૮. અઞ્ઞતિત્થિયસુત્તવણ્ણના

૬૯. અટ્ઠમે ભગવા મૂલં કારણં એતેસં યાથાવતો અધિગમાયાતિ ભગવંમૂલકા. તેનાહ ‘‘ભગવન્તઞ્હિ નિસ્સાય મયં ઇમે ધમ્મે આજાનામ પટિવિજ્ઝામા’’તિ. અમ્હાકં ધમ્માતિ તેહિ અત્તના અધિગન્તબ્બતાય વુત્તં. સેવિતબ્બાસેવિતબ્બાનઞ્હિ યાથાવતો અધિગમઞ્ઞાણાનિ અધિગચ્છનકસમ્બન્ધીનિ, તાનિ ચ સમ્માસમ્બુદ્ધમૂલકાનિ અનઞ્ઞવિસયત્તા. તેનાહ ‘‘પુબ્બે કસ્સપસમ્માસમ્બુદ્ધેના’’તિઆદિ. ઇમે ધમ્માતિ ઇમે ઞાણધમ્મા. આજાનામાતિ અભિમુખં પચ્ચક્ખતો જાનામ. પટિવિજ્ઝામાતિ તસ્સેવ વેવચનં, અધિગચ્છામાતિ અત્થો. ભગવા નેતા એતેસન્તિ ભગવંનેત્તિકા. નેતાતિ સેવિતબ્બધમ્મે વેનેય્યસન્તાનં પાપેતા. વિનેતાતિ અસેવિતબ્બધમ્મે વેનેય્યસન્તાનતો અપનેતા. તદઙ્ગવિનયાદિવસેન વા વિનેતા. અથ વા યથા અલમરિયઞાણદસ્સનવિસેસો હોતિ, એવં વિસેસતો નેતા. અનુનેતાતિ ‘‘ઇમે ધમ્મા સેવિતબ્બા, ઇમે ન સેવિતબ્બા’’તિ ઉભયસમ્પાપનાપનયનત્થં પઞ્ઞાપેતા. તેનાહ ‘‘યથાસભાવતો’’તિઆદિ.

પટિસરન્તિ એત્થાતિ પટિસરણં, ભગવા પટિસરણં એતેસન્તિ ભગવંપટિસરણા. આપાથં ઉપગચ્છન્તા હિ ભગવા પટિસરણં સમોસરણટ્ઠાનં. તેનાહ ‘‘ચતુભૂમકધમ્મા’’તિઆદિ. પટિસરતિ સભાવસમ્પટિવેધવસેન પચ્ચેકં ઉપગચ્છતીતિ વા પટિસરણં, ભગવા પટિસરણં એતેસન્તિ ભગવંપટિસરણા. પટિસરતિ પટિવિજ્ઝતીતિ વા પટિસરણં, તસ્મા પટિવિજ્ઝનવસેન ભગવા પટિસરણં એતેસન્તિ ભગવંપટિસરણા. તેનાહ ‘‘અપિચા’’તિઆદિ. પટિવેધવસેનાતિ પટિવિજ્ઝિતબ્બતાવસેન. અસતિપિ મુખે અત્થતો એવં વદન્તો વિય હોતીતિ આહ ‘‘ફસ્સો આગચ્છતિ અહં ભગવા કિન્નામો’’તિ. ફસ્સો ઞાણસ્સ આપાથં આગચ્છન્તોયેવ હિ અત્તનો ‘‘અહં કિન્નામો’’તિ નામં પુચ્છન્તો વિય, ભગવા ચસ્સ નામં કરોન્તો વિય હોતિ.

પટિભાતૂતિ એત્થ પટિસદ્દાપેક્ખાય ‘‘ભગવન્ત’’ન્તિ ઉપયોગવચનં, અત્થો પન સામિવચનવસેનેવ વેદિતબ્બોતિ દસ્સેન્તો આહ ‘‘ભગવતો’’તિ. પટિભાતૂતિ ચ ભાગો હોતુ. ભગવતો હિ એસ ભાગો, યદિદં ધમ્મસ્સ દેસના, અમ્હાકં પન ભાગો સવનન્તિ અધિપ્પાયો. એવઞ્હિ સદ્દલક્ખણેન સમેતિ. કેચિ પન પટિભાતૂતિ પદસ્સ દિસ્સતૂતિ અત્થં વદન્તિ, ઞાણેન દિસ્સતુ, દેસીયતૂતિ વા અત્થો. ઉપટ્ઠાતૂતિ ઞાણસ્સ પચ્ચુપતિટ્ઠતુ. પાળિયં કો અધિપ્પયાસોતિ એત્થ કો અધિકપ્પયોગોતિ અત્થો.

લોકવજ્જવસેનાતિ લોકિયજનેહિ પકતિયા ગરહિતબ્બવજ્જવસેન. વિપાકવજ્જવસેનાતિ વિપાકસ્સ અપાયસંવત્તનિકવજ્જવસેન. કથન્તિઆદિના ઉભયવજ્જવસેનપિ અપ્પસાવજ્જતાય વિસયં દસ્સેતિ. સેસમેત્થ સુવિઞ્ઞેય્યમેવ.

અઞ્ઞતિત્થિયસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.