૫. પઠમપવારણસિક્ખાપદં

૨૩૬. પઞ્ચમે પવારિતાતિ એત્થ વસ્સંવુત્થપવારણા, પચ્ચયપવારણા, પટિક્ખેપપવારણા, યાવદત્થપવારણા ચાતિ ચતુબ્બિધાસુ પવારણાસુ યાવદત્થપવારણા ચ પટિક્ખેપપવારણા ચાતિ દ્વે પવારણા અધિપ્પેતાતિ દસ્સેન્તો આહ ‘‘બ્રાહ્મણેના’’તિઆદિ. બ્રાહ્મણેન પવારિતાતિ સમ્બન્ધો. સયન્તિ તતિયન્તનિપાતો ‘‘પવારિતા’’તિપદેન સમ્બન્ધો. ચસદ્દો અઞ્ઞત્થ યોજેતબ્બો યાવદત્થપવારણાય ચ પટિક્ખેપપવારણાય ચાતિ. પટિમુખં અત્તનો ગેહં વિસન્તિ પવિસન્તીતિ પટિવિસ્સકાતિ વુત્તે આસન્નગેહવાસિકા ગહેતબ્બાતિ આહ ‘‘સામન્તઘરવાસિકે’’તિ.

૨૩૭. ઉદ્ધઙ્ગમો રવો ઓરવો, સોયેવ સદ્દો ઓરવસદ્દો, કાકાનં ઓરવસદ્દો કકોરવસદ્દોતિ દસ્સેન્તો આહ ‘‘કાકાન’’ન્તિઆદિ.

૨૩૯. તવન્તુપચ્ચયસ્સ અતીતત્થભાવં દસ્સેતું વુત્તં ‘‘તત્થ ચા’’તિઆદિ. તત્થાતિ ‘‘ભુત્તવા’’તિપદે. યસ્મા યેન ભિક્ખુના અજ્ઝોહરિતં હોતિ, તસ્મા સો ‘‘ભુત્તાવી’’તિ સઙ્ખ્યં ગચ્છતીતિ યોજના. સઙ્ખાદિત્વાતિ દન્તેહિ ચુણ્ણં કત્વા. તેનાતિ તેન હેતુના. અસ્સાતિ ‘‘ભુત્તાવી’’તિપદસ્સ. પવારેતિ પટિક્ખિપતીતિ પવારિતો ભિક્ખૂતિ દસ્સેન્તો આહ ‘‘કતપવારણો’’તિ. સોપિ ચાતિ સો પટિક્ખેપો ચ હોતીતિ સમ્બન્ધો. અસ્સાતિ ‘‘પવારિતો’’તિપદસ્સ. તત્થાતિ ‘‘અસનં પઞ્ઞાયતી’’તિઆદિવચને. યસ્મા ભુત્તાવીતિપિ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ, તસ્મા ન પસ્સામાતિ યોજના. ‘‘અસનં પઞ્ઞાયતી’’તિ પદભાજનિયા ‘‘ભુત્તાવી’’તિ માતિકાપદસ્સ અસંસન્દનભાવં દસ્સેતું વુત્તં ‘‘અસનં પઞ્ઞાયતીતિ ઇમિના’’તિઆદિ. યઞ્ચાતિ યઞ્ચ ભોજનં. દિરત્તાદીતિ એત્થ આદિસદ્દેન પઞ્ચાદિવચનં સઙ્ગણ્હાતિ. એતન્તિ ‘‘ભુત્તાવી’’તિપદં.

‘‘અસનં પઞ્ઞાયતી’’તિઆદીસુ વિનિચ્છયો એવં વેદિતબ્બોતિ સમ્બન્ધો. ‘‘પઞ્ઞાયતી’’તિ એત્થ ઞાધાતુયા ખાયનત્થં દસ્સેતું વુત્તં ‘‘દિસ્સતી’’તિ. ‘‘હત્થપાસે’’તિપદસ્સ દ્વાદસહત્થપ્પમાણો હત્થપાસો નાધિપ્પેતોતિ આહ ‘‘અડ્ઢતેય્યહત્થપ્પમાણે’’તિ. વાચાય અભિહરણં નાધિપ્પેતં. તેનાહ ‘‘કાયેના’’તિ. અભિહરતીતિ અભિમુખં હરતિ. તન્તિ ભોજનં. એતન્તિ પઞ્ચઙ્ગભાવં, ‘‘પઞ્ચહિ…પે… પઞ્ઞાયતી’’તિ વચનં વા.

