૩. સેખસુત્તં

૫૨૩. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા કોસમ્બિયં વિહરતિ ઘોસિતારામે. તત્ર ખો ભગવા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘અત્થિ નુ ખો, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ સેખો ભિક્ખુ સેખભૂમિયં ઠિતો ‘સેખોસ્મી’તિ પજાનેય્ય, અસેખો ભિક્ખુ અસેખભૂમિયં ઠિતો ‘અસેખોસ્મી’તિ પજાનેય્યા’’તિ?

ભગવંમૂલકા નો, ભન્તે, ધમ્મા…પે… ‘‘અત્થિ, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ સેખો ભિક્ખુ સેખભૂમિયં ઠિતો ‘સેખોસ્મી’તિ પજાનેય્ય, અસેખો ભિક્ખુ અસેખભૂમિયં ઠિતો ‘અસેખોસ્મી’તિ પજાનેય્ય’’.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ સેખો ભિક્ખુ સેખભૂમિયં ઠિતો ‘સેખોસ્મી’તિ પજાનાતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, સેખો ભિક્ખુ ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યથાભૂતં પજાનાતિ, ‘અયં દુક્ખસમુદયો’તિ યથાભૂતં પજાનાતિ, ‘અયં દુક્ખનિરોધો’તિ યથાભૂતં પજાનાતિ, ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યથાભૂતં પજાનાતિ – અયમ્પિ ખો, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ સેખો ભિક્ખુ સેખભૂમિયં ઠિતો ‘સેખોસ્મી’તિ પજાનાતિ’’.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, સેખો ભિક્ખુ ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખતિ – ‘અત્થિ નુ ખો ઇતો બહિદ્ધા અઞ્ઞો સમણો વા બ્રાહ્મણો વા યો એવં ભૂતં તચ્છં તથં ધમ્મં દેસેતિ યથા ભગવા’તિ? સો એવં પજાનાતિ – ‘નત્થિ ખો ઇતો બહિદ્ધા અઞ્ઞો સમણો વા બ્રાહ્મણો વા યો એવં ભૂતં તચ્છં તથં ધમ્મં દેસેતિ યથા ભગવા’તિ. અયમ્પિ ખો, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ સેખો ભિક્ખુ સેખભૂમિયં ઠિતો ‘સેખોસ્મી’તિ પજાનાતિ’’.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, સેખો ભિક્ખુ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ પજાનાતિ – સદ્ધિન્દ્રિયં, વીરિયિન્દ્રિયં, સતિન્દ્રિયં, સમાધિન્દ્રિયં, પઞ્ઞિન્દ્રિયં – યંગતિકાનિ યંપરમાનિ યંફલાનિ યંપરિયોસાનાનિ. ન હેવ ખો કાયેન ફુસિત્વા વિહરતિ; પઞ્ઞાય ચ અતિવિજ્ઝ પસ્સતિ. અયમ્પિ ખો, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ સેખો ભિક્ખુ સેખભૂમિયં ઠિતો ‘સેખોસ્મી’તિ પજાનાતિ’’.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ અસેખો ભિક્ખુ અસેખભૂમિયં ઠિતો ‘અસેખોસ્મી’તિ પજાનાતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, અસેખો ભિક્ખુ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ પજાનાતિ – સદ્ધિન્દ્રિયં, વીરિયિન્દ્રિયં, સતિન્દ્રિયં, સમાધિન્દ્રિયં, પઞ્ઞિન્દ્રિયં – યંગતિકાનિ યંપરમાનિ યંફલાનિ યંપરિયોસાનાનિ. કાયેન ચ ફુસિત્વા વિહરતિ; પઞ્ઞાય ચ અતિવિજ્ઝ પસ્સતિ. અયમ્પિ ખો, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ અસેખો ભિક્ખુ અસેખભૂમિયં ઠિતો ‘અસેખોસ્મી’તિ પજાનાતિ’’.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, અસેખો ભિક્ખુ છ ઇન્દ્રિયાનિ પજાનાતિ. ‘ચક્ખુન્દ્રિયં, સોતિન્દ્રિયં, ઘાનિન્દ્રિયં, જિવ્હિન્દ્રિયં, કાયિન્દ્રિયં, મનિન્દ્રિયં – ઇમાનિ ખો છ ઇન્દ્રિયાનિ સબ્બેન સબ્બં સબ્બથા સબ્બં અપરિસેસં નિરુજ્ઝિસ્સન્તિ, અઞ્ઞાનિ ચ છ ઇન્દ્રિયાનિ ન કુહિઞ્ચિ કિસ્મિઞ્ચિ ઉપ્પજ્જિસ્સન્તી’તિ પજાનાતિ. અયમ્પિ ખો, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ અસેખો ભિક્ખુ અસેખભૂમિયં ઠિતો ‘અસેખોસ્મી’તિ પજાનાતી’’તિ. તતિયં.