(૧૩) ૩. કુસિનારવગ્ગો

૧-૨. કુસિનારસુત્તાદિવણ્ણના

૧૨૪-૧૨૫. તતિયસ્સ પઠમે તણ્હાગેધેન ગથિતોતિ તણ્હાબન્ધનેન બદ્ધો. તણ્હામુચ્છનાયાતિ તણ્હાય વસેન મુચ્છાપત્તિયા. મુચ્છિતોતિ મુચ્છં મોહં પમાદં આપન્નો. અજ્ઝોપન્નોતિ અધિઓપન્નો. તણ્હાય અધિભવિત્વા અજ્ઝોત્થટો ગિલિત્વા પરિનિટ્ઠપેત્વા વિય ઠિતો. તેનાહ ‘‘અજ્ઝોપન્નોતિ તણ્હાય ગિલિત્વા પરિનિટ્ઠપેત્વા પવત્તો’’તિ. અનાદીનવદસ્સાવીતિ ગથિતાદિભાવેન પરિભોગે આદીનવમત્તમ્પિ ન પસ્સતિ. નિસ્સરણપઞ્ઞોતિ અયમત્થો આહારપરિભોગેતિ તત્થ પયોજનપરિચ્છેદિકા ‘‘યાવદેવ ઇમસ્સ કાયસ્સ ઠિતિયા’’તિઆદિના (મ. નિ. ૧.૨૩; ૨.૨૪; ૩.૭૫; સં. નિ. ૪.૧૨૦; અ. નિ. ૬.૫૮; ૮.૯) પવત્તા આહારપટિબદ્ધછન્દરાગનિસ્સરણભૂતા પઞ્ઞા અસ્સ અત્થીતિ નિસ્સરણપઞ્ઞો. સેસમેત્થ ઉત્તાનમેવ. દુતિયે નત્થિ વત્તબ્બં.

કુસિનારસુત્તાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૩. ગોતમકચેતિયસુત્તવણ્ણના

૧૨૬. તતિયે સમ્બહુલાતિ પઞ્ચસતમત્તા. પઞ્ચસતા કિર બ્રાહ્મણા તિણ્ણં વેદાનં પારગૂ અપરભાગે ભગવતો ધમ્મદેસનં સુત્વા કામેસુ આદીનવં નેક્ખમ્મે ચ આનિસંસં પસ્સમાના ભગવતો સન્તિકે પબ્બજિત્વા ન ચિરસ્સેવ સબ્બં બુદ્ધવચનં ઉગ્ગણ્હિત્વા પરિયત્તિં નિસ્સાય માનં ઉપ્પાદેસું – ‘‘યં યં ભગવા કથેતિ, તં તં મયં ખિપ્પમેવ જાનામ. ભગવા હિ ઇત્થિલિઙ્ગાદીનિ તીણિ લિઙ્ગાનિ, નામાદીનિ ચત્તારિ પદાનિ, પઠમાદયો સત્ત વિભત્તિયો મુઞ્ચિત્વા ન કિઞ્ચિ કથેતિ, એવં કથિતે ચ અમ્હાકં ગણ્ઠિપદં નામ નત્થી’’તિ, તે ભગવતિ અગારવા હુત્વા તતો પટ્ઠાય ભગવતો ઉપટ્ઠાનમ્પિ ધમ્મસ્સવનમ્પિ અભિણ્હં ન ગચ્છન્તિ. તે સન્ધાય વુત્તં ‘‘સમ્બહુલા કિર બ્રાહ્મણપબ્બજિતા…પે… ધમ્મસ્સવનં ન ગચ્છન્તી’’તિ. મુખપટિઞ્ઞં ગહેત્વાતિ ‘‘સચ્ચં કિર તુમ્હે, ભિક્ખવે’’તિઆદિના તમત્થં પટિપુચ્છિત્વા ‘‘સચ્ચં ભગવા’’તિ તેહિ ભિક્ખૂહિ વુત્તં પટિવચનં ગહેત્વા. તઞ્હિ અત્તનો મુખેનેવ પટિઞ્ઞાતત્તા ‘‘મુખપટિઞ્ઞા’’તિ વુચ્ચતિ.