તત્રાતિ ‘‘અસનં પઞ્ઞાયતી’’તિઆદિવચને. અસ્નાતીતિ કીયાદિગણત્તા, તસ્સ ચ એકક્ખરધાતુત્તા સકારનકારાનં સંયોગો દટ્ઠબ્બો. તન્તિ ભોજનં. ઉન્દતિ પસવતિ ભુઞ્જન્તાનં આયુબલં જનેતીતિ ઓદનો. યવાદયો પૂતિં કત્વા કતત્તા કુચ્છિતેન મસીયતિ આમસીયતીતિ કુમાસો. સચતિ સમવાયો હુત્વા ભવતીતિ સત્તુ. બ્યઞ્જનત્થાય મારેતબ્બોતિ મચ્છો. માનીયતિ ભુઞ્જન્તેહીતિ મંસં. તત્થાતિ ઓદનાદીસુ પઞ્ચસુ ભોજનેસુ. સારો અસ્સત્થિ અઞ્ઞેસં ધઞ્ઞાનન્તિ સાલી. વહતિ ભુઞ્જન્તાનં જીવિતન્તિ વીહિ. યવતિ અમિસ્સિતોપિ મિસ્સિતો વિય ભવતીતિ યવો. ગુધતિ પરિવેઠતિ મિલક્ખભોજનત્તાતિ ગોધુમો. સોભનસીસત્તા કમનીયભાવં ગચ્છતીતિ કઙ્ગુ. મહન્તસીસત્તા, મધુરરસનાળત્તા ચ વરીયતિ પત્થીયતિ જનેહીતિ વરકો. કોરં રુધિરં દૂસતિ ભુઞ્જન્તાનન્તિ કુદ્રૂસકો. નિબ્બત્તો ઓદનો નામાતિ સમ્બન્ધો. તત્થાતિ સત્તસુ ધઞ્ઞેસુ. સાલીતીતિ એત્થ ઇતિસદ્દો નામપરિયાયો. સાલી નામાતિ અત્થો. એસેવ નયો ‘‘વીહીતી’’તિઆદીસુપિ.

એત્થાતિ તિણધઞ્ઞજાતીસુ. નીવારો સાલિયા અનુલોમો, વરકચોરકો વરકસ્સ અનુલોમો. અમ્બિલપાયાસાદીસૂતિ એત્થ આદિસદ્દેન ખીરભત્તાદયો સઙ્ગણ્હન્તિ. ઓધીતિ અવધિ, મરિયાદોતિ અત્થો. સો હિ અવહીયતિ ચજીયતિ અસ્માતિ ઓધીતિ વુચ્ચતિ.

યોપિ પાયાસો વા યાપિ અમ્બિલયાગુ વા ઓધિં ન દસ્સેતિ, સો પવારણં ન જનેતીતિ યોજના. પયેન ખીરેન કતત્તા પાયાસો. પાતબ્બસ્સ, અસિતબ્બસ્સ ચાતિ દ્વિન્નં બ્યુપ્પત્તિનિમિત્તાનં સમ્ભવતો વા પાયાસોતિ વુચ્ચતિ. ઉદ્ધનતોતિ ચુલ્લિતો. સા હિ ઉપરિ ધીયન્તિ ઠપિયન્તિ થાલ્યાદયો એત્થાતિ ઉદ્ધનન્તિ વુચ્ચતિ. આવજ્જિત્વાતિ પરિણામેત્વા. ઘનભાવન્તિ કથિનભાવં. એત્થાપિ વાક્યે ‘‘યો સો’’તિ પદાનિ યોજેતબ્બાનિ. પુબ્બેતિ અબ્ભુણ્હકાલે. નિમન્તનેતિ નિમન્તનટ્ઠાને. ભત્તે આકિરિત્વા દેન્તીતિ સમ્બન્ધો. યાપનં ગચ્છતિ ઇમાયાતિ યાગુ. કિઞ્ચાપિ તનુકા હોતિ, તથાપીતિ યોજના. ઉદકાદીસૂતિઆદિસદ્દેન કિઞ્જિકખીરાદયો સઙ્ગય્હન્તિ. યાગુસઙ્ગહમેવ ગચ્છતિ, કસ્મા? ઉદકાદીનં પક્કુથિતત્તાતિ અધિપ્પાયો. તસ્મિં વાતિ સભત્તે, પક્કુથિતઉદકાદિકે વા. અઞ્ઞસ્મિં વાતિ પક્કુથિતઉદકાદિતો અઞ્ઞસ્મિં ઉદકાદિકે વા. યત્થ યસ્મિં ઉદકાદિકે પક્ખિપન્તિ, તં પવારણં જનેતીતિ યોજના.

