૬. સૂકરખતવગ્ગો

૧. સાલસુત્તં

૫૨૧. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા કોસલેસુ વિહરતિ સાલાય બ્રાહ્મણગામે. તત્ર ખો ભગવા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, યે કેચિ તિરચ્છાનગતા પાણા, સીહો મિગરાજા તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ, યદિદં – થામેન જવેન સૂરેન [સૂરિયેન (સી. સ્યા. કં.)]; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, યે કેચિ બોધિપક્ખિયા ધમ્મા, પઞ્ઞિન્દ્રિયં તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ, યદિદં – બોધાય’’.

‘‘કતમે ચ, ભિક્ખવે, બોધિપક્ખિયા ધમ્મા? સદ્ધિન્દ્રિયં, ભિક્ખવે, બોધિપક્ખિયો ધમ્મો, તં બોધાય સંવત્તતિ; વીરિયિન્દ્રિયં બોધિપક્ખિયો ધમ્મો, તં બોધાય સંવત્તતિ; સતિન્દ્રિયં બોધિપક્ખિયો ધમ્મો, તં બોધાય સંવત્તતિ; સમાધિન્દ્રિયં બોધિપક્ખિયો ધમ્મો, તં બોધાય સંવત્તતિ; પઞ્ઞિન્દ્રિયં બોધિપક્ખિયો ધમ્મો, તં બોધાય સંવત્તતિ. સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, યે કેચિ તિરચ્છાનગતા પાણા, સીહો મિગરાજા તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ, યદિદં – થામેન જવેન સૂરેન; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, યે કેચિ બોધિપક્ખિયા ધમ્મા, પઞ્ઞિન્દ્રિયં તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ, યદિદં – બોધાયા’’તિ. પઠમં.

૨. મલ્લિકસુત્તં

૫૨૨. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા મલ્લેસુ [મલ્લકેસુ (સી. સ્યા. કં.), મલ્લિકેસુ (ક.)] વિહરતિ ઉરુવેલકપ્પં નામ મલ્લાનં નિગમો. તત્ર ખો ભગવા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘યાવકીવઞ્ચ, ભિક્ખવે, અરિયસાવકસ્સ અરિયઞાણં ન ઉપ્પન્નં હોતિ નેવ તાવ ચતુન્નં ઇન્દ્રિયાનં સણ્ઠિતિ હોતિ, નેવ તાવ ચતુન્નં ઇન્દ્રિયાનં અવટ્ઠિતિ હોતિ. યતો ચ ખો, ભિક્ખવે, અરિયસાવકસ્સ અરિયઞાણં ઉપ્પન્નં હોતિ, અથ ચતુન્નં ઇન્દ્રિયાનં સણ્ઠિતિ હોતિ, અથ ચતુન્નં ઇન્દ્રિયાનં અવટ્ઠિતિ હોતિ’’.

‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, યાવકીવઞ્ચ કૂટાગારસ્સ કૂટં ન ઉસ્સિતં હોતિ, નેવ તાવ ગોપાનસીનં સણ્ઠિતિ હોતિ, નેવ તાવ ગોપાનસીનં અવટ્ઠિતિ હોતિ. યતો ચ ખો, ભિક્ખવે, કૂટાગારસ્સ કૂટં ઉસ્સિતં હોતિ, અથ ગોપાનસીનં સણ્ઠિતિ હોતિ, અથ ગોપાનસીનં અવટ્ઠિતિ હોતિ. એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, યાવકીવઞ્ચ અરિયસાવકસ્સ અરિયઞાણં ન ઉપ્પન્નં હોતિ, નેવ તાવ ચતુન્નં ઇન્દ્રિયાનં સણ્ઠિતિ હોતિ, નેવ તાવ ચતુન્નં ઇન્દ્રિયાનં અવટ્ઠિતિ હોતિ. યતો ચ ખો, ભિક્ખવે, અરિયસાવકસ્સ અરિયઞાણં ઉપ્પન્નં હોતિ, અથ ચતુન્નં ઇન્દ્રિયાનં…પે… અવટ્ઠિતિ હોતિ.

