(૧૬) ૬. અચેલકવગ્ગવણ્ણના

૧૫૭-૧૬૩. ઇતો પરેસુ પન સુત્તપદેસુ ‘‘ગાળ્હા’’તિ વુત્તમત્થં વિવરન્તો ‘‘કક્ખળા’’તિ આહ. કક્ખળચારો ચસ્સા ન લૂખસભાવો. અથ ખો તણ્હાવસેન થિરગ્ગહણન્તિ આહ ‘‘લોભવસેન થિરગ્ગહણા’’તિ. અગાળ્હા પટિપદાતિ વા કામાનં ઓગાહનં પટિપત્તિ, કામસુખાનુયોગોતિ અત્થો. નિજ્ઝામા પટિપદાતિ કાયસ્સ નિજ્ઝાપનવસેન ખેપનવસેન પવત્તા પટિપત્તિ, અત્તકિલમથાનુયોગોતિ અત્થો. નિચ્ચેલોતિ નિસ્સટ્ઠચેલો સબ્બેન સબ્બં પટિક્ખિત્તચેલો. નગ્ગિયવતસમાદાનેન નગ્ગો. ઠિતકોવ ઉચ્ચારં કરોતીતિઆદિ નિદસ્સનમત્તં વમિત્વા મુખવિક્ખાલનાદિઆચારસ્સપિ તેન વિસ્સટ્ઠત્તા. જિવ્હાય હત્થં અપલેખતિ અવલેખતિ ઉદકેન અધોવનતો. દુતિયવિકપ્પેપિ એસેવ નયો. ‘‘એહિ, ભદન્તે’’તિ વુત્તે ઉપગમનસઙ્ખાતો વિધિ એહિભદન્તો, તં ચરતીતિ એહિભદન્તિકો, તપ્પટિક્ખેપેન ન એહિભદન્તિકો. ન કરોતિ ‘‘સમણેન નામ પરસ્સ વચનકરેન ન ભવિતબ્બ’’ન્તિ અધિપ્પાયેન.

પુરેતરન્તિ તં ઠાનં અત્તનો ઉપગમનતો પુરેતરં. તં કિર સો ‘‘ભિક્ખુના નામ યદિચ્છકા એવ ભિક્ખા ગહેતબ્બા’’તિ અધિપ્પાયેન ન ગણ્હાતિ. ઉદ્દિસ્સ કતં મમ નિમિત્તભાવેન બહૂ ખુદ્દકા પાણા સઙ્ઘાતં આપાદિતાતિ ન ગણ્હાતિ. નિમન્તનં ન સાદિયતિ એવં તેસં વચનં કતં ભવિસ્સતીતિ. કુમ્ભિ આદીસુપિ સો સત્તસઞ્ઞીતિ આહ ‘‘કુમ્ભિ-કળોપિયો’’તિઆદિ. કબળન્તરાયો હોતીતિ ઉટ્ઠિતસ્સ દ્વિન્નમ્પિ કબળન્તરાયો હોતિ. ગામસભાગાદિવસેન સઙ્ગમ્મ કિત્તેન્તિ એતિસ્સાતિ સઙ્કિત્તિ, યથાસંહતતણ્ડુલાદિસઞ્ચયો. માનુસકાનીતિ વેય્યાવચ્ચકરા મનુસ્સા.

સુરાપાનમેવાતિ મજ્જલક્ખણપ્પત્તાય સુરાય પાનમેવ. સુરાગહણેનેવેત્થ મેરયમ્પિ સઙ્ગહિતં. એકાગારમેવ ઉઞ્છતીતિ એકાગારિકો. એકાલોપેનેવ વત્તતીતિ એકાલોપિકો. દીયતિ એતાયાતિ દત્તિ, દ્વત્તિઆલોપમત્તગ્ગાહિ ખુદ્દકં ભિક્ખાદાનભાજનં. તેનાહ ‘‘ખુદ્દકપાતી’’તિ. અભુઞ્જનવસેન એકો અહો એતસ્સ અત્થીતિ એકાહિકો, આહારો, તં એકાહિકં. સો પન અત્થતો એકદિવસં લઙ્ઘકો હોતીતિ આહ ‘‘એકાદિવસન્તરિક’’ન્તિ. દ્વાહિકન્તિઆદીસુપિ એસેવ નયો. એકાહં અભુઞ્જિત્વા એકાહં ભુઞ્જનં એકાહવારો, તં એકાહિકમેવ અત્થતો. દ્વીહં અભુઞ્જિત્વા દ્વીહં ભુઞ્જનં દ્વીહવારો. સેસપદદ્વયેપિ એસેવ નયો. ઉક્કટ્ઠો પન પરિયાયભત્તભોજનિકો દ્વીહં અભુઞ્જિત્વા એકાહમેવ ભુઞ્જતિ. સેસદ્વયેપિ એસેવ નયો.

મિચ્છાવાયામવસેનેવ ઉક્કુટિકવતાનુયોગોતિ આહ ‘‘ઉક્કુટિકવીરિયમનુયુત્તો’’તિ. અત્તકિલમથાનુયોગન્તિ અત્તનો કિલમથાનુયોગં, સરીરદુક્ખકારણન્તિ અત્થો. સરીરપરિયાયો હિ ઇધ અત્તસદ્દો ‘‘અત્તન્તપો’’તિઆદીસુ (મ. નિ. ૨.૪૧૩) વિય. દ્વે અન્તેતિ ઉભો કોટિયો, ઉભો લામકપટિપત્તિયોતિ અત્થો. લામકમ્પિ હિ અન્તોતિ વુચ્ચતિ ‘‘અન્તમિદં, ભિક્ખવે, જીવિકાનં (સં. નિ. ૩.૮૦; ઇતિવુ. ૬૧), કોટ્ઠકો અન્તો’’તિ એવમાદીસુ. મજ્ઝિમપટિપદાય ઉપ્પથભાવેન અમનીયા ગન્તબ્બા ઞાતબ્બાતિ અન્તા. તતો એવ લામકા.

અચેલકવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

પેય્યાલવગ્ગવણ્ણના

૧૬૪-૧૮૪. સમનુઞ્ઞોતિ સમ્મદેવ કતાનુઞ્ઞો. તેનાહ ‘‘સમાનજ્ઝાસયો’’તિ. સેસમેત્થ ઉત્તાનમેવ.

ઇતિ મનોરથપૂરણિયા અઙ્ગુત્તરનિકાય-અટ્ઠકથાય

તિકનિપાતવણ્ણનાય અનુત્તાનત્થદીપના સમત્તા.