સુદ્ધરસકોતિ મચ્છમંસખણ્ડન્હારૂહિ અમિસ્સો સુદ્ધો મચ્છાદિરસકો. રસકયાગૂતિ રસકભૂતા દ્રવભૂતા યાગુ. ઘનયાગૂતિ કથિનયાગુ. એત્થાતિ ઘનયાગુયં. પુપ્ફિઅત્થાયાતિ પુપ્ફં ફુલ્લં ઇમસ્સ ખજ્જકસ્સાતિ પુપ્ફી, પુપ્ફિનો અત્થો પયોજનં પુપ્ફિઅત્થો, તદત્થાય કતન્તિ સમ્બન્ધો. તે તણ્ડુલેતિ તે સેદિતતણ્ડુલે. અચુણ્ણત્તા નેવ સત્તુસઙ્ખ્યં, અપક્કત્તા ન ભત્તસઙ્ખ્યં ગચ્છન્તિ. તેહીતિ સેદિતતણ્ડુલેહિ. તે તણ્ડુલે પચન્તિ, કરોન્તીતિ સમ્બન્ધો.

‘‘યવેહી’’તિ બહુવચનેન સત્ત ધઞ્ઞાનિપિ ગહિતાનિ. એસ નયો સાલિવીહિયવેહીતિ એત્થાપિ. થુસેતિ ધઞ્ઞતચે. પલાપેત્વાતિ પટિક્કમાપેત્વા. તન્તિ ચુણ્ણં ગચ્છતીતિ સમ્બન્ધો. ખરપાકભજ્જિતાનન્તિ ખરો પાકો ખરપાકો, ખરપાકેન ભજ્જિતા ખરપાકભજ્જિતા, તેસં. ન પવારેન્તિ અસત્તુસઙ્ગહત્તાતિ અધિપ્પાયો. કુણ્ડકમ્પીતિ કણમ્પિ. પવારેતિ સત્તુસઙ્ગહત્તાતિ અધિપ્પાયો. તેહીતિ લાજેહિ. સુદ્ધખજ્જકન્તિ પિટ્ઠેહિ અમિસ્સિતં સુદ્ધં ફલાફલાદિખજ્જકં. યાગું પિવન્તસ્સ દેન્તીતિ યોજના. તાનીતિ દ્વે મચ્છમંસખણ્ડાનિ. ન પવારેતિ દ્વિન્નં મચ્છમંસખણ્ડાનં અખાદિતત્તાતિ અધિપ્પાયો. તતોતિ દ્વેમચ્છમંસખણ્ડતો નીહરિત્વા એકન્તિ સમ્બન્ધો, તેસુ વા. સોતિ ખાદકો ભિક્ખુ. અઞ્ઞન્તિ દ્વીહિ મચ્છમંસખણ્ડેહિ અઞ્ઞં પવારણપહોનકં ભોજનં.

