૪. ખીરરુક્ખોપમસુત્તં
૨૩૧. ‘‘યસ્સ કસ્સચિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુસ્સ વા ભિક્ખુનિયા વા ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યેસુ રૂપેસુ યો રાગો સો અત્થિ, યો દોસો સો અત્થિ, યો મોહો સો અત્થિ, યો રાગો સો અપ્પહીનો, યો દોસો સો અપ્પહીનો, યો મોહો સો અપ્પહીનો તસ્સ પરિત્તા ચેપિ ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યા રૂપા ચક્ખુસ્સ આપાથં આગચ્છન્તિ પરિયાદિયન્તેવસ્સ ચિત્તં; કો પન વાદો અધિમત્તાનં! તં કિસ્સ હેતુ? યો, ભિક્ખવે, રાગો, સો અત્થિ, યો દોસો સો અત્થિ, યો મોહો સો અત્થિ, યો રાગો સો અપ્પહીનો, યો દોસો સો અપ્પહીનો, યો મોહો સો અપ્પહીનો…પે….
‘‘યસ્સ કસ્સચિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુસ્સ વા ભિક્ખુનિયા વા જિવ્હાવિઞ્ઞેય્યેસુ રસેસુ યો રાગો સો અત્થિ…પે….
‘‘યસ્સ કસ્સચિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુસ્સ વા ભિક્ખુનિયા વા મનોવિઞ્ઞેય્યેસુ ધમ્મેસુ યો રાગો સો અત્થિ, યો દોસો સો અત્થિ, યો મોહો સો અત્થિ, યો રાગો સો અપ્પહીનો, યો દોસો સો અપ્પહીનો, યો મોહો સો અપ્પહીનો, તસ્સ પરિત્તા ચેપિ મનોવિઞ્ઞેય્યા ધમ્મા મનસ્સ આપાથં આગચ્છન્તિ પરિયાદિયન્તેવસ્સ ચિત્તં; કો પન વાદો અધિમત્તાનં! તં કિસ્સ હેતુ? યો, ભિક્ખવે, રાગો, સો અત્થિ, યો દોસો સો અત્થિ, યો મોહો સો અત્થિ, યો રાગો સો અપ્પહીનો, યો દોસો સો અપ્પહીનો, યો મોહો સો અપ્પહીનો.
‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, ખીરરુક્ખો અસ્સત્થો વા નિગ્રોધો વા પિલક્ખો વા ઉદુમ્બરો વા દહરો તરુણો કોમારકો. તમેનં પુરિસો તિણ્હાય કુઠારિયા યતો યતો આભિન્દેય્ય [ભિન્દેય્ય (સ્યા. કં. સી. અટ્ઠ.), અભિન્દેય્ય (કત્થચિ)] આગચ્છેય્ય ખીર’’ન્તિ? ‘‘એવં, ભન્તે’’. ‘‘તં કિસ્સ હેતુ’’? ‘‘યઞ્હિ, ભન્તે, ખીરં તં અત્થી’’તિ.
‘‘એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, યસ્સ કસ્સચિ ભિક્ખુસ્સ વા ભિક્ખુનિયા વા ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યેસુ રૂપેસુ યો રાગો સો અત્થિ, યો દોસો સો અત્થિ, યો મોહો સો અત્થિ, યો રાગો સો અપ્પહીનો, યો દોસો સો અપ્પહીનો, યો મોહો સો અપ્પહીનો, તસ્સ પરિત્તા ચેપિ ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યા રૂપા ચક્ખુસ્સ આપાથં આગચ્છન્તિ પરિયાદિયન્તેવસ્સ ચિત્તં; કો પન વાદો અધિમત્તાનં! તં કિસ્સ હેતુ? યો, ભિક્ખવે, રાગો સો અત્થિ, યો દોસો સો અત્થિ, યો મોહો સો અત્થિ, યો રાગો સો અપ્પહીનો, યો દોસો સો અપ્પહીનો, યો મોહો સો અપ્પહીનો…પે….
‘‘યસ્સ કસ્સચિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુસ્સ વા ભિક્ખુનિયા વા જિવ્હાવિઞ્ઞેય્યેસુ રસેસુ યો રાગો સો અત્થિ…પે….
‘‘યસ્સ કસ્સચિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુસ્સ વા ભિક્ખુનિયા વા મનોવિઞ્ઞેય્યેસુ ધમ્મેસુ યો રાગો સો અત્થિ, યો દોસો સો અત્થિ, યો મોહો સો અત્થિ, યો રાગો સો અપ્પહીનો, યો દોસો સો અપ્પહીનો, યો મોહો સો અપ્પહીનો, તસ્સ પરિત્તા ચેપિ મનોવિઞ્ઞેય્યા ધમ્મા મનસ્સ આપાથં આગચ્છન્તિ પરિયાદિયન્તેવસ્સ ચિત્તં; કો પન વાદો અધિમત્તાનં! તં કિસ્સ હેતુ? યો, ભિક્ખવે, રાગો સો અત્થિ, યો દોસો સો અત્થિ, યો મોહો સો અત્થિ, યો રાગો સો અપ્પહીનો, યો દોસો સો અપ્પહીનો, યો મોહો સો અપ્પહીનો.