નેવ આગતટ્ઠાનં ન ગતટ્ઠાનં અદ્દસંસુ. કસ્મા? અઞ્ઞાણતો. તે કિર તસ્સ સુત્તસ્સ અત્થં ન જાનિંસુ. તેસઞ્હિ તસ્મિં સમયે વિચિત્રનયં દેસનાવિલાસયુત્તમ્પિ તં સુત્તં ઘનપુથુલેન દુસ્સપટ્ટેન મુખં બદ્ધં કત્વા પુરતો ઠપિતમનુઞ્ઞભોજનં વિય અહોસિ. નનુ ચ ભગવા અત્તના દેસિતં ધમ્મં પરે ઞાપેતું કપ્પસતસહસ્સાધિકાનિ ચત્તારિ અસઙ્ખેય્યાનિ પારમિયો પૂરેત્વા સબ્બઞ્ઞુતં પત્તો, સો કસ્મા યથા તે ન જાનન્તિ, તથા દેસેતીતિ? તેસં માનભઞ્જનત્થં. ભગવા હિ ‘‘અભબ્બા ઇમે ઇમં માનખિલં અનુપહચ્ચ મગ્ગં વા ફલં વા સચ્છિકાતુ’’ન્તિ તેસં સુતપરિયત્તિં નિસ્સાય ઉપ્પન્નં અટ્ઠુપ્પત્તિં કત્વા દેસનાકુસલો માનભઞ્જનત્થં ‘‘સબ્બધમ્મમૂલપરિયાય’’ન્તિઆદિના મૂલપરિયાયસુત્તં (મ. નિ. ૧.૧) અભાસિ.

સમ્માસમ્બુદ્ધો ‘‘મય્હં કથા નિય્યાતી’’તિ મુખસમ્પત્તમેવ કથેતીતિ ચિન્તયિંસૂતિ ઇદં અઙ્ગુત્તરભાણકાનં વળઞ્જનકતન્તિનીહારેન વુત્તં. મજ્ઝિમભાણકા પન એવં વદન્તિ – એવં માનભઞ્જનત્થં દેસિતઞ્ચ પન તં સુત્તં સુત્વા તે ભિક્ખૂ ‘‘તંયેવ કિર પથવિં દિટ્ઠિગતિકો સઞ્જાનાતિ, સેખોપિ અરહાપિ તથાગતોપિ અભિજાનાતિ, કિ નામિદં કથં નામિદ’’ન્તિ ચિન્તેન્તા ‘‘પુબ્બે મયં ભગવતા કથિતં યંકિઞ્ચિ ખિપ્પમેવ જાનામ, ઇદાનિ પનિમસ્સ મૂલપરિયાયસ્સ અન્તં વા કોટિં વા ન જાનામ ન પસ્સામ, અહો બુદ્ધા નામ અપ્પમેય્યા અતુલા’’તિ ઉદ્ધતદાઠા વિય સપ્પા નિમ્મદા હુત્વા બુદ્ધૂપટ્ઠાનઞ્ચ ધમ્મસ્સવનઞ્ચ સક્કચ્ચં અગમંસુ. તેન સમયેન ધમ્મસભાયં સન્નિસિન્ના ભિક્ખૂ ‘‘અહો બુદ્ધાનં આનુભાવો, તે નામબ્રાહ્મણપબ્બજિતા તથા માનમદમત્તા ભગવતા મૂલપરિયાયદેસનાય નિહતમાના કતા’’તિ કથં સમુટ્ઠાપેસું. તં સુત્વા ભગવા ‘‘ન, ભિક્ખવે, ઇદાનેવ, પુબ્બેપિ અહં એવં ઇમે માનપગ્ગહિતસીસે ચરન્તે નિહતમાને અકાસિ’’ન્તિ વત્વા અતીતં આહરન્તો ‘‘ભૂતપુબ્બં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતરો દિસાપામોક્ખો બ્રાહ્મણો બારાણસિયં પટિવસતિ તિણ્ણં વેદાનં પારગૂ સનિઘણ્ટુકેટુભાનં સાક્ખરપ્પભેદાનં ઇતિહાસપઞ્ચમાનં પદકો વેય્યાકરણો લોકાયતમહાપુરિસલક્ખણેસુ અનવયો, સો પઞ્ચમત્તાનિ માણવકસતાનિ મન્તે વાચેતિ. પણ્ડિતમાણવકા બહુઞ્ચ ગણ્હન્તિ લહુઞ્ચ, સુટ્ઠુ ચ ઉપધારેન્તી’’તિઆદિના જાતકં કથેસિ.