અવત્થુતાયાતિ પવારણાય અવત્થુભાવતો. તં વિત્થારેન્તો આહ ‘‘યં હી’’તિ. હિસદ્દો વિત્થારજોતકો. યન્તિ મંસં. ઇદં પનાતિ ઇદં મંસં પન. પટિક્ખિત્તમંસં કપ્પિયભાવતો અપટિક્ખિપિતબ્બટ્ઠાને ઠિતત્તા પટિક્ખિત્તમ્પિ મંસભાવં ન જહાતિ. નનુ ખાદિતમંસં પન અકપ્પિયભાવતો પટિક્ખિપિતબ્બટ્ઠાને ઠિતત્તા ખાદિયમાનમ્પિ મંસભાવં જહાતીતિ આહ ‘‘યં પના’’તિઆદિ. કુલદૂસકકમ્મઞ્ચ વેજ્જકમ્મઞ્ચ ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મારોચનઞ્ચ સાદિતરૂપિયઞ્ચ કુલ…પે… રૂપિયાનિ, તાનિ આદીનિ યેસં કુહનાદીનન્તિ કુલ…પે… રૂપિયાદયો, તેહિ. સબ્બત્થાતિ સબ્બેસુ વારેસુ.

એવન્તિઆદિ નિગમનનિદસ્સનં. તન્તિ ભોજનં. યથાતિ યેનાકારેન. યેન અજ્ઝોહટં હોતિ, સો પટિક્ખિપતિ પવારેતીતિ યોજના. કત્થચીતિ કિસ્મિઞ્ચિ પત્તાદિકે. તસ્મિં ચે અન્તરેતિ તસ્મિં ખણે ચે. અઞ્ઞત્રાતિ અઞ્ઞસ્મિં ઠાને. પત્તે વિજ્જમાનભોજનં અનજ્ઝોહરિતુકામો હોતિ યથા, એવન્તિ યોજના. હીતિ સચ્ચં. સબ્બત્થાતિ સબ્બેસુ પદેસુ. તત્થાતિ કુરુન્દીયં. આનિસદસ્સાતિ આગમ્મ નિસીદતિ એતેનાતિ આનિસદો, તસ્સ પચ્છિમન્તતોતિ સમ્બન્ધો. પણ્હિઅન્તતોતિ પસતિ ઠિતકાલે વા ગમનકાલે વા ભૂમિં ફુસતીતિ પણ્હી, તસ્સ અન્તતો. ‘‘દાયકસ્સા’’તિપદં ‘‘પસારિતહત્થ’’ન્તિ પદેન ચ ‘‘અઙ્ગ’’ન્તિ પદેન ચ અવયવીસમ્બન્ધો. હત્થપાસોતિ હત્થસ્સ પાસો સમીપો હત્થપાસો, હત્થો પસતિ ફુસતિ અસ્મિં ઠાનેતિ વા હત્થપાસો, અડ્ઢતેય્યહત્થો પદેસો. તસ્મિન્તિ હત્થપાસે.

ઉપનામેતીતિ સમીપં નામેતિ. અનન્તરનિસિન્નોપીતિ હત્થપાસં અવિજહિત્વા અનન્તરે ઠાને નિસિન્નોપિ ભિક્ખુ વદતીતિ યોજના. ભત્તપચ્છિન્તિ ભત્તેન પક્ખિત્તં પચ્છિં. ઈસકન્તિ ભાવનપુંસકં. ઉદ્ધરિત્વા વા અપનામેત્વા વાતિ સમ્બન્ધિતબ્બં. દૂરેતિ નવાસને. ઇતોતિ પત્તતો. ગતો દૂતોતિ સમ્બન્ધો.

પરિવેસનાયાતિ પરિવેસનત્થાય, ભત્તગ્ગે વા. તત્રાતિ અસ્મિં પરિવેસને. તન્તિ ભત્તપચ્છિં. ફુટ્ઠમત્તાવાતિ ફુસિયમત્તાવ. કટચ્છુના ઉદ્ધટભત્તે પન પવારણા હોતીતિ યોજના. હીતિ સચ્ચં, યસ્મા વા. તસ્સાતિ પરિવેસકસ્સ. અભિહટે પટિક્ખિત્તત્તાતિ અભિહટસ્સ ભત્તસ્સ પટિક્ખિત્તભાવતો.

