૧. પઠમકોટિગામસુત્તં
૧૦૯૧. એકં સમયં ભગવા વજ્જીસુ વિહરતિ કોટિગામે. તત્ર ખો ભગવા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘ચતુન્નં, ભિક્ખવે, અરિયસચ્ચાનં અનનુબોધા અપ્પટિવેધા એવમિદં દીઘમદ્ધાનં સન્ધાવિતં સંસરિતં મમઞ્ચેવ તુમ્હાકઞ્ચ’’.
‘‘કતમેસં ચતુન્નં? દુક્ખસ્સ, ભિક્ખવે, અરિયસચ્ચસ્સ અનનુબોધા અપ્પટિવેધા એવમિદં દીઘમદ્ધાનં સન્ધાવિતં સંસરિતં મમઞ્ચેવ તુમ્હાકઞ્ચ. દુક્ખસમુદયસ્સ અરિયસચ્ચસ્સ…પે… દુક્ખનિરોધસ્સ અરિયસચ્ચસ્સ…પે… દુક્ખનિરોધગામિનિયા પટિપદાય અરિયસચ્ચસ્સ અનનુબોધા અપ્પટિવેધા એવમિદં દીઘમદ્ધાનં સન્ધાવિતં સંસરિતં મમઞ્ચેવ તુમ્હાકઞ્ચ. તયિદં, ભિક્ખવે, દુક્ખં અરિયસચ્ચં અનુબુદ્ધં પટિવિદ્ધં, દુક્ખસમુદયં અરિયસચ્ચં અનુબુદ્ધં પટિવિદ્ધં, દુક્ખનિરોધં અરિયસચ્ચં અનુબુદ્ધં પટિવિદ્ધં, દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા અરિયસચ્ચં અનુબુદ્ધં પટિવિદ્ધં; ઉચ્છિન્ના ભવતણ્હા, ખીણા ભવનેત્તિ; નત્થિદાનિ પુનબ્ભવો’’તિ.
ઇદમવોચ ભગવા. ઇદં વત્વાન સુગતો અથાપરં એતદવોચ સત્થા –
‘‘ચતુન્નં અરિયસચ્ચાનં, યથાભૂતં અદસ્સના;
સંસિતં [સંસરિતં (સ્યા. કં. ક.) દી. નિ. ૨.૧૫૫] દીઘમદ્ધાનં, તાસુ તાસ્વેવ જાતિસુ.
‘‘તાનિ [યાનિ (સ્યા. કં. પી. ક.)] એતાનિ દિટ્ઠાનિ, ભવનેત્તિ સમૂહતા;
ઉચ્છિન્નં મૂલં દુક્ખસ્સ, નત્થિદાનિ પુનબ્ભવો’’તિ. પઠમં;