૩. ઉજ્ઝાપનકસિક્ખાપદં

૧૦૩. તતિયે ભિક્ખૂ ઉજ્ઝાપેન્તીતિ એત્થ ‘‘ભિક્ખૂ’’તિ કારિતકમ્મત્તા કરણત્થે ઉપયોગવચનન્તિ આહ ‘‘તેહિ ભિક્ખૂહી’’તિ. ઓકારવિપરીતો ઉકારોતિ ચ ઝેસદ્દો ઞાણત્થોતિ ચ દસ્સેન્તો આહ ‘‘અવજાનાપેન્તી’’તિ. ‘‘તં આયસ્મન્ત’’ન્તિ પદં ‘‘અવજાનાપેન્તી’’તિ પદે ધાતુકમ્મં. અનેકત્થત્તા ધાતૂનં ઝેસદ્દો ઓલોકનત્થો ચ ચિન્તનત્થો ચ હોતિ, તેનાહ ‘‘ઓલોકાપેન્તી’’તિઆદિ. એત્થાતિ ‘‘ભિક્ખૂ ઉજ્ઝાપેન્તી’’તિ પદે. છન્દાયાતિ છન્દત્થં. યેસં સેનાસનાનિ ચ પઞ્ઞપેતિ, ભત્તાનિ ચ ઉદ્દિસતિ, તેસં અત્તનિ પેમત્થન્તિ અત્થો. અટ્ઠકથાયં પન ‘‘છન્દાયાતિ છન્દેના’’તિ વુત્તં. ઇમિના લિઙ્ગવિપલ્લાસનયો વુત્તો. પરેસં અત્તનો પેમેનાતિ અત્થો. પક્ખપાતેનાતિ અત્તનો પક્ખે પાતાપનેન.

૧૦૫. ઉજ્ઝાપેન્તિ અનેનાતિ ઉજ્ઝાપનકં. ખિય્યન્તિ અનેનાતિ ખિય્યનકન્તિ દસ્સેન્તો આહ ‘‘યેન વચનેના’’તિઆદિ.

૧૦૬. ઉપસમ્પન્નં સઙ્ઘેન સમ્મતં મઙ્કુકત્તુકામોતિ સમ્બન્ધં દસ્સેન્તો આહ ‘‘ઉપસમ્પન્નં સઙ્ઘેન સમ્મત’’ન્તિઆદિ. સમ્બજ્ઝનં સમ્બન્ધો, કાતબ્બોતિ યોજના. ઉપસમ્પન્નસ્સ સઙ્ઘેન સમ્મતસ્સ અવણ્ણં કત્તુકામો અયસં કત્તુકામોતિ વિભત્તિવિપરિણામેન સમ્બન્ધં દસ્સેન્તો આહ ‘‘વિભત્તિવિપરિણામો કાતબ્બો’’તિ. ‘‘વસેના’’તિ પદં વિભત્તિવિપરિણામો કાતબ્બો’’તિ પદે વિસેસનં. યસ્મા વિસેસો નત્થિ, તસ્મા કતન્તિ યોજના. તન્તિ ‘‘ખિય્યનક’’ન્તિ પદં. સો ચ ભિક્ખૂતિ ઉજ્ઝાપનકો ચ ખિય્યનકો ચ સો ચ ભિક્ખુ. અથાતિ તસ્મા ઉજ્ઝાપનકખિય્યનકકરત્તા. અસ્સાતિ ભિક્ખુનો. અસ્સાતિ ભવેય્ય.

‘‘ઉપસમ્પન્ન’’ન્તિ પદં ‘‘ઉજ્ઝાપેતી’’તિ પદે ધાતુકમ્મં ‘‘અનુપસમ્પન્ન’’ન્તિ પદં કારિતકમ્મં, ‘‘અનુપસમ્પન્ન’’ન્તિ પદં ‘‘ઉજ્ઝાપેતી’’તિ કારિતકિરિયં અપેક્ખિત્વા કમ્મં હોતિ. ‘‘ખિય્યતી’’તિ સુદ્ધકિરિયાય અપેક્ખાય વિભત્તિવિપલ્લાસો હોતીતિ આહ ‘‘તસ્સ વા’’તિઆદિ. તસ્સાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ સન્તિકેતિ સમ્બન્ધો. તન્તિ સઙ્ઘેન સમ્મતં ઉપસમ્પન્નં. ‘‘સઙ્ઘેન અસમ્મત’’ન્તિ એત્થ ન અપલોકનકમ્મેન અસમ્મતં, કમ્મવાચાય પન અસમ્મતન્તિ આહ ‘‘કમ્મવાચાયા’’તિઆદિ. દ્વે તયો હુત્વા કમ્મવાચાય સમ્મનિતુમસક્કુણેય્યત્તા અસમ્મતન્તિ ચ દસ્સેન્તો આહ ‘‘યત્રા’’તિઆદિ. યત્રાતિ યસ્મિં વિહારે. ‘‘અનુપસમ્પન્નં સઙ્ઘેન સમ્મત’’ન્તિ એત્થ અનુપસમ્પન્નસ્સ સમ્મુતિયો દાતુમસક્કુણેય્યત્તા પુબ્બવોહારવસેન સમ્મતન્તિ વુત્તન્તિ દસ્સેન્તો આહ ‘‘કિઞ્ચાપી’’તિઆદિ. તન્તિ અનુપસમ્પન્નભાવે ઠિતં. બ્યત્તસ્સાતિ વિયત્તસ્સ. સઙ્ઘેન વા કતોતિ યોજનાતિ. તતિયં.