‘‘કતમેસં ચતુન્નં? સદ્ધિન્દ્રિયસ્સ, વીરિયિન્દ્રિયસ્સ, સતિન્દ્રિયસ્સ, સમાધિન્દ્રિયસ્સ. પઞ્ઞવતો, ભિક્ખવે, અરિયસાવકસ્સ તદન્વયા સદ્ધા સણ્ઠાતિ, તદન્વયં વીરિયં સણ્ઠાતિ, તદન્વયા સતિ સણ્ઠાતિ, તદન્વયો સમાધિ સણ્ઠાતી’’તિ. દુતિયં.

૩. સેખસુત્તં

૫૨૩. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા કોસમ્બિયં વિહરતિ ઘોસિતારામે. તત્ર ખો ભગવા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘અત્થિ નુ ખો, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ સેખો ભિક્ખુ સેખભૂમિયં ઠિતો ‘સેખોસ્મી’તિ પજાનેય્ય, અસેખો ભિક્ખુ અસેખભૂમિયં ઠિતો ‘અસેખોસ્મી’તિ પજાનેય્યા’’તિ?

ભગવંમૂલકા નો, ભન્તે, ધમ્મા…પે… ‘‘અત્થિ, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ સેખો ભિક્ખુ સેખભૂમિયં ઠિતો ‘સેખોસ્મી’તિ પજાનેય્ય, અસેખો ભિક્ખુ અસેખભૂમિયં ઠિતો ‘અસેખોસ્મી’તિ પજાનેય્ય’’.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ સેખો ભિક્ખુ સેખભૂમિયં ઠિતો ‘સેખોસ્મી’તિ પજાનાતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, સેખો ભિક્ખુ ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યથાભૂતં પજાનાતિ, ‘અયં દુક્ખસમુદયો’તિ યથાભૂતં પજાનાતિ, ‘અયં દુક્ખનિરોધો’તિ યથાભૂતં પજાનાતિ, ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યથાભૂતં પજાનાતિ – અયમ્પિ ખો, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ સેખો ભિક્ખુ સેખભૂમિયં ઠિતો ‘સેખોસ્મી’તિ પજાનાતિ’’.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, સેખો ભિક્ખુ ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખતિ – ‘અત્થિ નુ ખો ઇતો બહિદ્ધા અઞ્ઞો સમણો વા બ્રાહ્મણો વા યો એવં ભૂતં તચ્છં તથં ધમ્મં દેસેતિ યથા ભગવા’તિ? સો એવં પજાનાતિ – ‘નત્થિ ખો ઇતો બહિદ્ધા અઞ્ઞો સમણો વા બ્રાહ્મણો વા યો એવં ભૂતં તચ્છં તથં ધમ્મં દેસેતિ યથા ભગવા’તિ. અયમ્પિ ખો, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ સેખો ભિક્ખુ સેખભૂમિયં ઠિતો ‘સેખોસ્મી’તિ પજાનાતિ’’.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, સેખો ભિક્ખુ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ પજાનાતિ – સદ્ધિન્દ્રિયં, વીરિયિન્દ્રિયં, સતિન્દ્રિયં, સમાધિન્દ્રિયં, પઞ્ઞિન્દ્રિયં – યંગતિકાનિ યંપરમાનિ યંફલાનિ યંપરિયોસાનાનિ. ન હેવ ખો કાયેન ફુસિત્વા વિહરતિ; પઞ્ઞાય ચ અતિવિજ્ઝ પસ્સતિ. અયમ્પિ ખો, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ સેખો ભિક્ખુ સેખભૂમિયં ઠિતો ‘સેખોસ્મી’તિ પજાનાતિ’’.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ અસેખો ભિક્ખુ અસેખભૂમિયં ઠિતો ‘અસેખોસ્મી’તિ પજાનાતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, અસેખો ભિક્ખુ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ પજાનાતિ – સદ્ધિન્દ્રિયં, વીરિયિન્દ્રિયં, સતિન્દ્રિયં, સમાધિન્દ્રિયં, પઞ્ઞિન્દ્રિયં – યંગતિકાનિ યંપરમાનિ યંફલાનિ યંપરિયોસાનાનિ. કાયેન ચ ફુસિત્વા વિહરતિ; પઞ્ઞાય ચ અતિવિજ્ઝ પસ્સતિ. અયમ્પિ ખો, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ અસેખો ભિક્ખુ અસેખભૂમિયં ઠિતો ‘અસેખોસ્મી’તિ પજાનાતિ’’.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, અસેખો ભિક્ખુ છ ઇન્દ્રિયાનિ પજાનાતિ. ‘ચક્ખુન્દ્રિયં, સોતિન્દ્રિયં, ઘાનિન્દ્રિયં, જિવ્હિન્દ્રિયં, કાયિન્દ્રિયં, મનિન્દ્રિયં – ઇમાનિ ખો છ ઇન્દ્રિયાનિ સબ્બેન સબ્બં સબ્બથા સબ્બં અપરિસેસં નિરુજ્ઝિસ્સન્તિ, અઞ્ઞાનિ ચ છ ઇન્દ્રિયાનિ ન કુહિઞ્ચિ કિસ્મિઞ્ચિ ઉપ્પજ્જિસ્સન્તી’તિ પજાનાતિ. અયમ્પિ ખો, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ અસેખો ભિક્ખુ અસેખભૂમિયં ઠિતો ‘અસેખોસ્મી’તિ પજાનાતી’’તિ. તતિયં.

