૨. વસ્સંવુત્થસુત્તં

૧૦૪૮. એકં સમયં ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ સાવત્થિયં વસ્સંવુત્થો કપિલવત્થું અનુપ્પત્તો હોતિ કેનચિદેવ કરણીયેન. અસ્સોસું ખો કાપિલવત્થવા સક્યા – ‘‘અઞ્ઞતરો કિર ભિક્ખુ સાવત્થિયં વસ્સંવુત્થો કપિલવત્થું અનુપ્પત્તો’’તિ.

અથ ખો કાપિલવત્થવા સક્યા યેન સો ભિક્ખુ તેનુપસઙ્કમિંસુ; ઉપસઙ્કમિત્વા તં ભિક્ખું અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિંસુ. એકમન્તં નિસિન્ના ખો કાપિલવત્થવા સક્યા તં ભિક્ખું એતદવોચું – ‘‘કચ્ચિ, ભન્તે, ભગવા અરોગો ચેવ બલવા ચા’’તિ? ‘‘અરોગો ચાવુસો, ભગવા બલવા ચા’’તિ. ‘‘કચ્ચિ પન, ભન્તે, સારિપુત્તમોગ્ગલ્લાના અરોગા ચેવ બલવન્તો ચા’’તિ? ‘‘સારિપુત્તમોગ્ગલ્લાનાપિ ખો, આવુસો, અરોગા ચેવ બલવન્તો ચા’’તિ. ‘‘કચ્ચિ પન, ભન્તે, ભિક્ખુસઙ્ઘો અરોગો ચ બલવા ચા’’તિ. ‘‘ભિક્ખુસઙ્ઘોપિ ખો, આવુસો, અરોગો ચ બલવા ચા’’તિ. ‘‘અત્થિ પન તે, ભન્તે, કિઞ્ચિ ઇમિના અન્તરવસ્સેન ભગવતો સમ્મુખા સુતં સમ્મુખા પટિગ્ગહિત’’ન્તિ? ‘‘સમ્મુખા મેતં, આવુસો, ભગવતો સુતં સમ્મુખા પટિગ્ગહિતં – ‘અપ્પકા તે, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂ યે આસવાનં ખયા અનાસવં ચેતોવિમુત્તિં પઞ્ઞાવિમુત્તિં દિટ્ઠેવ ધમ્મે સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરન્તિ. અથ ખો એતેવ બહુતરા ભિક્ખૂ યે પઞ્ચન્નં ઓરમ્ભાગિયાનં સંયોજનાનં પરિક્ખયા ઓપપાતિકા તત્થ પરિનિબ્બાયિનો અનાવત્તિધમ્મા તસ્મા લોકા’’’તિ.

‘‘અપરમ્પિ ખો મે, આવુસો, ભગવતો સમ્મુખા સુતં સમ્મુખા પટિગ્ગહિતં – ‘અપ્પકા તે, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂ યે પઞ્ચન્નં ઓરમ્ભાગિયાનં સંયોજનાનં પરિક્ખયા ઓપપાતિકા તત્થ પરિનિબ્બાયિનો અનાવત્તિધમ્મા તસ્મા લોકા. અથ ખો એતેવ બહુતરા ભિક્ખૂ યે તિણ્ણં સંયોજનાનં પરિક્ખયા રાગદોસમોહાનં તનુત્તા સકદાગામિનો, સકિદેવ ઇમં લોકં આગન્ત્વા દુક્ખસ્સન્તં કરિસ્સન્તી’’’તિ.

‘‘અપરમ્પિ ખો મે, આવુસો, ભગવતો સમ્મુખા સુતં સમ્મુખા પટિગ્ગહિતં – ‘અપ્પકા તે, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂ યે તિણ્ણં સંયોજનાનં પરિક્ખયા રાગદોસમોહાનં તનુત્તા સકદાગામિનો, સકિદેવ ઇમં લોકં આગન્ત્વા દુક્ખસ્સન્તં કરિસ્સન્તિ. અથ ખો એતેવ બહુતરા ભિક્ખૂ યે તિણ્ણં સંયોજનાનં પરિક્ખયા સોતાપન્ના અવિનિપાતધમ્મા નિયતા સમ્બોધિપરાયણા’’’તિ. દુતિયં.