાયન્તિ ધાતુપાઠેસુ વુત્તત્તા (સદ્દનીતિધાતુમાલાયં ૧૮ ળકારન્તધાતુ) થેરે લળતો ઉપસેવતો અપગમેન્તીતિ અત્થો દટ્ઠબ્બો. ઇધ પન અધિપ્પાયત્થં દસ્સેન્તો આહ ‘‘તુમ્હાક’’ન્તિઆદિ. અપલાળેતબ્બાતિ અઞ્ઞં લળતો ઉપસેવતો અપગમેતબ્બા. પરિસભૂતે સામણેરૂપસમ્પન્નેતિ યોજના. આદીનવન્તિ દુસ્સીલં નિસ્સાય વસનસ્સ દોસં. ન્હાયિતું આગતેન તયા ગૂથમક્ખનં કતં વિય દુસ્સીલં નિસ્સાય વિહરન્તેન દુસ્સીલં કતન્તિ યોજના. ‘‘દુસ્સીલ’’ન્તિ પદં પુરિમપચ્છિમપદાપેક્ખં, તસ્મા દ્વિન્નં પદાનં મજ્ઝે વુત્તં. તત્થ પુરિમપદાપેક્ખકાલે વુત્તકમ્મં, પચ્છિમપદાપેક્ખકાલે અવુત્તકમ્મં. સોતિ સામણેરૂપસમ્પન્નો. ઉપજ્ઝાયં વાતિ સામણેરં સન્ધાય વુત્તં. નિસ્સયં વાતિ ઉપસમ્પન્નં સન્ધાય વુત્તં.

તીસુ નાસનાસૂતિ સંવાસલિઙ્ગદણ્ડકમ્મનાસનસઙ્ખાતાસુ તીસુ નાસનાસુ. યોતિ સામણેરો. નાનાઆપત્તિયોતિ પારાજિકથુલ્લચ્ચય પાચિત્તિયાપત્તિયો. હીતિ સચ્ચં, યસ્મા વા. કુન્થકિપિલ્લિકમ્પીતિ એત્થ પાણખાદકેહિ સત્તેહિ કુથિયતિ હિંસિયતીતિ કુન્થો, કું પથવિં વા ધારેતીતિ કુન્ધો.

કિમિયેવ પિલ્લિકં પોતકં કિપિલ્લિકં મિકારસ્સ લોપં કત્વા. પિલ્લિકસદ્દો હિ પોતકપરિયાયો. કિમીનં, કિમીસુ વા પિલ્લિકં કિપિલ્લિકં. નાસેતબ્બતંયેવાતિ લિઙ્ગેન નાસેતબ્બભાવમેવ. તાવદેવાતિ તસ્મિં મારણભિન્દનક્ખણેયેવ. અસ્સાતિ સામણેરસ્સ. સેનાસનગ્ગાહો ચ પટિપ્પસ્સમ્ભતીતિ વસ્સચ્છેદો હોતીતિ અધિપ્પાયો. આકિણ્ણદોસોવાતિ લિઙ્ગનાસનદોસેન ચ દણ્ડકમ્મનાસનદોસેન ચ આકુલદોસોવ. વિરજ્ઝિત્વાતિ વિરાધેત્વા. યથાનિવત્થપારુતસ્સેવ સામણેરસ્સાતિ સમ્બન્ધો. તસ્માતિ સરણગમનઉપસમ્પદકમ્મવાચાનં સદિસત્તા. ભિક્ખુના સમાદિન્નં વિય ઇમિનાપિ સમાદિન્નાનેવ હોન્તીતિ યોજના. એવન્તિ એવમિજ્ઝને, સમાદિન્ને વા. દળ્હીકરણત્થન્તિ સિક્ખાપદાનં દળ્હીકરણત્થં. પતિટ્ઠાપનત્થન્તિ સામણેરસ્સ પતિટ્ઠાપનત્થં. લચ્છતીતિ લભિસ્સતિ. સઙ્ઘેન દાતબ્બોતિ સમ્બન્ધો. અપલોકેત્વાતિ સઙ્ઘં આપુચ્છિત્વા. ઇમિના છિન્નવસ્સકં દસ્સેતિ.

અદિન્નાદાને તિણસલાકમત્તેનાપિ વત્થુના અસમણો હોતીતિ યોજના. વિપ્પટિપત્તિયાતિ વિકારેન પટિપજ્જનતો. ભણિતેતિ ભણને. જાનિત્વાતિ જાનિત્વા એવ. એવકારો હેત્થ અજ્ઝાહરિતબ્બો, તેન વુત્તં ‘‘ન અજાનિત્વા’’તિ. યાનિ પઞ્ચ સિક્ખાપદાનીતિ યોજના. અસ્સાતિ સામણેરસ્સ. ઠપનત્થાયાતિ સિક્ખાપદાનં ઠપનત્થાય. અયન્તિ પારાજિકો. વિસેસોતિ ભિક્ખૂનં પાચિત્તિયતો વિસેસો.

પટિપક્ખવસેનાતિ ‘‘અનરહં અસમ્માસમ્બુદ્ધો’’તિઆદિના ચ ‘‘દ્વાક્ખાતો’’તિઆદિના ચ ‘‘દુપ્પટિપ્પન્નો’’તિઆદિના ચ પટિવિરુદ્ધવસેન ગરહન્તો સામણેરો નિવારેતબ્બોતિ સમ્બન્ધો. કણ્ડકનાસનાયાતિ કણ્ડકનામકસ્સ સામણેરસ્સ દણ્ડકમ્મનાસનાય. તં લદ્ધિન્તિ અવણ્ણભાસનદિટ્ઠિં. અચ્ચયન્તિ અતિક્કમં, દોસં વા. દેસાપેતબ્બોતિ ‘‘અચ્ચયો મં ભન્તે અચ્ચગમા’’તિઆદિના દેસાપેતબ્બા. તં યુત્તન્તિ ‘‘લિઙ્ગનાસનાય નાસેતબ્બો’’તિ તં વચનં પતિરૂપં. હીતિ સચ્ચં, યસ્મા વા. ઇધાતિ ખન્ધકે, ‘‘સામણેરં નાસેતુ’’ન્તિવચને વા.

‘‘એસેવ નયો’’તિ વુત્તવચનં પાકટં કરોન્તો આહ ‘‘સસ્સતુચ્છેદાનઞ્હી’’તિઆદિ. અઞ્ઞતરદિટ્ઠિકો સામણેરોતિ યોજના. એત્થાતિ દસસુ નાસનઙ્ગેસુ. ‘‘કામ’’ન્તિપદેન પુનરુત્તિનિરત્થકદોસારોપનેન ગરહં દસ્સેતિ. ‘‘પના’’તિપદેન તેસં દોસાનં પહાનેન સમ્ભાવનં દસ્સેતિ. અબ્રહ્મચારિં સામણેરન્તિ સમ્બન્ધો. ઉપસમ્પાદેતું વટ્ટતીતિ ઉપસમ્પાદનં વટ્ટતિ. ભિક્ખુનિદૂસકો સામણેરોતિ સમ્બન્ધો. પબ્બજ્જમ્પીતિ એત્થ પિસદ્દસ્સ ગરહત્થભાવં દસ્સેતું વુત્તં ‘‘પગેવ ઉપસમ્પદ’’ન્તિ. એતમત્થન્તિ એતાદિસમત્થં.