૪. પદસુત્તં

૫૨૪. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, યાનિ કાનિચિ જઙ્ગલાનં [જઙ્ગમાનં (સી. પી.)] પાણાનં પદજાતાનિ સબ્બાનિ તાનિ હત્થિપદે સમોધાનં ગચ્છન્તિ, હત્થિપદં તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ, યદિદં – મહન્તત્તેન; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, યાનિ કાનિચિ પદાનિ બોધાય સંવત્તન્તિ, પઞ્ઞિન્દ્રિયં પદં તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ, યદિદં – બોધાય. કતમાનિ ચ, ભિક્ખવે, પદાનિ બોધાય સંવત્તન્તિ? સદ્ધિન્દ્રિયં, ભિક્ખવે, પદં, તં બોધાય સંવત્તતિ; વીરિયિન્દ્રિયં પદં, તં બોધાય સંવત્તતિ; સતિન્દ્રિયં પદં, તં બોધાય સંવત્તતિ; સમાધિન્દ્રિયં પદં, તં બોધાય સંવત્તતિ; પઞ્ઞિન્દ્રિયં પદં, તં બોધાય સંવત્તતિ. સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, યાનિ કાનિચિ જઙ્ગલાનં પાણાનં પદજાતાનિ સબ્બાનિ તાનિ હત્થિપદે સમોધાનં ગચ્છન્તિ, હત્થિપદં તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ, યદિદં – મહન્તત્તેન; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, યાનિ કાનિચિ પદાનિ બોધાય સંવત્તન્તિ, પઞ્ઞિન્દ્રિયં પદં તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ, યદિદં – બોધાયા’’તિ. ચતુત્થં.

૫. સારસુત્તં

૫૨૫. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, યે કેચિ સારગન્ધા, લોહિતચન્દનં તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ; એવમેવ ખો ભિક્ખવે, યે કેચિ બોધિપક્ખિયા ધમ્મા, પઞ્ઞિન્દ્રિયં તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ, યદિદં – બોધાય. કતમે ચ, ભિક્ખવે, બોધિપક્ખિયા ધમ્મા? સદ્ધિન્દ્રિયં, ભિક્ખવે, બોધિપક્ખિયો ધમ્મો, તં બોધાય સંવત્તતિ. વીરિયિન્દ્રિયં…પે… સતિન્દ્રિયં …પે… સમાધિન્દ્રિયં…પે… પઞ્ઞિન્દ્રિયં બોધિપક્ખિયો ધમ્મો, તં બોધાય સંવત્તતિ. સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, યે કેચિ સારગન્ધા, લોહિતચન્દનં તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, યે કેચિ બોધિપક્ખિયા ધમ્મા, પઞ્ઞિન્દ્રિયં તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ, યદિદં – બોધાયા’’તિ. પઞ્ચમં.

