૩. પેસુઞ્ઞસિક્ખાપદવણ્ણના

ભિક્ખુપેસુઞ્ઞેતિ પિસતીતિ પિસુણા, યાય વાચાય સમગ્ગે સત્તે અવયવભૂતે વગ્ગે ભિન્ને કરોતિ, સા વાચા પિસુણા, પિસુણા એવ પેસુઞ્ઞં, તાય વાચાય સમન્નાગતો પિસુણો, તસ્સ કમ્મં પેસુઞ્ઞં, ભિક્ખુસ્સ પેસુઞ્ઞં ભિક્ખુપેસુઞ્ઞં, તસ્મિં ભિક્ખુપેસુઞ્ઞે, ભિક્ખુતો સુત્વા ભિક્ખુના, ભિક્ખુસ્સ વા ઉપસંહટપેસુઞ્ઞેતિ અત્થો. તેનાહ ‘‘જાતિઆદીહી’’તિઆદિ. તઞ્ચ ખો દ્વીહિ કારણેહિ ઉપસંહરતીતિ આહ ‘‘ભિક્ખુનો પિયકમ્યતાય વા’’તિઆદિ. તત્થ ભિક્ખુનો પિયકમ્યતાયાતિ યસ્સ તં ભાસતિ, તસ્સ ભિક્ખુનો ‘‘એવમહં એતસ્સ પિયો ભવિસ્સામી’’તિ અત્તનો પિયભાવં પત્થયમાનતાય. ભેદાધિપ્પાયેનાતિ ‘‘એવમયં તેન સદ્ધિં ભિજ્જિસ્સતી’’તિ પરસ્સ પરેન ભેદં ઇચ્છન્તેન. અથ વા પિયસુઞ્ઞકરણતો પેસુઞ્ઞં (સારત્થ. ટી. પાચિત્તિય ૩.૩૬) નિરુત્તિનયેન, યાય વાચાય યસ્સ તં ભાસતિ, તસ્સ હદયે અત્તનો પિયભાવં, પરસ્સ ચ સુઞ્ઞભાવં કરોતિ, સા વાચા, ‘‘ભિક્ખુસ્સ પેસુઞ્ઞં ભિક્ખુપેસુઞ્ઞ’’ન્તિઆદિના એવમ્પેત્થ અત્થો દટ્ઠબ્બો. ‘‘વુત્તનયેનેવાતિ ‘‘જાતિઆદીહિ અક્કોસવત્થૂહી’’તિઆદિના વુત્તનયેન.

પાળિમુત્તકઅક્કોસૂપસંહારેતિ ‘‘ચોરોસી’’તિઆદિના અક્કોસસ્સ ઉપસંહારે. ‘‘અનક્કોસવત્થુભૂતં પન પેસુઞ્ઞકરં તસ્સ કિરિયં, વચનં વા પિયકમ્યતાય ઉપસંહરન્તસ્સ કિઞ્ચાપિ ઇમિના સિક્ખાપદેન આપત્તિ ન દિસ્સતિ, તથાપિ દુક્કટેન ભવિતબ્બ’’ન્તિ (સારત્થ. ટી. પાચિત્તિય ૩.૩૬) વદન્તિ. પાપગરહિતાય વદન્તસ્સાતિ એકં અક્કોસન્તં, એકઞ્ચ ખમન્તં દિસ્વા ‘‘અહો નિલ્લજ્જો, ઈદિસમ્પિ નામ ભવન્તં પુન વત્તબ્બં મઞ્ઞિસ્સતી’’તિ એવં કેવલં પાપગરહિતાય ભણન્તસ્સ.

પેસુઞ્ઞસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.