૯. નિબ્બેધિકસુત્તવણ્ણના

૬૩. નવમે પરિહાયતિ અત્તનો ફલં પરિગ્ગહેત્વા વત્તતિ, તસ્સ વા કારણભાવં ઉપગચ્છતીતિ પરિયાયોતિ ઇધ કારણં વુત્તન્તિ આહ ‘‘નિબ્બિજ્ઝનકારણ’’ન્તિ.

‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, અહતાનં વત્થાનં દિગુણં સઙ્ઘાટિ’’ન્તિ એત્થ હિ પટલટ્ઠો ગુણટ્ઠો. ‘‘અચ્ચેન્તિ કાલા તરયન્તિ રત્તિયો, વયોગુણા અનુપુબ્બં જહન્તી’’તિ (સં. નિ. ૧.૪) એત્થ રાસટ્ઠો ગુણટ્ઠો. ‘‘સતગુણા દક્ખિણા પાટિકઙ્ખિતબ્બા’’તિ (મ. નિ. ૩.૩૭૯) એત્થ આનિસંસટ્ઠો. ‘‘અન્તં અન્તગુણં (દી. નિ. ૨.૩૭૭; મ. નિ. ૧.૧૧૦; ખુ. પા. ૩.દ્વત્તિંસાકારો), કયિરા માલાગુણે બહૂ’’તિ (ધ. પ. ૫૩) એત્થ બન્ધનટ્ઠો ગુણટ્ઠો. ઇધાપિ એસોવ અધિપ્પેતોતિ આહ ‘‘બન્ધનટ્ઠેન ગુણા’’તિ. કામરાગસ્સ સંયોજનસ્સ પચ્ચયભાવેન વત્થુકામેસુપિ બન્ધનટ્ઠો રાસટ્ઠો વા ગુણટ્ઠો દટ્ઠબ્બો. ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યાતિ વા ચક્ખુવિઞ્ઞાણતંદ્વારિકવિઞ્ઞાણેહિ જાનિતબ્બા. સોતવિઞ્ઞેય્યાતિઆદીસુપિ એસેવ નયો. ઇટ્ઠારમ્મણભૂતાતિ સભાવેનેવ ઇટ્ઠારમ્મણજાતિકા, ઇટ્ઠારમ્મણભાવં વા પત્તા. કમનીયાતિ કામેતબ્બા. મનવડ્ઢનકાતિ મનોહરા. એતેન પરિકપ્પનતોપિ ઇટ્ઠારમ્મણભાવં સઙ્ગણ્હાતિ. પિયજાતિકાતિ પિયાયિતબ્બસભાવા. કામૂપસઞ્હિતાતિ કામરાગેન ઉપેચ્ચ સમ્બન્ધનીયા સમ્બન્ધા કાતબ્બા. તેનાહ ‘‘આરમ્મણં કત્વા’’તિઆદિ. સઙ્કપ્પરાગોતિ વા સુભાદિવસેન સઙ્કપ્પિતવુત્થમ્હિ ઉપ્પન્નરાગો. એવમેત્થ વત્થુકામં પટિક્ખિપિત્વા કિલેસકામો વુત્તો તસ્સેવ વસેન તેસમ્પિ કામભાવસિદ્ધિતો, કિલેસકામસ્સપિ ઇટ્ઠવેદના દિટ્ઠાદિસમ્પયોગભેદેન પવત્તિઆકારભેદેન ચ અત્થિ વિચિત્તકાતિ તતો વિસેસેતું ‘‘ચિત્રવિચિત્રારમ્મણાની’’તિ આહ, નાનપ્પકારાનિ રૂપાદિઆરમ્મણાનીતિ અત્થો.

અથેત્થ ધીરા વિનયન્તિ છન્દન્તિ અથ એતેસુ આરમ્મણેસુ ધિતિસમ્પન્ના પણ્ડિતા છન્દરાગં વિનયન્તિ.

તજ્જાતિકન્તિ તંસભાવં, અત્થતો પન તસ્સ કામસ્સ અનુરૂપન્તિ વુત્તં હોતિ. પુઞ્ઞસ્સ ભાગો પુઞ્ઞભાગો, પુઞ્ઞકોટ્ઠાસો. તેન નિબ્બત્તો, તત્થ વા ભવોતિ પુઞ્ઞભાગિયો. અપુઞ્ઞભાગિયોતિ એત્થાપિ એસેવ નયો. વિપાકોયેવ વેપક્કન્તિ આહ ‘‘વોહારવિપાક’’ન્તિ.

સબ્બસઙ્ગાહિકાતિ કુસલાકુસલસાધારણા. સંવિદહનચેતનાતિ સમ્પયુત્તધમ્મેસુ સંવિદહનલક્ખણા ચેતના. ઉરત્તાળિન્તિ ઉરં તાળેત્વા. એકપદન્તિ એકપદચિતં મન્તં. તેનાહ ‘‘એકપદમન્તં વા’’તિઆદિ.

નિબ્બેધિકસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.