તં સુત્વા તે ભિક્ખૂ ‘‘પુબ્બેપિ મયં માનેનેવ ઉપહતા’’તિ ભિય્યોસોમત્તાય નિહતમાના હુત્વા અત્તનો ઉપકારકમ્મટ્ઠાનપરાયણા અહેસું. તતો ભગવા એકં સમયં જનપદચારિકં ચરન્તો વેસાલિં પત્વા ગોતમકે ચેતિયે વિહરન્તો ઇમેસં પઞ્ચસતાનં ભિક્ખૂનં ઞાણપરિપાકં વિદિત્વા ઇદં ગોતમકસુત્તં કથેસિ. ઇદઞ્ચ સુત્તં સુત્વા તે પઞ્ચસતા ભિક્ખૂ તસ્મિંયેવ આસને સહ પટિસમ્ભિદાહિ અરહત્તં પાપુણિંસૂતિ.

અભિઞ્ઞાયાતિ કુસલાદિભેદં ખન્ધાદિભેદઞ્ચ દેસેતબ્બં ધમ્મં, વેનેય્યાનઞ્ચ આસયાનુસયચરિયાધિમુત્તિઆદિભેદં, તસ્સ ચ નેસં દેસેતબ્બપ્પકારં યાથાવતો અભિજાનિત્વાતિ અત્થો. ઇમે પઞ્ચક્ખન્ધા દ્વાદસાયતનાનીતિઆદિ પનેત્થ નિદસ્સનમત્તં વુત્તન્તિ વેદિતબ્બં. સપ્પચ્ચયન્તિ સકારણં, વેનેય્યાનં અજ્ઝાસયેન વા પુચ્છાય વા અટ્ઠુપ્પત્તિયા વા સનિમિત્તં હેતૂદાહરણસહિતઞ્ચાતિ અત્થો. રાગાદીનં પટિહરણં પટિહારિયં, તદેવ પાટિહારિયં, સહ પાટિહારિયેનાતિ સપ્પાટિહારિયં. રાગાદિપ્પટિસેધનવસેનેવ હિ સત્થા ધમ્મં દેસેતિ. તેનાહ ‘‘પચ્ચનીકપટિહરણેન સપ્પાટિહારિયમેવ કત્વા’’તિ. અપરે પન ‘‘યથારહં ઇદ્ધિઆદેસનાનુસાસનિપાટિહારિયસહિત’’ન્તિ વદન્તિ અનુસાસનિપાટિહારિયરહિતા દેસના નત્થીતિ કત્વા. સેસમેત્થ ઉત્તાનમેવ.

ગોતમકચેતિયસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૪. ભરણ્ડુકાલામસુત્તવણ્ણના

૧૨૭. ચતુત્થે આળારકાલામકાલેતિ આળારકાલામાનં ધરમાનકાલે. પરિઞ્ઞન્તિ પહાનપરિઞ્ઞં. સા હિ સમતિક્કમો, ન ઇતરા. તેનાહ ‘‘પરિઞ્ઞા નામ સમતિક્કમો’’તિ. એત્થ ચ પઠમો સત્થા રૂપાવચરસમાપત્તિલાભી દટ્ઠબ્બો, દુતિયો અરૂપાવચરસમાપત્તિલાભી, તતિયો સમ્માસમ્બુદ્ધો દટ્ઠબ્બો. વુત્તઞ્હેતં પુગ્ગલપઞ્ઞત્તિયં (પુ. પ. ૧૩૦) –

‘‘ય્વાયં સત્થા કામાનં પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેતિ, ન રૂપાનં પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેતિ, ન વેદનાનં પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેતિ, રૂપાવચરસમાપત્તિયા લાભી સત્થા તેન દટ્ઠબ્બો. ય્વાયં સત્થા કામાનઞ્ચ પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેતિ, રૂપાનઞ્ચ પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેતિ, ન વેદનાનં પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેતિ, અરૂપાવચરસમાપત્તિયા લાભી સત્થા તેન દટ્ઠબ્બો. ય્વાયં સત્થા કામાનઞ્ચ પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેતિ, રૂપાનઞ્ચ પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેતિ, વેદનાનઞ્ચ પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેતિ, સમ્માસમ્બુદ્ધો સત્થા તેન દટ્ઠબ્બો’’તિ.