‘‘યસ્સ કસ્સચિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુસ્સ વા ભિક્ખુનિયા વા ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યેસુ રૂપેસુ યો રાગો સો નત્થિ, યો દોસો સો નત્થિ, યો મોહો સો નત્થિ, યો રાગો સો પહીનો, યો દોસો સો પહીનો, યો મોહો સો પહીનો, તસ્સ અધિમત્તા ચેપિ ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યા રૂપા ચક્ખુસ્સ આપાથં આગચ્છન્તિ નેવસ્સ ચિત્તં પરિયાદિયન્તિ; કો પન વાદો પરિત્તાનં! તં કિસ્સ હેતુ? યો, ભિક્ખવે, રાગો સો નત્થિ, યો દોસો સો નત્થિ, યો મોહો સો નત્થિ, યો રાગો સો પહીનો, યો દોસો સો પહીનો, યો મોહો સો પહીનો…પે….
‘‘યસ્સ કસ્સચિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુસ્સ વા ભિક્ખુનિયા વા જિવ્હાવિઞ્ઞેય્યેસુ રસેસુ…પે… મનોવિઞ્ઞેય્યેસુ ધમ્મેસુ યો રાગો સો નત્થિ, યો દોસો સો નત્થિ, યો મોહો સો નત્થિ, યો રાગો સો પહીનો, યો દોસો સો પહીનો, યો મોહો સો પહીનો, તસ્સ અધિમત્તા ચેપિ મનોવિઞ્ઞેય્યા ધમ્મા મનસ્સ આપાથં આગચ્છન્તિ નેવસ્સ ચિત્તં પરિયાદિયન્તિ; કો પન વાદો પરિત્તાનં! તં કિસ્સ હેતુ? યો, ભિક્ખવે, રાગો સો નત્થિ, યો દોસો સો નત્થિ, યો મોહો સો નત્થિ, યો રાગો સો પહીનો, યો દોસો સો પહીનો, યો મોહો સો પહીનો. સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, ખીરરુક્ખો અસ્સત્થો વા નિગ્રોધો વા પિલક્ખો વા ઉદુમ્બરો વા સુક્ખો કોલાપો તેરોવસ્સિકો. તમેનં પુરિસો તિણ્હાય કુઠારિયા યતો યતો આભિન્દેય્ય આગચ્છેય્ય ખીર’’ન્તિ? ‘‘નો હેતં, ભન્તે’’. ‘‘તં કિસ્સ હેતુ’’? ‘‘યઞ્હિ, ભન્તે, ખીરં તં નત્થી’’તિ.
‘‘એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, યસ્સ કસ્સચિ ભિક્ખુસ્સ વા ભિક્ખુનિયા વા ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યેસુ રૂપેસુ યો રાગો સો નત્થિ, યો દોસો સો નત્થિ, યો મોહો સો નત્થિ, યો રાગો સો પહીનો, યો દોસો સો પહીનો, યો મોહો સો પહીનો, તસ્સ અધિમત્તા ચેપિ ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યા રૂપા ચક્ખુસ્સ આપાથં આગચ્છન્તિ નેવસ્સ ચિત્તં પરિયાદિયન્તિ; કો પન વાદો પરિત્તાનં! તં કિસ્સ હેતુ? યો, ભિક્ખવે, રાગો સો નત્થિ, યો દોસો સો નત્થિ, યો મોહો સો નત્થિ, યો રાગો સો પહીનો, યો દોસો સો પહીનો, યો મોહો સો પહીનો…પે….
‘‘યસ્સ કસ્સચિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુસ્સ વા ભિક્ખુનિયા વા જિવ્હાવિઞ્ઞેય્યેસુ રસેસુ…પે….
‘‘યસ્સ કસ્સચિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુસ્સ વા ભિક્ખુનિયા વા મનોવિઞ્ઞેય્યેસુ ધમ્મેસુ યો રાગો સો નત્થિ, યો દોસો સો નત્થિ, યો મોહો સો નત્થિ, યો રાગો સો પહીનો, યો દોસો સો પહીનો, યો મોહો સો પહીનો, તસ્સ અધિમત્તા ચેપિ મનોવિઞ્ઞેય્યા ધમ્મા મનસ્સ આપાથં આગચ્છન્તિ, નેવસ્સ ચિત્તં પરિયાદિયન્તિ; કો પન વાદો પરિત્તાનં! તં કિસ્સ હેતુ? યો, ભિક્ખવે, રાગો સો નત્થિ, યો દોસો સો નત્થિ, યો મોહો સો નત્થિ, યો રાગો સો પહીનો, યો દોસો સો પહીનો, યો મોહો સો પહીનો’’તિ. ચતુત્થં.