૧. સીસપાવનસુત્તં

૧૧૦૧. એકં સમયં ભગવા કોસમ્બિયં વિહરતિ સીસપાવને [સિંસપાવને (સી. પી.)]. અથ ખો ભગવા પરિત્તાનિ સીસપાપણ્ણાનિ પાણિના ગહેત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘તં કિં મઞ્ઞથ, ભિક્ખવે, કતમં નુ ખો બહુતરં – યાનિ વા મયા પરિત્તાનિ સીસપાપણ્ણાનિ પાણિના ગહિતાનિ યદિદં ઉપરિ સીસપાવને’’તિ? ‘‘અપ્પમત્તકાનિ, ભન્તે, ભગવતા પરિત્તાનિ સીસપાપણ્ણાનિ પાણિના ગહિતાનિ; અથ ખો એતાનેવ બહુતરાનિ યદિદં ઉપરિ સીસપાવને’’તિ. ‘‘એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, એતદેવ બહુતરં યં વો મયા અભિઞ્ઞાય અનક્ખાતં. કસ્મા ચેતં, ભિક્ખવે, મયા અનક્ખાતં? ન હેતં, ભિક્ખવે, અત્થસંહિતં નાદિબ્રહ્મચરિયકં ન નિબ્બિદાય ન વિરાગાય ન નિરોધાય ન ઉપસમાય ન અભિઞ્ઞાય ન સમ્બોધાય ન નિબ્બાનાય સંવત્તતિ; તસ્મા તં મયા અનક્ખાતં’’.

‘‘કિઞ્ચ, ભિક્ખવે, મયા અક્ખાતં? ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ, ભિક્ખવે, મયા અક્ખાતં, ‘અયં દુક્ખસમુદયો’તિ મયા અક્ખાતં, ‘અયં દુક્ખનિરોધો’તિ મયા અક્ખાતં, ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ મયા અક્ખાતં’’.

‘‘કસ્મા ચેતં, ભિક્ખવે, મયા અક્ખાતં? એતઞ્હિ, ભિક્ખવે, અત્થસંહિતં એતં આદિબ્રહ્મચરિયકં એતં નિબ્બિદાય વિરાગાય નિરોધાય ઉપસમાય અભિઞ્ઞાય સમ્બોધાય નિબ્બાનાય સંવત્તતિ; તસ્મા તં મયા અક્ખાતં.

‘‘તસ્માતિહ, ભિક્ખવે, ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યોગો કરણીયો…પે… ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યોગો કરણીયો’’તિ. પઠમં.