૨. અયોગુળસુત્તં
૮૩૪. સાવત્થિનિદાનં. અથ ખો આયસ્મા આનન્દો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો આયસ્મા આનન્દો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘અભિજાનાતિ નુ ખો, ભન્તે, ભગવા ઇદ્ધિયા મનોમયેન કાયેન બ્રહ્મલોકં ઉપસઙ્કમિતા’’તિ? ‘‘અભિજાનામિ ખ્વાહં, આનન્દ, ઇદ્ધિયા મનોમયેન કાયેન બ્રહ્મલોકં ઉપસઙ્કમિતા’’તિ. ‘‘અભિજાનાતિ પન, ભન્તે, ભગવા ઇમિના ચાતુમહાભૂતિકેન કાયેન ઇદ્ધિયા બ્રહ્મલોકં ઉપસઙ્કમિતા’’તિ? ‘‘અભિજાનામિ ખ્વાહં, આનન્દ, ઇમિના ચાતુમહાભૂતિકેન [ચાતુમ્મહાભૂતિકેન (સી. સ્યા. કં.)] કાયેન ઇદ્ધિયા બ્રહ્મલોકં ઉપસઙ્કમિતા’’તિ.
‘‘યઞ્ચ ખો, ઓમાતિ, ભન્તે, ભગવા ઇદ્ધિયા મનોમયેન કાયેન બ્રહ્મલોકં ઉપસઙ્કમિતું, યઞ્ચ ખો અભિજાનાતિ, ભન્તે, ભગવા ઇમિના ચાતુમહાભૂતિકેન કાયેન ઇદ્ધિયા બ્રહ્મલોકં ઉપસઙ્કમિતા, તયિદં, ભન્તે, ભગવતો અચ્છરિયઞ્ચેવ અબ્ભુતઞ્ચા’’તિ. ‘‘અચ્છરિયા ચેવ, આનન્દ, તથાગતા અચ્છરિયધમ્મસમન્નાગતા ચ, અબ્ભુતા ચેવ, આનન્દ, તથાગતા અબ્ભુતધમ્મસમન્નાગતા ચ’’.
‘‘યસ્મિં, આનન્દ, સમયે તથાગતો કાયમ્પિ ચિત્તે સમોદહતિ [સમાદહતિ (સી. સ્યા. પી.)] ચિત્તમ્પિ કાયે સમોદહતિ, સુખસઞ્ઞઞ્ચ લહુસઞ્ઞઞ્ચ કાયે ઓક્કમિત્વા વિહરતિ; તસ્મિં, આનન્દ, સમયે તથાગતસ્સ કાયો લહુતરો ચેવ હોતિ મુદુતરો ચ કમ્મનિયતરો ચ પભસ્સરતરો ચ.
‘‘સેય્યથાપિ, આનન્દ, અયોગુળો દિવસં સન્તત્તો લહુતરો ચેવ હોતિ મુદુતરો ચ કમ્મનિયતરો ચ પભસ્સરતરો ચ; એવમેવ ખો, આનન્દ, યસ્મિં સમયે તથાગતો કાયમ્પિ ચિત્તે સમોદહતિ, ચિત્તમ્પિ કાયે સમોદહતિ, સુખસઞ્ઞઞ્ચ લહુસઞ્ઞઞ્ચ કાયે ઓક્કમિત્વા વિહરતિ; તસ્મિં, આનન્દ, સમયે તથાગતસ્સ કાયો લહુતરો ચેવ હોતિ મુદુતરો ચ કમ્મનિયતરો ચ પભસ્સરતરો ચ.
‘‘યસ્મિં, આનન્દ, સમયે તથાગતો કાયમ્પિ ચિત્તે સમોદહતિ, ચિત્તમ્પિ કાયે સમોદહતિ, સુખસઞ્ઞઞ્ચ લહુસઞ્ઞઞ્ચ કાયે ઓક્કમિત્વા વિહરતિ; તસ્મિં, આનન્દ, સમયે તથાગતસ્સ કાયો અપ્પકસિરેનેવ પથવિયા વેહાસં અબ્ભુગ્ગચ્છતિ, સો અનેકવિહિતં ઇદ્ધિવિધં પચ્ચનુભોતિ – એકોપિ હુત્વા બહુધા હોતિ, બહુધાપિ હુત્વા એકો હોતિ…પે… યાવ બ્રહ્મલોકાપિ કાયેન વસં વત્તેતિ.
‘‘સેય્યથાપિ, આનન્દ, તૂલપિચુ વા કપ્પાસપિચુ વા લહુકો વાતૂપાદાનો અપ્પકસિરેનેવ પથવિયા વેહાસં અબ્ભુગ્ગચ્છતિ; એવમેવ ખો, આનન્દ, યસ્મિં સમયે તથાગતો કાયમ્પિ ચિત્તે સમોદહતિ, ચિત્તમ્પિ કાયે સમોદહતિ, સુખસઞ્ઞઞ્ચ લહુસઞ્ઞઞ્ચ કાયે ઓક્કમિત્વા વિહરતિ; તસ્મિં, આનન્દ, સમયે તથાગતસ્સ કાયો અપ્પકસિરેનેવ પથવિયા વેહાસં અબ્ભુગ્ગચ્છતિ, સો અનેકવિહિતં ઇદ્ધિવિધં પચ્ચનુભોતિ – એકોપિ હુત્વા બહુધા હોતિ…પે… યાવ બ્રહ્મલોકાપિ કાયેન વસં વત્તેતી’’તિ. દુતિયં.