‘‘કાયેન વાચાય વા પટિક્ખિપન્તસ્સ પવારણા હોતી’’તિ સઙ્ખેપેન વુત્તમત્થં વિત્થારેન દસ્સેન્તો આહ ‘‘તત્થા’’તિઆદિ. તત્થાતિ તેસુ કાયવાચાપટિક્ખેપેસુ. મચ્છિકબીજનિન્તિ મક્ખિકાનં ઉત્તાસનિં બીજનિં. ખકારસ્સ હિ છકારં કત્વા ‘‘મચ્છિકા’’તિ વુચ્ચતિ ‘‘સચ્છિકત્વા’’તિઆદીસુ વિય (અ. નિ. ૩.૧૦૩). એત્થ હિ ‘‘સક્ખિકત્વા’’તિ વત્તબ્બે ખકારસ્સ છકારો હોતિ.

એકો વદતીતિ સમ્બન્ધો. અપનેત્વાતિ પત્તતો અપનેત્વા. એત્થાતિ વચને. કથન્તિ કેનાકારેન હોતીતિ યોજના. વદન્તસ્સ નામાતિ એત્થ નામસદ્દો ગરહત્થો ‘‘અત્થી’’તિપદેન યોજેતબ્બો. અત્થિ નામાતિ અત્થો. ઇતોપીતિ પત્તતોપિ. તત્રાપીતિ તસ્મિં વચનેપિ.

સમંસકન્તિ મંસેન સહ પવત્તં. રસન્તિ દ્રવં. તન્તિ વચનં. પટિક્ખિપતો હોતિ. કસ્મા? મચ્છો ચ રસો ચ મચ્છેન મિસ્સો રસો ચાતિ અત્થસ્સ સમ્ભવતો. ઇદન્તિ વત્થું. મંસં વિસું કત્વાતિ ‘‘મંસસ્સ રસં મંસરસ’’ન્તિ મંસપદત્થસ્સ પધાનભાવં અકત્વા, રસપદત્થસ્સેવ પધાનભાવં કત્વાતિ અત્થો.

આપુચ્છન્તન્તિ ‘‘મંસરસં ગણ્હથા’’તિ આપુચ્છન્તં. તન્તિ મંસં. કરમ્બકોતિ મિસ્સકાધિવચનમેતં. યઞ્હિ અઞ્ઞેન અઞ્ઞેન મિસ્સેત્વા કરોન્તિ, સો ‘‘કરમ્બકો’’તિ વુચ્ચતિ. અયં પનેત્થ વચનત્થો – કરોતિ સમૂહં અવયવિન્તિ કરો, કરીયતિ વા સમૂહેન અવયવિનાતિ કરો, અવયવો, તં વકતિ આદદાતીતિ કરમ્બકો, સમૂહો. ‘‘કદમ્બકો’’તિપિ પાઠો, સોપિ યુત્તોયેવ અનુમતત્તા પણ્ડિતેહિ. અભિધાનેપિ એવમેવ અત્થી. અત્થો પન અઞ્ઞથા ચિન્તેતબ્બો. ઇમસ્મિં વા અત્થે રકારસ્સ દકારો કાતબ્બો. મંસેન મિસ્સો, લક્ખિતો વા કરમ્બકો મંસકરમ્બકો. ન પવારેતીતિ યેસં કેસઞ્ચિ મિસ્સકત્તા ન પવારેતિ. પવારેતીતિ મંસેન મિસ્સિતત્તા પવારેતિ.

યો પન પટિક્ખિપતિ, સો પવારિતોવ હોતીતિ યોજના. નિમન્તનેતિ નિમન્તનટ્ઠાને. હીતિ સચ્ચં. તત્થાતિ કુરુન્દિયં. યેનાતિ યેન ભત્તેન. એત્થાતિ ‘‘યાગું ગણ્હથા’’તિઆદિવચને. અધિપ્પાયોતિ અટ્ઠકથાચરિયાનં અધિપ્પાયો. એત્થાતિ ‘‘યાગુમિસ્સકં ગણ્હથા’’તિઆદિવચને. દુદ્દસન્તિ દુક્કરં દસ્સનં. ઇદઞ્ચાતિ ‘‘મિસ્સકં ગણ્હથા’’તિવચનઞ્ચ. ન સમાનેતબ્બન્તિ સમં ન આનેતબ્બં, સમાનં વા ન કાતબ્બં. હીતિ સચ્ચં, યસ્મા વા. ઇદં પનાતિ મિસ્સકં પન. એત્થાતિ મિસ્સકે. વિસું કત્વાતિ રસખીરસપ્પીનિ આવેણિં કત્વા. તન્તિ રસાદિં.

