૫-૧૦. દટ્ઠબ્બસુત્તાદિવણ્ણના

૧૫-૨૦. પઞ્ચમે સવિસયસ્મિંયેવાતિ અત્તનો અત્તનો વિસયે એવ. લોકિયલોકુત્તરધમ્મે કથેતુન્તિ લોકિયધમ્મે લોકુત્તરધમ્મે ચ તેન તેન પવત્તિવિસેસેન કથેતું. ચતૂસુ સોતાપત્તિયઙ્ગેસૂતિ સપ્પુરિસસંસેવો સદ્ધમ્મસ્સવનં યોનિસોમનસિકારો ધમ્માનુધમ્મપ્પટિપત્તીતિ ઇમેસુ ચતૂસુ સોતાપત્તિમગ્ગકારણેસુ. કામઞ્ચ તેસુ સતિઆદયોપિ ધમ્મા ઇચ્છિતબ્બાવ તેહિ વિના તેસં અસમ્ભવતો, તથાપિ ચેત્થ સદ્ધા વિસેસતો કિચ્ચકારીતિ વેદિતબ્બા. સદ્ધો એવ હિ સપ્પુરિસે પયિરુપાસતિ, સદ્ધમ્મં સુણાતિ, યોનિસો ચ અનિચ્ચાદિતો મનસિ કરોતિ, અરિયમગ્ગસ્સ ચ અનુધમ્મં પટિપજ્જતિ, તસ્મા વુત્તં ‘‘એત્થ સદ્ધાબલં દટ્ઠબ્બ’’ન્તિ. ઇમિના નયેન સેસબલેસુપિ અત્થો દટ્ઠબ્બો.

ચતૂસુ સમ્મપ્પધાનેસૂતિ ચતુબ્બિધસમ્મપ્પધાનભાવનાય. ચતૂસુ સતિપટ્ઠાનેસૂતિઆદીસુપિ એસેવ નયો. એત્થ ચ સોતાપત્તિઅઙ્ગેસુ સદ્ધા વિય, સમ્મપ્પધાનભાવનાય વીરિયં વિય ચ સતિપટ્ઠાનભાવનાય યસ્મા ‘‘વિનેય્ય લોકે અભિજ્ઝાદોમનસ્સ’’ન્તિ (દી. નિ. ૨.૩૭૩; મ. નિ. ૧.૧૦૬) વચનતો પુબ્બભાગે કિચ્ચતો સતિ અધિકા ઇચ્છિતબ્બા, એવં સમાધિકમ્મિકસ્સ સમાધિ, ‘‘અરિયસચ્ચભાવના પઞ્ઞાભાવના’’તિ કત્વા તત્થ પઞ્ઞા પુબ્બભાગે અધિકા ઇચ્છિતબ્બાતિ પાકટોયમત્થો. અધિગમક્ખણે પન સમાધિપઞ્ઞાનં વિય સબ્બેસમ્પિ બલાનં સદ્ધાદીનં સમતાવ ઇચ્છિતબ્બા. તથા હિ ‘‘એત્થ સદ્ધાબલ’’ન્તિઆદિના તત્થ તત્થ એત્થગ્ગહણં કતં.

ઇદાનિ સદ્ધાદીનં તત્થ તત્થ અતિરેકકિચ્ચતં ઉપમાય વિભાવેતું ‘‘યથા હી’’તિઆદિ વુત્તં. તત્રિદં ઉપમા સંસન્દનં – રાજપઞ્ચમસહાયા વિય વિમુત્તિપરિપાચકાનિ પઞ્ચ બલાનિ. નેસં કીળનત્થં એકજ્ઝં વીથિઓતરણં વિય બલાનં એકજ્ઝં વિપસ્સનાવીથિઓતરણં, સહાયેસુ પઠમાદીનં યથાસકં ગેહેવ વિચારણા વિય સદ્ધાદીનં સોતાપત્તિઅઙ્ગાદીનિ પત્વા પુબ્બઙ્ગમતા. સહાયેસુ ઇતરેસં તત્થ તત્થ તુણ્હીભાવો વિય સેસબલાનં તત્થ તત્થ તદન્વયતા, તસ્સ પુબ્બઙ્ગમસ્સ બલસ્સ કિચ્ચાનુગતા. ન હિ તદા તેસં સસમ્ભારપથવીઆદીસુ આપાદીનં વિય કિચ્ચં પાકટં હોતિ, સદ્ધાદીનંયેવ પન કિચ્ચં વિભૂતં હુત્વા તિટ્ઠતિ પુરેતરં તથાપચ્ચયેહિ ચિત્તસન્તાનસ્સ અભિસઙ્ખતત્તા. એત્થ ચ વિપસ્સનાકમ્મિકસ્સ ભાવના વિસેસતો પઞ્ઞુત્તરાતિ દસ્સનત્થં રાજાનં નિદસ્સનં કત્વા પઞ્ઞિન્દ્રિયં વુત્તં. છટ્ઠાદીનિ સુવિઞ્ઞેય્યાનિ.

દટ્ઠબ્બસુત્તાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

બલવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.