૬. હત્થિસારિપુત્તસુત્તવણ્ણના

૬૦. છટ્ઠે હત્થિં સારેતીતિ હત્થિસારી, તસ્સ પુત્તોતિ હત્થિસારિપુત્તો. સો કિર સાવત્થિયં હત્થિઆચરિયસ્સ પુત્તો ભગવતો સન્તિકે પબ્બજિત્વા તીણિ પિટકાનિ ઉગ્ગહેત્વા સુખુમેસુ ખન્ધધાતુઆયતનાદીસુ અત્થન્તરેસુ કુસલો અહોસિ. તેન વુત્તં – ‘‘થેરાનં ભિક્ખૂનં અભિધમ્મકથં કથેન્તાનં અન્તરન્તરા કથં ઓપાતેતી’’તિ. તત્થ અન્તરન્તરા કથં ઓપાતેતીતિ થેરેહિ વુચ્ચમાનસ્સ કથાપબન્ધસ્સ અન્તરે અન્તરે અત્તનો કથં પવેસેતીતિ અત્થો. પઞ્ચહિ સંસગ્ગેહીતિ સવનસંસગ્ગો, દસ્સનસંસગ્ગો, સમુલ્લાપસંસગ્ગો, સમ્ભોગસંસગ્ગો, કાયસંસગ્ગોતિ ઇમેહિ પઞ્ચહિ સંસગ્ગેહિ. કિટ્ઠખાદકોતિ કિટ્ઠટ્ઠાને ઉપ્પન્નસસ્સઞ્હિ કિટ્ઠન્તિ વુત્તં કારણૂપચારેન. સિપ્પિયો સુત્તિયો. સમ્બુકાતિ સઙ્ખમાહ.

ગિહિભાવે વણ્ણં કથેસીતિ (દી. નિ. અટ્ઠ. ૧.૪૨૨) કસ્સપસમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ કિર સાસને દ્વે સહાયકા અહેસું, અઞ્ઞમઞ્ઞં સમગ્ગા એકતોવ સજ્ઝાયન્તિ. તેસુ એકો અનભિરતો ગિહિભાવે ચિત્તં ઉપ્પાદેત્વા ઇતરસ્સ આરોચેસિ. સો ગિહિભાવે આદીનવં, પબ્બજ્જાય આનિસંસં દસ્સેત્વા ઓવદિ. સો તં સુત્વા અભિરમિત્વા પુન એકદિવસં તાદિસે ચિત્તે ઉપ્પન્ને તં એતદવોચ – ‘‘મય્હં, આવુસો, એવરૂપં ચિત્તં ઉપ્પજ્જતિ, ઇમાહં પત્તચીવરં તુય્હં દસ્સામી’’તિ. સો પત્તચીવરલોભેન તસ્સ ગિહિભાવે આનિસંસં દસ્સેત્વા પબ્બજ્જાય આદીનવં કથેસિ. તસ્સ તં સુત્વાવ ગિહિભાવતો ચિત્તં નિવત્તેત્વા પબ્બજ્જાયમેવ અભિરમિ. એવમેસ તદા સીલવન્તસ્સ ભિક્ખુનો ગિહિભાવે આનિસંસકથાય કથિતત્તા ઇદાનિ છ વારે વિબ્ભમિત્વા સત્તમવારે પબ્બજિત્વા મહામોગ્ગલ્લાનસ્સ મહાકોટ્ઠિકત્થેરસ્સ ચ અભિધમ્મકથં કથેન્તાનં અન્તરન્તરા કથં ઓપાતેસિ. અથ નં મહાકોટ્ઠિકત્થેરો અપસાદેસિ. સો મહાસાવકસ્સ કથિતે પતિટ્ઠાતું અસક્કોન્તો વિબ્ભમિત્વા ગિહિ જાતો. પોટ્ઠપાદસ્સ પનાયં ગિહિસહાયકો અહોસિ, તસ્મા વિબ્ભમિત્વા દ્વીહતીહચ્ચયેન પોટ્ઠપાદસ્સ સન્તિકં ગતો. અથ નં સો દિસ્વા – ‘‘સમ્મ, કિં તયા કતં, એવરૂપસ્સ નામ સત્થુ સાસના અપસક્કન્તોસિ, એહિ પબ્બજિતું દાનિ તે વટ્ટતી’’તિ તં ગહેત્વા ભગવતો સન્તિકં અગમાસિ. તસ્મિં ઠાને પબ્બજિત્વા અરહત્તં પાપુણિ. તેન વુત્તં ‘‘સત્તમે વારે પબ્બજિત્વા અરહત્તં પાપુણી’’તિ.

હત્થિસારિપુત્તસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.