કદ્દીયતિ મદ્દીયતીતિ કદ્દમો. ઉન્દતિ પસવતિ વડ્ઢતીતિ ઉદકં. ઉન્દતિ વા ક્લેદનં કરોતીતિ ઉદકં, નિલીને સત્તે ગુપતિ રક્ખતીતિ ગુમ્બો, ગુહતિ સંવરતીતિ વા ગુમ્બો. અનુપરિયાયન્તેનાતિ અનુક્કમેન પરિવત્તિત્વા આયન્તેન. તન્તિ નાવં વા સેતું વા. મજ્ઝન્હિકન્તિ અહસ્સ મજ્ઝં મજ્ઝન્હં, અહસદ્દસ્સ ન્હાદેસો, મજ્ઝન્હં એવ મજ્ઝન્હિકં. પોત્થકેસુ પન મજ્ઝન્તિકન્તિ પાઠો અત્થિ, સો અપાઠોયેવ. યો ઠિતો પવારેતિ, તેન ઠિતેનેવ ભુઞ્જિતબ્બન્તિ યોજના. આનિસદન્તિ પીઠે ફુટ્ઠઆનિસદમંસં. અચાલેત્વાતિ અચાવેત્વા. અયમેવ વા પાઠો. ઉપરિ ચ પસ્સેસુ ચ અમોચેત્વાતિ વુત્તં હોતિ. અદિન્નાદાને વિય ઠાનાચાવનં ન વેદિતબ્બં. સંસરિતુન્તિ સંસબ્બિતું. નન્તિ ભિક્ખું.

અતિરેકં રિચતિ ગચ્છતીતિ અતિરિત્તં, ન અતિરિત્તં અનતિરિત્તન્તિ અત્થં દસ્સેન્તો આહ ‘‘ન અતિરિત્ત’’ન્તિ. ‘‘અધિક’’ન્તિઇમિના અતિરિત્તસદ્દસ્સ અતિસુઞ્ઞત્થં નિવત્તેતિ. અધિ હુત્વા એતિ પવત્તતીતિ અધિકં. તં પનાતિ અનતિરિત્તં પન હોતીતિ સમ્બન્ધો. તત્થાતિ ‘‘અકપ્પિયકત’’ન્તિઆદિવચને. વિત્થારો એવં વેદિતબ્બોતિ યોજના. તત્થાતિ અતિરિત્તં કાતબ્બેસુ વત્થૂસુ. યં ફલં વા યં કન્દમૂલાદિ વા અકતન્તિ યોજના. અકપ્પિયભોજનં વાતિ કુલદૂસકકમ્માદીહિ નિબ્બત્તં અકપ્પિયભોજનં વા અત્થીતિ સમ્બન્ધો. યોતિ વિનયધરો ભિક્ખુ. તેન કતન્તિ યોજના. ‘‘ભુત્તાવિના પવારિતેન આસના વુટ્ઠિતેન કત’’ન્તિવચનતો ભુત્તાવિના અપવારિતેન આસના વુટ્ઠિતેન કત્તબ્બન્તિ સિદ્ધં. તસ્મા પાતો અદ્ધાનં ગચ્છન્તેસુ દ્વીસુ એકો પવારિતો, તસ્સ ઇતરો પિણ્ડાય ચરિત્વા લદ્ધં ભિક્ખં અત્તના અભુત્વાપિ ‘‘અલમેતં સબ્બ’’ન્તિ કાતું લભતિ એવ. યન્તિ ખાદનીયભોજનીયં. ‘‘તદુભયમ્પી’’તિઇમિના અતિરિત્તઞ્ચ અતિરિત્તઞ્ચ અતિરિત્તં, ન અતિરિત્તં અનતિરિત્તન્તિ અત્થં દસ્સેતિ.

