૮. ભૂતારોચનસિક્ખાપદવણ્ણના

નિપ્પરિયાયેનાતિ ‘‘પઠમં ઝાનં સમાપજ્જિ’’ન્તિઆદિના (પાચિ. ૭૧) ઉજુકમેવ. પરિયાયેન આરોચિતન્તિ ‘‘યો તે વિહારે વસિ, સો ભિક્ખુ પઠમં ઝાનં સમાપજ્જિ, સમાપજ્જતિ, સમાપન્નો’’તિઆદિના (પાચિ. ૭૫) અઞ્ઞાપદેસેન ભણિતં. પરિનિબ્બાનકાલે (પાચિ. અટ્ઠ. ૭૭), પન અન્તરા વા અતિકડ્ઢિયમાનેન ઉપસમ્પન્નસ્સ ભૂતં આરોચેતું વટ્ટતિ. અનતિકડ્ઢિયમાનેનાપિ (સારત્થ. ટી. પાચિત્તિય ૩.૭૭) તથારૂપે કારણે સતિ આરોચેતું વટ્ટતિયેવ. તેનેવ અઞ્ઞતરેન દહરભિક્ખુના ઉપવદિતો અઞ્ઞતરો થેરો ‘‘આવુસો, ઉપરિમગ્ગત્થાય વાયામં મા અકાસિ, ખીણાસવો તયા ઉપવદિતો’’તિ આહ. થેરેન ચ ‘‘અત્થિ તે, આવુસો, ઇમસ્મિં સાસને પતિટ્ઠા’’તિ પુટ્ઠો દહરભિક્ખુ ‘‘આમ, ભન્તે, સોતાપન્નો આહ’’ન્તિ અવોચ. ‘‘કારકો અય’’ન્તિ ઞત્વાપિ પટિપત્તિયા અમોઘભાવદસ્સનેન સમુત્તેજનાય, સમ્પહંસનાય ચ અરિયા અત્તાનં પકાસેન્તિયેવ. તેનાહ ‘‘તથારૂપે કારણે સતિ ઉપસમ્પન્નસ્સ આરોચયતો’’તિ. સુતપરિયત્તિસીલગુણં પન અનુપસમ્પન્નસ્સપિ આરોચેતું વટ્ટતિ. કસ્મા ન ઇધ ઉમ્મત્તકાદયો ગહિતાતિ આહ ‘‘યસ્મા પના’’તિઆદિ. આદિસદ્દેન ખિત્તચિત્તવેદનાટ્ટાનં ગહણં. તસ્મિં સતીતિ ઉમ્મત્તકાદિભાવે સતિ. ઇધ ન ગહિતાતિ ઇમસ્મિં સિક્ખાપદે પદભાજનિયં ન ગહિતા. અચિત્તકન્તિ પણ્ણત્તિજાનનચિત્તાભાવેન અચિત્તકં. કુસલાબ્યાકતચિત્તેહિ દ્વિચિત્ત’’ન્તિ ઇદં ઉક્કટ્ઠપરિચ્છેદેન અરિયપુગ્ગલેયેવ સન્ધાય વુત્તં. ન હિ પણ્ણત્તિં અજાનન્તા ઝાનલાભિનો પુથુજ્જના વત્થુમ્હિ લોભવસેન અકુસલચિત્તેનાપિ ન આરોચેન્તીતિ. દુક્ખવેદનાય વા અભાવતો ‘‘દ્વિવેદન’’ન્તિ ઇમસ્સ અનુરૂપં કત્વા એવં વુત્તન્તિ દટ્ઠબ્બં.

ભૂતારોચનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.