(૧૪) ૪. યોધાજીવવગ્ગો

૧. યોધાજીવસુત્તવણ્ણના

૧૩૪. ચતુત્થસ્સ પઠમે યુજ્ઝનં યોધો, સો આજીવો એતસ્સાતિ યોધાજીવો. યુદ્ધમુપજીવતીતિ વા એતસ્મિં અત્થે યોધાજીવોતિ નિરુત્તિનયેન પદસિદ્ધિ વેદિતબ્બા. તેનાહ ‘‘યુદ્ધં ઉપજીવતીતિ યોધાજીવો’’તિ. સહ…પે… પસ્સતીતિ પુબ્બભાગે વિપસ્સનાપઞ્ઞાય સમ્મસનવસેન, મગ્ગક્ખણે અભિસમયવસેન અત્તપચ્ચક્ખેન ઞાણેન પસ્સતિ.

યોધાજીવસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૨. પરિસાસુત્તવણ્ણના

૧૩૫. દુતિયે અપ્પટિપુચ્છિત્વા વિનીતાતિ ‘‘તં કિં મઞ્ઞથ, ભિક્ખવે, રૂપં નિચ્ચં વા અનિચ્ચં વા’’તિઆદિના અપ્પટિપુચ્છિત્વા કેવલં ધમ્મદેસનાવસેનેવ વિનીતપરિસા. દુબ્બિનીતપરિસાતિ દુક્ખેન વિનીતપરિસા. પુચ્છિત્વા વિનીતાતિ ‘‘તં કિં મઞ્ઞથ, ભિક્ખવે’’તિઆદિના પુચ્છિત્વા અનુમતિગ્ગહણવસેન વિનીતા. સુવિનીતપરિસાતિ સુખેન વિનીતપરિસા. અનુમતિગ્ગહણવસેન વિનયનઞ્હિ ન દુક્કરં હોતિ.

પરિસાસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૪. ઉપ્પાદાસુત્તવણ્ણના

૧૩૭. ચતુત્થે ઉપ્પાદા વા તથાગતાનન્તિ તથાગતાનં ઉપ્પાદેપિ વેનેય્યપુગ્ગલાનં મગ્ગફલુપ્પત્તિ વિય સઙ્ખારાનં અનિચ્ચાદિસભાવો ન તથાગતુપ્પાદાયત્તો, અથ ખો તથાગતાનં ઉપ્પાદેપિ અનુપ્પાદેપિ હોતિમેવાતિ વુત્તં હોતિ. ઠિતાવ સા ધાતૂતિ ઠિતો એવ સો અનિચ્ચસભાવો બ્યભિચારાભાવતો ન કદાચિ સઙ્ખારા અનિચ્ચા ન હોતિ. કામં અસઙ્ખતા વિય ધાતુ ન નિચ્ચો સો સભાવો, તથાપિ સબ્બકાલિકોયેવાતિ અધિપ્પાયો.

અપરો નયો – ઠિતાવ સા ધાતૂતિ ‘‘સબ્બે સઙ્ખારા અનિચ્ચા’’તિ એસા ધાતુ એસ સભાવો તથાગતાનં ઉપ્પાદતો પુબ્બે ઉદ્ધઞ્ચ અપ્પટિવિજ્ઝિયમાનો ન તથાગતેહિ ઉપ્પાદિતો, અથ ખો સબ્બકાલં સબ્બે સઙ્ખારા અનિચ્ચા, ઠિતાવ સા ધાતુ, કેવલં પન સયમ્ભુઞાણેન અભિસમ્બુજ્ઝનતો ‘‘અયં ધમ્મો તથાગતેન અભિસમ્બુદ્ધો’’તિ પવેદનતો ચ તથાગતો ધમ્મસ્સામીતિ વુચ્ચતિ અપુબ્બસ્સ તસ્સ ઉપ્પાદનતો. તેન વુત્તં ‘‘ઠિતાવ સા ધાતૂ’’તિ.

અભિસમ્બુજ્ઝતીતિ ઞાણેન અભિસમ્બુજ્ઝતિ. અભિસમેતીતિ ઞાણેન અભિસમાગચ્છતિ. આચિક્ખતીતિ કથેતિ. દેસેતીતિ દસ્સેતિ. પઞ્ઞાપેતીતિ જાનાપેતિ. પટ્ઠપેતીતિ ઞાણમુખે ઠપેતિ. વિવરતીતિ વિવરિત્વા દસ્સેતિ. વિભજતીતિ વિભાગતો દસ્સેતિ. ઉત્તાનીકરોતીતિ પાકટં કરોતિ.