તત્થ તિત્થિયા સમયં જાનન્તા કામાનં પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેય્યું પઠમજ્ઝાનં વદમાના. રૂપાનં પરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેય્યું અરૂપરાગં વદમાના. વેદનાપરિઞ્ઞં પઞ્ઞાપેય્યું અસઞ્ઞારાગં વદમાના. તે પન ‘‘ઇદં નામ પઠમજ્ઝાનં, અયં રૂપભવો, અયં અસઞ્ઞાભવો’’તિપિ ન જાનન્તિ. તે પઞ્ઞાપેતું અસક્કોન્તાપિ કેવલં ‘‘પઞ્ઞાપેમા’’તિ વદન્તિ. તથાગતો પન કામાનં પરિઞ્ઞં અનાગામિમગ્ગેન પઞ્ઞાપેતિ, રૂપવેદનાનં અરહત્તમગ્ગેન. એવમેત્થ દ્વે જના બાહિરકા, એકો સમ્માસમ્બુદ્ધોતિ ઇમસ્મિં લોકે તયો સત્થારો નામ.

ભરણ્ડુકાલામસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૫. હત્થકસુત્તવણ્ણના

૧૨૮. પઞ્ચમે અભિક્કન્તાતિ અતિક્કન્તા, વિગતાતિ અત્થોતિ આહ ‘‘ખયે દિસ્સતી’’તિ. તેનેવ હિ ‘‘નિક્ખન્તો પઠમો યામો’’તિ અનન્તરં વુત્તં. અભિક્કન્તતરોતિ અતિવિય કન્તતરો. તાદિસો ચ સુન્દરો ભદ્દકો નામ હોતીતિ આહ ‘‘સુન્દરે દિસ્સતી’’તિ. કોતિ દેવનાગયક્ખગન્ધબ્બાદીસુ કો કતમો? મેતિ મમ. પાદાનીતિ પાદે. ઇદ્ધિયાતિ ઇમાય એવરૂપાય દેવિદ્ધિયા. યસસાતિ ઇમિના એદિસેન પરિવારેન પરિચ્છેદેન. જલન્તિ વિજ્જોતમાનો. અભિક્કન્તેનાતિ અતિવિય કન્તેન કમનીયેન અભિરૂપેન. વણ્ણેનાતિ છવિવણ્ણેન સરીરવણ્ણનિભાય. સબ્બા ઓભાસયં દિસાતિ દસ દિસા પભાસેન્તો, ચન્દો વિય સૂરિયો વિય ચ એકોભાસં એકાલોકં કરોન્તોતિ ગાથાય અત્થો. અભિરૂપેતિ ઉળારરૂપે સમ્પન્નરૂપે. અબ્ભનુમોદનેતિ સમ્પહંસને. ઇધ પનાતિ ‘‘અભિક્કન્તાય રત્તિયા’’તિ એતસ્મિં પદે. તેનાતિ સુન્દરપરિયાયત્તા. ખયે વા ઇધ અભિક્કન્તસદ્દો દટ્ઠબ્બો, તેન ‘‘અભિક્કન્તાય પરિક્ખીણાય રત્તિયા’’તિ વુત્તં હોતિ.

રૂપાયતનાદીસૂતિ આદિસદ્દેન અક્ખરાદીનં સઙ્ગહો દટ્ઠબ્બો. સુવણ્ણવણ્ણોતિ સુવણ્ણચ્છવીતિ અયમેત્થ અત્થોતિ આહ ‘‘છવિય’’ન્તિ. તથા હિ વુત્તં ‘‘કઞ્ચનસન્નિભત્તચો’’તિ (મ. નિ. ૨.૩૯૯; સુ. નિ. ૫૫૬). સઞ્ઞૂળ્હાતિ સમ્બન્ધિતા, ગન્થિતાતિ અત્થો. વણ્ણાતિ ગુણવણ્ણાતિ આહ ‘‘થુતિય’’ન્તિ, થોમનાયન્તિ અત્થો. કુલવગ્ગેતિ ખત્તિયાદિકુલકોટ્ઠાસે. તત્થ ‘‘અચ્છો વિપ્પસન્નો’’તિઆદિના વણ્ણિતબ્બટ્ઠેન વણ્ણો, છવિ. વણ્ણનટ્ઠેન અભિત્થવટ્ઠેન વણ્ણો, થુતિ. અઞ્ઞમઞ્ઞં અસઙ્કરતો વણ્ણેતબ્બતો ઠપેતબ્બતો વણ્ણો, ખત્તિયાદિકુલવગ્ગો. વણ્ણીયતિ ઞાપીયતિ એતેનાતિ વણ્ણો, ઞાપકકારણં. વણ્ણનતો થૂલરસ્સાદિભાવેન ઉપટ્ઠાનતો વણ્ણો, સણ્ઠાનં. મહન્તં ખુદ્દકં મજ્ઝિમન્તિ વણ્ણેતબ્બતો પમિતબ્બતો વણ્ણો, પમાણં. વણ્ણીયતિ ચક્ખુના પસ્સીયતીતિ વણ્ણો, રૂપાયતનન્તિ એવં તસ્મિં તસ્મિં અત્થે વણ્ણસદ્દસ્સ પવત્તિ વેદિતબ્બા. સોતિ વણ્ણસદ્દો. છવિયા દટ્ઠબ્બો રૂપાયતને ગય્હમાનસ્સપિ છવિમુખેનેવ ગહેતબ્બતો. છવિગતા પન વણ્ણધાતુ એવ ‘‘સુવણ્ણવણ્ણો’’તિ એત્થ વણ્ણગ્ગહણેન ગહિતાતિ અપરે.

