૮. પઠમનતુમ્હાકંસુત્તં
૧૦૧. ‘‘યં [યમ્પિ (પી. ક.)], ભિક્ખવે, ન તુમ્હાકં, તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. કિઞ્ચ, ભિક્ખવે, ન તુમ્હાકં? ચક્ખુ, ભિક્ખવે, ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. રૂપા ન તુમ્હાકં. તે પજહથ. તે વો પહીના હિતાય સુખાય ભવિસ્સન્તિ. ચક્ખુવિઞ્ઞાણં ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. ચક્ખુસમ્ફસ્સો ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. સો વો પહીનો હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. યમ્પિદં ચક્ખુસમ્ફસ્સપચ્ચયા ઉપ્પજ્જતિ વેદયિતં સુખં વા દુક્ખં વા અદુક્ખમસુખં વા તમ્પિ ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. સોતં ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. સદ્દા ન તુમ્હાકં. તે પજહથ. તે વો પહીના હિતાય સુખાય ભવિસ્સન્તિ. સોતવિઞ્ઞાણં ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. સોતસમ્ફસ્સો ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. સો વો પહીના હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. યમ્પિદં સોતસમ્ફસ્સપચ્ચયા ઉપ્પજ્જતિ વેદયિતં સુખં વા દુક્ખં વા અદુક્ખમસુખં વા તમ્પિ ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. ઘાનં ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. ગન્ધા ન તુમ્હાકં. તે પજહથ. તે વો પહીના હિતાય સુખાય ભવિસ્સન્તિ. ઘાનવિઞ્ઞાણં ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. ઘાનસમ્ફસ્સો ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. સો વો પહીના હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. યમ્પિદં ઘાનસમ્ફસ્સપચ્ચયા ઉપ્પજ્જતિ વેદયિતં સુખં વા દુક્ખં વા અદુક્ખમસુખં વા તમ્પિ ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ.
જિવ્હા ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. સા વો પહીના હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. રસા ન તુમ્હાકં. તે પજહથ. તે વો પહીના હિતાય સુખાય ભવિસ્સન્તિ. જિવ્હાવિઞ્ઞાણં ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. જિવ્હાસમ્ફસ્સો ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. સો વો પહીના હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. યમ્પિદં જિવ્હાસમ્ફસ્સપચ્ચયા ઉપ્પજ્જતિ વેદયિતં સુખં વા દુક્ખં વા અદુક્ખમસુખં વા તમ્પિ ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ …પે….
મનો ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. સો વો પહીનો હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. ધમ્મા ન તુમ્હાકં. તે પજહથ. તે વો પહીના હિતાય સુખાય ભવિસ્સન્તિ. મનોવિઞ્ઞાણં ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. મનોસમ્ફસ્સો ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. સો વો પહીનો હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. યમ્પિદં મનોસમ્ફસ્સપચ્ચયા ઉપ્પજ્જતિ વેદયિતં સુખં વા દુક્ખં વા અદુક્ખમસુખં વા તમ્પિ ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ.
‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, યં ઇમસ્મિં જેતવને તિણકટ્ઠસાખાપલાસં તં જનો હરેય્ય વા ડહેય્ય વા યથાપચ્ચયં વા કરેય્ય, અપિ નુ તુમ્હાકં એવમસ્સ – ‘અમ્હે જનો હરતિ વા ડહતિ વા યથાપચ્ચયં વા કરોતી’’’તિ?
‘‘નો હેતં, ભન્તે’’.
‘‘તં કિસ્સ હેતુ’’?
‘‘ન હિ નો એતં, ભન્તે, અત્તા વા અત્તનિયં વા’’તિ.
‘‘એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, ચક્ખુ ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતિ. રૂપા ન તુમ્હાકં… ચક્ખુવિઞ્ઞાણં… ચક્ખુસમ્ફસ્સો…પે… યમ્પિદં મનોસમ્ફસ્સપચ્ચયા ઉપ્પજ્જતિ વેદયિતં સુખં વા દુક્ખં વા અદુક્ખમસુખં વા તમ્પિ ન તુમ્હાકં. તં પજહથ. તં વો પહીનં હિતાય સુખાય ભવિસ્સતી’’તિ. અટ્ઠમં.