અથ વા અભિસમ્બુજ્ઝતીતિ પચ્ચક્ખકરણેન અભિમુખં બુજ્ઝતિ, યાથાવતો પટિવિજ્ઝતિ. તતો એવ અભિસમેતિ અભિમુખં સમાગચ્છતિ. આદિતો કથેન્તો આચિક્ખતિ, ઉદ્દિસતીતિ અત્થો. તમેવ ઉદ્દેસં પરિયોસાપેન્તો દેસેતિ. યથાઉદ્દિટ્ઠમત્થં નિદસ્સનવસેન પકારેહિ ઞાપેન્તો પઞ્ઞાપેતિ. પકારેહિ એતમત્થં પતિટ્ઠપેન્તો પટ્ઠપેતિ. યથાઉદ્દિટ્ઠં પટિનિદસ્સનવસેન વિવરતિ વિભજતિ. વિવટં વિભત્તઞ્ચ અત્થં હેતૂદાહરણદસ્સનેહિ પાકટં કરોન્તો ઉત્તાનીકરોતિ.

ઉપ્પાદાસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૫-૧૦. કેસકમ્બલસુત્તાદિવણ્ણના

૧૩૮-૧૪૩. પઞ્ચમે તન્તાવુતાનં વત્થાનન્તિ ઇદં ‘‘યાનિ કાનિચી’’તિ ઇમિના સમાનાધિકરણન્તિ આહ ‘‘પચ્ચત્તે સામિવચન’’ન્તિ. વાયિતાનન્તિ વીતાનં. લામકોતિ નિહીનો, મક્ખલિ મોઘપુરિસોતિ એત્થ મક્ખલીતિ તસ્સ નામં. તં કિર સકદ્દમાય ભૂમિયા તેલઘટં ગહેત્વા ગચ્છન્તં, ‘‘તાત, મા ખલી’’તિ સામિકો આહ. સો પમાદેન ખલિત્વા પતિત્વા સામિકસ્સ ભયેન પલાયિતું આરદ્ધો. સામિકો ઉપધાવિત્વા નં દુસ્સકણ્ણે અગ્ગહેસિ, સાટકં છડ્ડેત્વા અચેલકો હુત્વા પલાયિ. સો પણ્ણેન વા તિણેન વા પટિચ્છાદેતુમ્પિ અજાનન્તો જાતરૂપેનેવ એકં ગામં પાવિસિ. મનુસ્સા તં દિસ્વા ‘‘અયં સમણો અરહા અપ્પિચ્છો, નત્થિ ઇમિના સદિસો’’તિ પૂવભત્તાદીનિ ગહેત્વા ઉપસઙ્કમન્તિ. સો ‘‘મય્હં સાટકં અનિવત્થભાવેન ઇદં ઉપ્પન્ન’’ન્તિ તતો પટ્ઠાય સાટકં લભિત્વાપિ ન નિવાસેસિ, તદેવ ચ પબ્બજ્જં અગ્ગહેસિ. તસ્સ સન્તિકે અઞ્ઞેપિ અઞ્ઞેપીતિ પઞ્ચસતા મનુસ્સા પબ્બજિંસુ. તં સન્ધાયાહ ‘‘મક્ખલિ મોઘપુરિસો’’તિ. છટ્ઠાદીનિ ઉત્તાનત્થાનિ એવ.

કેસકમ્બલસુત્તાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૧૧-૧૩. પઠમમોરનિવાપસુત્તાદિવણ્ણના

૧૪૪-૧૪૬. એકાદસમે અકુપ્પધમ્મતાય ખયવયસઙ્ખાતં અન્તં અતીતાતિ અચ્ચન્તા, એવં અપરિહાયનસભાવત્તા અચ્ચન્તા નિટ્ઠા અસ્સાતિ અચ્ચન્તનિટ્ઠો. તેનાહ ‘‘અન્તં અતિક્કન્તનિટ્ઠો’’તિઆદિ. ન હિ પટિવિદ્ધસ્સ લોકુત્તરધમ્મસ્સ દસ્સનં કુપ્પનં નામ અત્થિ. ધુવનિટ્ઠોતિ સતતનિટ્ઠો. અચ્ચન્તમેવ ચતૂહિ યોગેહિ ખેમો એતસ્સ અત્થીતિ અચ્ચન્તયોગક્ખેમી, નિચ્ચયોગક્ખેમીતિ અત્થો. મગ્ગબ્રહ્મચરિયસ્સ વુસિતત્તા તસ્સ અવિહાયનસભાવત્તા અચ્ચન્તં બ્રહ્મચારીતિ અચ્ચન્તબ્રહ્મચારી, નિચ્ચબ્રહ્મચારીતિ અત્થો. પરિયોસાનન્તિ બ્રહ્મચરિયપરિયોસાનં વટ્ટદુક્ખપરિયોસાનઞ્ચ. અચ્ચન્તં પરિયોસાનમસ્સાતિ અચ્ચન્તપરિયોસાનો. દ્વાદસમતેરસમાનિ ઉત્તાનત્થાનેવ.

પઠમમોરનિવાપસુત્તાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

યોધાજીવવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૧૪૭-૧૫૬. મઙ્ગલવગ્ગો ઉત્તાનત્થોયેવ.

તતિયપણ્ણાસકં નિટ્ઠિતં.