કેવલપરિપુણ્ણન્તિ એકદેસમ્પિ અસેસેત્વા નિરવસેસતોવ પરિપુણ્ણન્તિ અયમેત્થ અત્થોતિ આહ ‘‘અનવસેસતા અત્થો’’તિ. કેવલકપ્પાતિ કપ્પ-સદ્દો નિપાતો પદપૂરણમત્તં, ‘‘કેવલં’’ઇચ્ચેવ અત્થો. કેવલસદ્દો ચ બહુલવાચીતિ આહ ‘‘યેભુય્યતા અત્થો’’તિ. કેચિ પન ‘‘ઈસકં અસમત્તં કેવલં કેવલકપ્પ’’ન્તિ વદન્તિ. અનવસેસત્થો એત્થ કેવલસદ્દો સિયા, અનત્થન્તરેન પન કપ્પસદ્દેન પદવડ્ઢનં કતં ‘‘કેવલા એવ કેવલકપ્પા’’તિ. તથા વા કપ્પનીયત્તા પઞ્ઞપેતબ્બત્તા કેવલકપ્પા. અબ્યામિસ્સતા વિજાતિયેન અસઙ્કરો સુદ્ધતા. અનતિરેકતા તંપરમતા વિસેસાભાવો. કેવલકપ્પન્તિ કેવલં દળ્હં કત્વાતિ અત્થો. કેવલં વુચ્ચતિ નિબ્બાનં સબ્બસઙ્ખતવિવિત્તત્તા, તં એતસ્સ અધિગતં અત્થીતિ કેવલી, સચ્છિકતનિરોધો ખીણાસવો.

કપ્પ-સદ્દો પનાયં સઉપસગ્ગો અનુપસગ્ગો ચાતિ અધિપ્પાયેન ઓકપ્પનિયપદે લબ્ભમાનં ઓકપ્પસદ્દમત્તં નિદસ્સેતિ, અઞ્ઞથા કપ્પસદ્દસ્સ અત્થુદ્ધારે ઓકપ્પનિયપદં અનિદસ્સનમેવ સિયા. સમણકપ્પેહીતિ વિનયસિદ્ધેહિ સમણવોહારેહિ. નિચ્ચકપ્પન્તિ નિચ્ચકાલં. પઞ્ઞત્તીતિ નામં. નામઞ્હેતં તસ્સ આયસ્મતો, યદિદં કપ્પોતિ. કપ્પિતકેસમસ્સૂતિ કત્તરિયા છેદિતકેસમસ્સુ. દ્વઙ્ગુલકપ્પોતિ મજ્ઝન્હિકવેલાય વીતિક્કન્તાય દ્વઙ્ગુલતાવિકપ્પો. લેસોતિ અપદેસો. અનવસેસં ફરિતું સમત્થસ્સ ઓભાસસ્સ કેનચિ કારણેન એકદેસફરણમ્પિ સિયા, અયં પન સબ્બસ્સેવ ફરતીતિ દસ્સેતું સમન્તત્થો કપ્પસદ્દો ગહિતોતિ આહ ‘‘અનવસેસં સમન્તતો’’તિ.

આભાય ફરિત્વાતિ વત્થમાલાલઙ્કારસરીરસમુટ્ઠિતાય આભાય ફરિત્વા. દેવતાનઞ્હિ સરીરોભાસં દ્વાદસયોજનમત્તં ઠાનં. તતો ભિય્યોપિ ફરિત્વા તિટ્ઠતિ, તથા વત્થાભરણાદિસમુટ્ઠિતા પભા.

