૭. સહમ્પતિબ્રહ્મસુત્તં
૫૨૭. એકં સમયં ભગવા ઉરુવેલાયં વિહરતિ નજ્જા નેરઞ્જરાય તીરે અજપાલનિગ્રોધે પઠમાભિસમ્બુદ્ધો. અથ ખો ભગવતો રહોગતસ્સ પટિસલ્લીનસ્સ એવં ચેતસો પરિવિતક્કો ઉદપાદિ – ‘‘પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ ભાવિતાનિ બહુલીકતાનિ અમતોગધાનિ હોન્તિ અમતપરાયણાનિ અમતપરિયોસાનાનિ. કતમાનિ પઞ્ચ? સદ્ધિન્દ્રિયં ભાવિતં બહુલીકતં અમતોગધં હોતિ અમતપરાયણં અમતપરિયોસાનં. વીરિયિન્દ્રિયં…પે… સતિન્દ્રિયં…પે… સમાધિન્દ્રિયં…પે… પઞ્ઞિન્દ્રિયં ભાવિતં બહુલીકતં અમતોગધં હોતિ અમતપરાયણં અમતપરિયોસાનં. ઇમાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ ભાવિતાનિ બહુલીકતાનિ અમતોગધાનિ હોન્તિ અમતપરાયણાનિ અમતપરિયોસાનાની’’તિ.
અથ ખો બ્રહ્મા સહમ્પતિ ભગવતો ચેતસા ચેતોપરિવિતક્કમઞ્ઞાય – સેય્યથાપિ નામ બલવા પુરિસો સમિઞ્જિતં વા બાહં પસારેય્ય, પસારિતં વા બાહં સમિઞ્જેય્ય; એવમેવ બ્રહ્મલોકે અન્તરહિતો ભગવતો પુરતો પાતુરહોસિ. અથ ખો બ્રહ્મા સહમ્પતિ એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા યેન ભગવા તેનઞ્જલિં પણામેત્વા ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘એવમેતં, ભગવા, એવમેતં સુગત! પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ ભાવિતાનિ બહુલીકતાનિ અમતોગધાનિ હોન્તિ અમતપરાયણાનિ અમતપરિયોસાનાનિ. કતમાનિ પઞ્ચ? સદ્ધિન્દ્રિયં ભાવિતં બહુલીકતં અમતોગધં હોતિ અમતપરાયણં અમતપરિયોસાનં…પે… પઞ્ઞિન્દ્રિયં ભાવિતં બહુલીકતં અમતોગધં હોતિ અમતપરાયણં અમતપરિયોસાનં. ઇમાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ ભાવિતાનિ બહુલીકતાનિ અમતોગધાનિ હોન્તિ અમતપરાયણાનિ અમતપરિયોસાનાનિ’’.
‘‘ભૂતપુબ્બાહં, ભન્તે, કસ્સપે સમ્માસમ્બુદ્ધે બ્રહ્મચરિયં અચરિં. તત્રપિ મં એવં જાનન્તિ – ‘સહકો ભિક્ખુ, સહકો ભિક્ખૂ’તિ. સો ખ્વાહં, ભન્તે, ઇમેસંયેવ પઞ્ચન્નં ઇન્દ્રિયાનં ભાવિતત્તા બહુલીકતત્તા કામેસુ કામચ્છન્દં વિરાજેત્વા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં બ્રહ્મલોકં ઉપપન્નો. તત્રપિ મં એવં જાનન્તિ – ‘બ્રહ્મા સહમ્પતિ, બ્રહ્મા સહમ્પતી’’’તિ. ‘‘એવમેતં, ભગવા, એવમેતં સુગત! અહમેતં જાનામિ, અહમેતં પસ્સામિ યથા ઇમાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ ભાવિતાનિ બહુલીકતાનિ અમતોગધાનિ હોન્તિ અમતપરાયણાનિ અમતપરિયોસાનાની’’તિ. સત્તમં.