તસ્સેવાતિ અનતિરિત્તસ્સેવ. એત્થાતિ અનતિરિત્તે, ‘‘કપ્પિયકત’’ન્તિ આદીસુ સત્તસુ વિનયકમ્માકારેસુ વા. અનન્તરેતિ વિનયધરસ્સ અનન્તરે આસને. પત્તતો નીહરિત્વાતિ સમ્બન્ધો. તત્થેવાતિ ભુઞ્જનટ્ઠાનેયેવ. તસ્સાતિ નિસિન્નસ્સ. તેનાતિ ભત્તં આનેન્તેન ભિક્ખુના ભુઞ્જિતબ્બન્તિ યોજના. ‘‘નિસિન્નેન ભિક્ખુના’’તિ કારિતકમ્મં આનેતબ્બં. કસ્મા ‘‘હત્થં ધોવિત્વા’’તિ વુત્તન્તિ પુચ્છન્તો આહ ‘‘કસ્મા’’તિ. હીતિ કારણં. યસ્મા અકપ્પિયં હોતિ, તસ્મા હત્થં ધોવિત્વાતિ મયા વુત્તન્તિ અધિપ્પાયો. તસ્સાતિ ભત્તં આનેન્તસ્સ. યેનાતિ વિનયધરેન. પુન યેનાતિ એવમેવ. યઞ્ચાતિ ખાદનીયભોજનીયઞ્ચ. યેન વિનયધરેન પઠમં અકતં, તેનેવ કત્તબ્બં. યઞ્ચ ખાદનીયભોજનીયં પઠમં અકતં, તઞ્ઞેવ કત્તબ્બન્તિ વુત્તં હોતિ. તત્થાતિ પઠમભાજને. હીતિ સચ્ચં. પઠમભાજનં સુદ્ધં ધોવિત્વા કતમ્પિ નિદ્દોસમેવ. તેન ભિક્ખુનાતિ પવારિતેન ભિક્ખુના.

કુણ્ડેપીતિ ઉક્ખલિયમ્પિ. સા હિ કુડતિ ઓદનાદિં દાહં કરોતીતિ કુણ્ડોતિ વુચ્ચતિ. તન્તિ અતિરિત્તકતં ખાદનીયભોજનીયં. યેન પનાતિ વિનયધરેન પન. ભિક્ખું નિસીદાપેન્તીતિ સમ્બન્ધો. મઙ્ગલનિમન્તનેતિ મઙ્ગલત્થાય નિમન્તનટ્ઠાને. તત્થાતિ મઙ્ગલનિમન્તને. કરોન્તેનાતિ કરોન્તેન વિનયધરેન.

ગિલાનેન ભુઞ્જિતાવસેસમેવ ન કેવલં ગિલાનાતિરિત્તં નામ, ગિલાનં પન ઉદ્દિસ્સ આભતં ગિલાનાતિરિત્તમેવ નામાતિ દસ્સેન્તો આહ ‘‘ન કેવલ’’ન્તિઆદિ. યંકિઞ્ચિ ગિલાનન્તિ ઉપસમ્પન્નં વા અનુપસમ્પન્નં વા યંકિઞ્ચિ ગિલાનં. યં દુક્કટં વુત્તં, તં અસંસટ્ઠવસેન વુત્તન્તિ યોજના. અનાહારત્થાયાતિ પિપાસચ્છેદનઆબાધવૂપસમત્થાય.

૨૪૧. સતિ પચ્ચયેતિ એત્થ પચ્ચયસ્સ સરૂપં દસ્સેતું ‘‘પિપાસાય સતી’’તિ ચ ‘‘આબાધે સતી’’તિ ચ વુત્તં. તેન તેનાતિ સત્તાહકાલિકેન ચ યાવજીવિકેન ચ. તસ્સાતિ આબાધસ્સ. ઇદં પદં ‘‘ઉપસમનત્થ’’ન્તિ એત્થ સમુધાતુયા સમ્બન્ધે સમ્બન્ધો, યુપચ્ચયેન સમ્બન્ધે કમ્મન્તિ દટ્ઠબ્બન્તિ. પઞ્ચમં.