૯. ઇન્દખીલસુત્તં

૧૧૦૯. ‘‘યે હિ કેચિ, ભિક્ખવે, સમણા વા બ્રાહ્મણા વા ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યથાભૂતં નપ્પજાનન્તિ…પે… ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યથાભૂતં નપ્પજાનન્તિ, તે અઞ્ઞસ્સ સમણસ્સ વા બ્રાહ્મણસ્સ વા મુખં ઉલ્લોકેન્તિ [ઓલોકેન્તિ (સી. સ્યા.)] – ‘અયં નૂન ભવં જાનં જાનાતિ, પસ્સં પસ્સતી’’’તિ.

‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, તૂલપિચુ વા કપ્પાસપિચુ વા લહુકો વાતૂપાદાનો સમે ભૂમિભાગે નિક્ખિત્તો. તમેનં પુરત્થિમો વાતો પચ્છિમેન સંહરેય્ય, પચ્છિમો વાતો પુરત્થિમેન સંહરેય્ય, ઉત્તરો વાતો દક્ખિણેન સંહરેય્ય, દક્ખિણો વાતો ઉત્તરેન સંહરેય્ય. તં કિસ્સ હેતુ? લહુકત્તા, ભિક્ખવે, કપ્પાસપિચુનો. એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, યે હિ કેચિ સમણા વા બ્રાહ્મણા વા ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યથાભૂતં નપ્પજાનન્તિ…પે… ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યથાભૂતં નપ્પજાનન્તિ, તે અઞ્ઞસ્સ સમણસ્સ વા બ્રાહ્મણસ્સ વા મુખં ઉલ્લોકેન્તિ – ‘અયં નૂન ભવં જાનં જાનાતિ, પસ્સં પસ્સતી’તિ. તં કિસ્સ હેતુ? અદિટ્ઠત્તા, ભિક્ખવે, ચતુન્નં અરિયસચ્ચાનં.

‘‘યે ચ ખો કેચિ, ભિક્ખવે, સમણા વા બ્રાહ્મણા વા ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યથાભૂતં પજાનન્તિ…પે… ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યથાભૂતં પજાનન્તિ, તે ન અઞ્ઞસ્સ સમણસ્સ વા બ્રાહ્મણસ્સ વા મુખં ઉલ્લોકેન્તિ – ‘અયં નૂન ભવં જાનં જાનાતિ, પસ્સં પસ્સતી’’’તિ.

‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, અયોખીલો વા ઇન્દખીલો વા ગમ્ભીરનેમો સુનિખાતો અચલો અસમ્પકમ્પી. પુરત્થિમાય ચેપિ દિસાય આગચ્છેય્ય ભુસા વાતવુટ્ઠિ, નેવ સઙ્કમ્પેય્ય [નેવ નં સઙ્કમ્પેય્ય (સી. પી.)] ન સમ્પકમ્પેય્ય ન સમ્પચાલેય્ય; પચ્છિમાય ચેપિ દિસાય…પે… ઉત્તરાય ચેપિ દિસાય…પે… દક્ખિણાય ચેપિ દિસાય આગચ્છેય્ય ભુસા વાતવુટ્ઠિ, નેવ સઙ્કમ્પેય્ય ન સમ્પકમ્પેય્ય ન સમ્પચાલેય્ય. તં કિસ્સ હેતુ? ગમ્ભીરત્તા, ભિક્ખવે, નેમસ્સ સુનિખાતત્તા ઇન્દખીલસ્સ. એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, યે ચ ખો કેચિ સમણા વા બ્રાહ્મણા વા ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યથાભૂતં પજાનન્તિ…પે… અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યથાભૂતં પજાનન્તિ, તે ન અઞ્ઞસ્સ સમણસ્સ વા બ્રાહ્મણસ્સ વા મુખં ઉલ્લોકેન્તિ – ‘અયં નૂન ભવં જાનં જાનાતિ, પસ્સં પસ્સતી’તિ. તં કિસ્સ હેતુ? સુદિટ્ઠત્તા, ભિક્ખવે, ચતુન્નં અરિયસચ્ચાનં. કતમેસં ચતુન્નં? દુક્ખસ્સ અરિયસચ્ચસ્સ…પે… દુક્ખનિરોધગામિનિયા પટિપદાય અરિયસચ્ચસ્સ.

‘‘તસ્માતિહ, ભિક્ખવે, ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યોગો કરણીયો…પે… ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યોગો કરણીયો’’તિ. નવમં.