૬. પતિટ્ઠિતસુત્તં

૫૨૬. ‘‘એકધમ્મે પતિટ્ઠિતસ્સ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ ભાવિતાનિ હોન્તિ સુભાવિતાનિ. કતમસ્મિં એકધમ્મે? અપ્પમાદે. કતમો ચ ભિક્ખવે, અપ્પમાદો? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ચિત્તં રક્ખતિ આસવેસુ ચ સાસવેસુ ચ ધમ્મેસુ. તસ્સ ચિત્તં રક્ખતો આસવેસુ ચ સાસવેસુ ચ ધમ્મેસુ સદ્ધિન્દ્રિયમ્પિ ભાવનાપારિપૂરિં ગચ્છતિ. વીરિયિન્દ્રિયમ્પિ ભાવનાપારિપૂરિં ગચ્છતિ. સતિન્દ્રિયમ્પિ ભાવનાપારિપૂરિં ગચ્છતિ. સમાધિન્દ્રિયમ્પિ ભાવનાપારિપૂરિં ગચ્છતિ. પઞ્ઞિન્દ્રિયમ્પિ ભાવનાપારિપૂરિં ગચ્છતિ. એવમ્પિ ખો, ભિક્ખવે, એકધમ્મે પતિટ્ઠિતસ્સ ભિક્ખુનો પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ ભાવિતાનિ હોન્તિ સુભાવિતાની’’તિ. છટ્ઠં.

૭. સહમ્પતિબ્રહ્મસુત્તં

૫૨૭. એકં સમયં ભગવા ઉરુવેલાયં વિહરતિ નજ્જા નેરઞ્જરાય તીરે અજપાલનિગ્રોધે પઠમાભિસમ્બુદ્ધો. અથ ખો ભગવતો રહોગતસ્સ પટિસલ્લીનસ્સ એવં ચેતસો પરિવિતક્કો ઉદપાદિ – ‘‘પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ ભાવિતાનિ બહુલીકતાનિ અમતોગધાનિ હોન્તિ અમતપરાયણાનિ અમતપરિયોસાનાનિ. કતમાનિ પઞ્ચ? સદ્ધિન્દ્રિયં ભાવિતં બહુલીકતં અમતોગધં હોતિ અમતપરાયણં અમતપરિયોસાનં. વીરિયિન્દ્રિયં…પે… સતિન્દ્રિયં…પે… સમાધિન્દ્રિયં…પે… પઞ્ઞિન્દ્રિયં ભાવિતં બહુલીકતં અમતોગધં હોતિ અમતપરાયણં અમતપરિયોસાનં. ઇમાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ ભાવિતાનિ બહુલીકતાનિ અમતોગધાનિ હોન્તિ અમતપરાયણાનિ અમતપરિયોસાનાની’’તિ.

અથ ખો બ્રહ્મા સહમ્પતિ ભગવતો ચેતસા ચેતોપરિવિતક્કમઞ્ઞાય – સેય્યથાપિ નામ બલવા પુરિસો સમિઞ્જિતં વા બાહં પસારેય્ય, પસારિતં વા બાહં સમિઞ્જેય્ય; એવમેવ બ્રહ્મલોકે અન્તરહિતો ભગવતો પુરતો પાતુરહોસિ. અથ ખો બ્રહ્મા સહમ્પતિ એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા યેન ભગવા તેનઞ્જલિં પણામેત્વા ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘એવમેતં, ભગવા, એવમેતં સુગત! પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ ભાવિતાનિ બહુલીકતાનિ અમતોગધાનિ હોન્તિ અમતપરાયણાનિ અમતપરિયોસાનાનિ. કતમાનિ પઞ્ચ? સદ્ધિન્દ્રિયં ભાવિતં બહુલીકતં અમતોગધં હોતિ અમતપરાયણં અમતપરિયોસાનં…પે… પઞ્ઞિન્દ્રિયં ભાવિતં બહુલીકતં અમતોગધં હોતિ અમતપરાયણં અમતપરિયોસાનં. ઇમાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ ભાવિતાનિ બહુલીકતાનિ અમતોગધાનિ હોન્તિ અમતપરાયણાનિ અમતપરિયોસાનાનિ’’.

