૪. ભરણ્ડુકાલામસુત્તવણ્ણના

૧૨૭. ચતુત્થે આળારકાલામકાલેતિ આળારકાલામાનં ધરમાનકાલે. પરિઞ્ઞન્તિ પહાનપરિઞ્ઞં. સા હિ સમતિક્કમો, ન ઇતરા. તેનાહ ‘‘પરિઞ્ઞા નામ સમતિક્કમો’’તિ. એત્થ ચ પઠમો સત્થા રૂપાવચરસમાપત્તિલાભી દટ્ઠબ્બો, દુતિયો અરૂપાવચરસમાપત્તિલાભી, તતિયો સમ્માસમ્બુદ્ધો દટ્ઠબ્બો. વુત્તઞ્હેતં પુગ્ગલપઞ્ઞત્તિયં (પુ. પ. ૧૩૦) –

‘‘ય્વાયં સત્થા કામાનં પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેતિ, ન રૂપાનં પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેતિ, ન વેદનાનં પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેતિ, રૂપાવચરસમાપત્તિયા લાભી સત્થા તેન દટ્ઠબ્બો. ય્વાયં સત્થા કામાનઞ્ચ પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેતિ, રૂપાનઞ્ચ પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેતિ, ન વેદનાનં પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેતિ, અરૂપાવચરસમાપત્તિયા લાભી સત્થા તેન દટ્ઠબ્બો. ય્વાયં સત્થા કામાનઞ્ચ પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેતિ, રૂપાનઞ્ચ પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેતિ, વેદનાનઞ્ચ પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેતિ, સમ્માસમ્બુદ્ધો સત્થા તેન દટ્ઠબ્બો’’તિ.

તત્થ તિત્થિયા સમયં જાનન્તા કામાનં પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેય્યું પઠમજ્ઝાનં વદમાના. રૂપાનં પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેય્યું અરૂપરાગં વદમાના. વેદનાપરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેય્યું અસઞ્ઞારાગં વદમાના. તે પન ‘‘ઇદં નામ પઠમજ્ઝાનં, અયં રૂપભવો, અયં અસઞ્ઞાભવો’’તિપિ ન જાનન્તિ. તે પઞ્ઞાપેતું અસક્કોન્તાપિ કેવલં ‘‘પઞ્ઞાપેમા’’તિ વદન્તિ. તથાગતો પન કામાનં પરિઞ્ઞં અનાગામિમગ્ગેન પઞ્ઞાપેતિ, રૂપવેદનાનં અરહત્તમગ્ગેન. એવમેત્થ દ્વે જના બાહિરકા, એકો સમ્માસમ્બુદ્ધોતિ ઇમસ્મિં લોકે તયો સત્થારો નામ.

ભરણ્ડુકાલામસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.