૮. વિભત્તિહારવણ્ણના

‘‘સબ્બધમ્મમૂલપરિયાય’’ન્તિ એત્થ સબ્બધમ્મા નામ તેભૂમકા ધમ્મા સક્કાયસ્સ અધિપ્પેતત્તા. તેસં મઞ્ઞના પદટ્ઠાનં પપઞ્ચસઙ્ખાનિમિત્તત્તા લોકવિચિત્તસ્સ. તયિમે કુસલા અકુસલા અબ્યાકતાતિ તિવિધા. તેસુ કુસલાનં યોનિસોમનસિકારાદિ પદટ્ઠાનં, અકુસલાનં અયોનિસોમનસિકારાદિ, અબ્યાકતાનં કમ્મભવઆવજ્જનભૂતરૂપાદિ પદટ્ઠાનં. તત્થ કુસલા કામાવચરાદિવસેન ભૂમિતો તિવિધા, તથા અબ્યાકતા ચિત્તુપ્પાદસભાવા, અચિત્તુપ્પાદસભાવા પન કામાવચરાવ તથા અકુસલા. પરિયત્તિપટિપત્તિપટિવેધસુતકિચ્ચાભાવેન તિવિધો અસ્સુતવા. અન્ધકલ્યાણવિભાગેન દુવિધો પુથુજ્જનો. સમ્માસમ્બુદ્ધપચ્ચેકબુદ્ધસાવકભેદેન તિવિધા અરિયા. મંસચક્ખુદિબ્બચક્ખુપઞ્ઞાચક્ખૂહિ દસ્સનાભાવેન તિવિધો અદસ્સાવી. મગ્ગફલનિબ્બાનભેદેન તિવિધો, નવવિધો વા અરિયધમ્મો. સવનધારણપરિચયમનસિકારપટિવેધવસેન પઞ્ચવિધા અરિયધમ્મસ્સ કોવિદતા. તદભાવતો અકોવિદો. સંવરપહાનભેદેન દુવિધો, દસવિધો વા અરિયધમ્મવિનયો, તદભાવતો અરિયધમ્મે અવિનીતો. એત્થ પદટ્ઠાનવિભાગો હેટ્ઠા દસ્સિતોયેવ. ‘‘સપ્પુરિસાનં અદસ્સાવી’’તિઆદીસુપિ એસેવ નયો. ‘‘પથવિં મઞ્ઞતી’’તિઆદીસુ મઞ્ઞનાવત્થુવિભાગો પાળિયં આગતોવ, તથા અજ્ઝત્તિકબાહિરાદિકો ચ અન્તરવિભાગો.

મઞ્ઞના પન તણ્હામાનદિટ્ઠિવસેન સઙ્ખેપતો તિવિધા, વિત્થારતો પન તણ્હામઞ્ઞના તાવ કામતણ્હાદિવસેન અટ્ઠસતવિધા, તથા ‘‘અસ્મીતિ સતિ ઇત્થંસ્મીતિ હોતી’’તિઆદિના. એવં માનમઞ્ઞનાપિ. ‘‘અસ્મીતિ સતિ ઇત્થંસ્મીતિ હોતી’’તિઆદિના પપઞ્ચત્તયં ઉદ્દિટ્ઠં નિદ્દિટ્ઠઞ્ચાતિ. એતેન દિટ્ઠિમઞ્ઞનાયપિ અટ્ઠસતવિધતા વુત્તાતિ વેદિતબ્બા. અપિચ સેય્યસ્સ ‘‘સેય્યોહમસ્મી’’તિઆદિના માનમઞ્ઞનાય નવવિધતા તદન્તરભેદેન અનેકવિધતા ચ વેદિતબ્બા. અયઞ્ચ અત્થો હીનત્તિકત્થવણ્ણનાય વિભાવેતબ્બો. દિટ્ઠિમઞ્ઞનાય પન બ્રહ્મજાલે આગતનયેન દ્વાસટ્ઠિવિધતા તદન્તરભેદેન અનેકવિધતા ચ વેદિતબ્બા. ‘‘અપરિઞ્ઞાત’’ન્તિ એત્થ ઞાતપરિઞ્ઞાદિવસેન ચેવ રૂપમુખાદિઅભિનિવેસભેદાદિવસેન ચ પરિઞ્ઞાનં અનેકવિધતા વેદિતબ્બા. તથા અટ્ઠમકાદિવસેન સેક્ખવિભાગો પઞ્ઞાવિમુત્તાદિવસેન અસેક્ખવિભાગો ચ. અયમેત્થ ધમ્મવિભાગો. પદટ્ઠાનવિભાગો ચ ભૂમિવિભાગો ચ વુત્તનયાનુસારેન વેદિતબ્બાતિ. અયં વિભત્તિહારો.