‘‘ભૂતપુબ્બાહં, ભન્તે, કસ્સપે સમ્માસમ્બુદ્ધે બ્રહ્મચરિયં અચરિં. તત્રપિ મં એવં જાનન્તિ – ‘સહકો ભિક્ખુ, સહકો ભિક્ખૂ’તિ. સો ખ્વાહં, ભન્તે, ઇમેસંયેવ પઞ્ચન્નં ઇન્દ્રિયાનં ભાવિતત્તા બહુલીકતત્તા કામેસુ કામચ્છન્દં વિરાજેત્વા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં બ્રહ્મલોકં ઉપપન્નો. તત્રપિ મં એવં જાનન્તિ – ‘બ્રહ્મા સહમ્પતિ, બ્રહ્મા સહમ્પતી’’’તિ. ‘‘એવમેતં, ભગવા, એવમેતં સુગત! અહમેતં જાનામિ, અહમેતં પસ્સામિ યથા ઇમાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ ભાવિતાનિ બહુલીકતાનિ અમતોગધાનિ હોન્તિ અમતપરાયણાનિ અમતપરિયોસાનાની’’તિ. સત્તમં.

૮. સૂકરખતસુત્તં

૫૨૮. એકં સમયં ભગવા રાજગહે વિહરતિ ગિજ્ઝકૂટે પબ્બતે સૂકરખતાયં. તત્ર ખો ભગવા આયસ્મન્તં સારિપુત્તં આમન્તેસિ – ‘‘કિં નુ ખો, સારિપુત્ત, અત્થવસં સમ્પસ્સમાનો ખીણાસવો ભિક્ખુ તથાગતે વા તથાગતસાસને વા પરમનિપચ્ચકારં પવત્તમાનો પવત્તતી’’તિ [પવત્તેતીતિ (સી.)]? ‘‘અનુત્તરઞ્હિ, ભન્તે, યોગક્ખેમં સમ્પસ્સમાનો ખીણાસવો ભિક્ખુ તથાગતે વા તથાગતસાસને વા પરમનિપચ્ચકારં પવત્તમાનો પવત્તતી’’તિ. ‘‘સાધુ સાધુ, સારિપુત્ત! અનુત્તરઞ્હિ, સારિપુત્ત, યોગક્ખેમં સમ્પસ્સમાનો ખીણાસવો ભિક્ખુ તથાગતે વા તથાગતસાસને વા પરમનિપચ્ચકારં પવત્તમાનો પવત્તતી’’તિ.

‘‘કતમો ચ, સારિપુત્ત, અનુત્તરો યોગક્ખેમો યં સમ્પસ્સમાનો ખીણાસવો ભિક્ખુ તથાગતે વા તથાગતસાસને વા પરમનિપચ્ચકારં પવત્તમાનો પવત્તતી’’તિ? ‘‘ઇધ, ભન્તે, ખીણાસવો ભિક્ખુ સદ્ધિન્દ્રિયં ભાવેતિ ઉપસમગામિં સમ્બોધગામિં, વીરિયિન્દ્રિયં ભાવેતિ…પે… સતિન્દ્રિયં ભાવેતિ…પે… સમાધિન્દ્રિયં ભાવેતિ…પે… પઞ્ઞિન્દ્રિયં ભાવેતિ ઉપસમગામિં સમ્બોધગામિં. અયં ખો, ભન્તે, અનુત્તરો યોગક્ખેમો યં સમ્પસ્સમાનો ખીણાસવો ભિક્ખુ તથાગતે વા તથાગતસાસને વા પરમનિપચ્ચકારં પવત્તમાનો પવત્તતી’’તિ. ‘‘સાધુ સાધુ, સારિપુત્ત! એસો હિ, સારિપુત્ત, અનુત્તરો યોગક્ખેમો યં સમ્પસ્સમાનો ખીણાસવો ભિક્ખુ તથાગતે વા તથાગતસાસને વા પરમનિપચ્ચકારં પવત્તમાનો પવત્તતી’’તિ.