હત્થકસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૬. કટુવિયસુત્તવણ્ણના

૧૨૯. છટ્ઠે ગાવીનં કયવિક્કયવસેન યોગો એત્થાતિ ગોયોગો, કયવિક્કયં કરોન્તો ગાવીહિ યુજ્જન્તિ એત્થાતિ વા ગોયોગો, ગાવીનં વિક્કયટ્ઠાનં. તત્થ જાતો પિલક્ખરુક્ખો ગોયોગપિલક્ખો, તસ્મિં. સમીપત્થે ચેતં ભુમ્મવચનં. તેનાહ ‘‘ગાવીનં વિક્કયટ્ઠાને ઉટ્ઠિતપિલક્ખસ્સ સન્તિકે’’તિ. રિત્તો અસ્સાદો એતસ્સાતિ રિત્તસ્સાદો. તેનાહ ‘‘ઝાનસુખાભાવેન રિત્તસ્સાદ’’ન્તિ. સેસમેત્થ ઉત્તાનમેવ.

કટુવિયસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૮. દુતિયઅનુરુદ્ધસુત્તવણ્ણના

૧૩૧. અટ્ઠમે ઇદં તે માનસ્મિન્તિ એત્થ માનસ્મિન્તિ પચ્ચત્તે ભુમ્મવચનં. ઇદન્તિ ચ લિઙ્ગવિપલ્લાસેન નપુંસકનિદ્દેસો કતોતિ આહ ‘‘અયં તે નવવિધેન વડ્ઢિતમાનો’’તિ. સેસેસુપિ એસેવ નયો.

દુતિયઅનુરુદ્ધસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૯. પટિચ્છન્નસુત્તવણ્ણના

૧૩૨. નવમે અસાધારણસિક્ખાપદન્તિ ભિક્ખુનીનં અસાધારણં ભિક્ખૂનંયેવ પઞ્ઞત્તસિક્ખાપદં સાધારણસિક્ખાપદન્તિ ભિક્ખૂનં ભિક્ખુનીનઞ્ચ સાધારણં ઉભતોપઞ્ઞત્તિસિક્ખાપદં.

પટિચ્છન્નસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૧૦. લેખસુત્તવણ્ણના

૧૩૩. દસમે થિરટ્ઠાનતોતિ થિરટ્ઠાનતોવ. પાસાણે લેખસદિસા પરાપરાધનિબ્બત્તા કોધલેખા યસ્સ સો પાસાણલેખૂપમસમન્નાગતો પાસાણલેખૂપમોતિ વુત્તો. એવં ઇતરેપિ. અનુસેતીતિ અપ્પહીનતાય અનુસેતિ. ન ખિપ્પં લુજ્જતીતિ ન અન્તરા નસ્સતિ કમ્મટ્ઠાનેનેવ નસ્સનતો. એવમેવન્તિ એવં તસ્સપિ પુગ્ગલસ્સ કોધો ન અન્તરા પુનદિવસે વા અપરદિવસે વા નિટ્ઠાતિ, અદ્ધનિયો પન હોતિ, મરણેનેવ નિટ્ઠાતીતિ અત્થો. કક્ખળેનાતિ અતિકક્ખળેન ધમ્મચ્છેદકેન થદ્ધવચનેન. સંસન્દતીતિ એકીભવતિ. સમ્મોદતીતિ નિરન્તરો હોતીતિ એવમેત્થ અત્થો દટ્ઠબ્બો.

અથ વા સન્ધિયતીતિ ઠાનગમનાદીસુ કાયકિરિયાસુ કાયેન સમોધાનં ગચ્છતિ, તિલતણ્ડુલા વિય મિસ્સીભાવં ઉપેતીતિ અત્થો. સંસન્દતીતિ ચિત્તકિરિયાસુ ચિત્તેન સમોધાનં ગચ્છતિ, ખીરોદકં વિય એકીભાવં ઉપેતીતિ અત્થો. સમ્મોદતીતિ ઉદ્દેસપરિપુચ્છાદીસુ વચીકિરિયાસુ વાચાય સમોધાનં ગચ્છતિ, વિપ્પવાસાગતોપિ પિયસહાયકો વિય પિયતરભાવં ઉપેતીતિ અત્થો. અપિચ કિચ્ચકરણીયેસુ તેહિ સદ્ધિં આદીતોવ એકકિરિયાભાવં ઉપગચ્છન્તો સન્ધિયતિ, યાવ મજ્ઝા પવત્તન્તો સંસન્દતિ, યાવ પરિયોસાના અનિવત્તન્તો સમ્મોદતીતિ વેદિતબ્બો.

લેખસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

કુસિનારવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.