‘‘કતમો ચ, સારિપુત્ત, પરમનિપચ્ચકારો યં ખીણાસવો ભિક્ખુ તથાગતે વા તથાગતસાસને વા પરમનિપચ્ચકારં પવત્તમાનો પવત્તતી’’તિ? ‘‘ઇધ, ભન્તે, ખીણાસવો ભિક્ખુ સત્થરિ સગારવો વિહરતિ સપ્પતિસ્સો [સપ્પટિસ્સો (સ્યા. કં. ક.)], ધમ્મે સગારવો વિહરતિ સપ્પતિસ્સો, સઙ્ઘે સગારવો વિહરતિ સપ્પતિસ્સો, સિક્ખાય સગારવો વિહરતિ સપ્પતિસ્સો, સમાધિસ્મિં સગારવો વિહરતિ સપ્પતિસ્સો. અયં ખો, ભન્તે, પરમનિપચ્ચકારો યં ખીણાસવો ભિક્ખુ તથાગતે વા તથાગતસાસને વા પરમનિપચ્ચકારં પવત્તમાનો પવત્તતી’’તિ. ‘‘સાધુ સાધુ, સારિપુત્ત! એસો હિ, સારિપુત્ત, પરમનિપચ્ચકારો યં ખીણાસવો ભિક્ખુ તથાગતે વા તથાગતસાસને વા પરમનિપચ્ચકારં પવત્તમાનો પવત્તતી’’તિ. અટ્ઠમં.

૯. પઠમઉપ્પાદસુત્તં

૫૨૯. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, ઇન્દ્રિયાનિ ભાવિતાનિ બહુલીકતાનિ અનુપ્પન્નાનિ ઉપ્પજ્જન્તિ, નાઞ્ઞત્ર તથાગતસ્સ પાતુભાવા અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ. કતમાનિ પઞ્ચ? સદ્ધિન્દ્રિયં, વીરિયિન્દ્રિયં, સતિન્દ્રિયં, સમાધિન્દ્રિયં, પઞ્ઞિન્દ્રિયં – ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ ભાવિતાનિ બહુલીકતાનિ અનુપ્પન્નાનિ ઉપ્પજ્જન્તિ, નાઞ્ઞત્ર તથાગતસ્સ પાતુભાવા અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સા’’તિ. નવમં.

૧૦. દુતિયઉપ્પાદસુત્તં

૫૩૦. ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, ઇન્દ્રિયાનિ ભાવિતાનિ બહુલીકતાનિ અનુપ્પન્નાનિ ઉપ્પજ્જન્તિ, નાઞ્ઞત્ર સુગતવિનયા. કતમાનિ પઞ્ચ? સદ્ધિન્દ્રિયં, વીરિયિન્દ્રિયં, સતિન્દ્રિયં, સમાધિન્દ્રિયં, પઞ્ઞિન્દ્રિયં – ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ ભાવિતાનિ બહુલીકતાનિ અનુપ્પન્નાનિ ઉપ્પજ્જન્તિ, નાઞ્ઞત્ર સુગતવિનયા’’તિ. દસમં.

સૂકરખતવગ્ગો છટ્ઠો.

તસ્સુદ્દાનં –

સાલં મલ્લિકં સેખો ચ, પદં સારં પતિટ્ઠિતં;

બ્રહ્મસૂકરખતાયો, ઉપ્પાદા અપરે દુવેતિ.