૧. ભૂતસુત્તં

૩૧. એકં સમયં ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ. તત્ર ખો ભગવા આયસ્મન્તં સારિપુત્તં આમન્તેસિ – ‘‘વુત્તમિદં, સારિપુત્ત, પારાયને [પારાયણે (સી.)] અજિતપઞ્હે –

‘‘યે ચ સઙ્ખાતધમ્માસે, યે ચ સેક્ખા પુથૂ ઇધ;

તેસં મે નિપકો ઇરિયં, પુટ્ઠો પબ્રૂહિ મારિસા’’તિ.

‘‘ઇમસ્સ નુ ખો, સારિપુત્ત, સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ કથં વિત્થારેન અત્થો દટ્ઠબ્બો’’તિ? એવં વુત્તે, આયસ્મા સારિપુત્તો તુણ્હી અહોસિ. દુતિયમ્પિ ખો ભગવા આયસ્મન્તં સારિપુત્તં આમન્તેસિ…પે… દુતિયમ્પિ ખો આયસ્મા સારિપુત્તો તુણ્હી અહોસિ. તતિયમ્પિ ખો ભગવા આયસ્મન્તં સારિપુત્તં આમન્તેસિ – ‘‘વુત્તમિદં, સારિપુત્ત, પારાયને અજિતપઞ્હે –

‘‘યે ચ સઙ્ખાતધમ્માસે, યે ચ સેક્ખા પુથૂ ઇધ;

તેસં મે નિપકો ઇરિયં, પુટ્ઠો પબ્રૂહિ મારિસા’’તિ.

‘‘ઇમસ્સ નુ ખો, સારિપુત્ત, સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ કથં વિત્થારેન અત્થો દટ્ઠબ્બો’’તિ? તતિયમ્પિ ખો આયસ્મા સારિપુત્તો તુણ્હી અહોસિ.

‘‘ભૂતમિદન્તિ, સારિપુત્ત, પસ્સસી’’તિ? ભૂતમિદન્તિ, ભન્તે, યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય પસ્સતિ. ભૂતમિદન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય દિસ્વા ભૂતસ્સ નિબ્બિદાય વિરાગાય નિરોધાય પટિપન્નો હોતિ. તદાહારસમ્ભવન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય પસ્સતિ. તદાહારસમ્ભવન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય દિસ્વા આહારસમ્ભવસ્સ નિબ્બિદાય વિરાગાય નિરોધાય પટિપન્નો હોતિ. તદાહારનિરોધા યં ભૂતં તં નિરોધધમ્મન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય પસ્સતિ. તદાહારનિરોધા યં ભૂતં તં નિરોધધમ્મન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય દિસ્વા નિરોધધમ્મસ્સ નિબ્બિદાય વિરાગાય નિરોધાય પટિપન્નો હોતિ. એવં ખો, ભન્તે, સેક્ખો હોતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભન્તે, સઙ્ખાતધમ્મો હોતિ? ભૂતમિદન્તિ, ભન્તે, યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય પસ્સતિ. ભૂતમિદન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય દિસ્વા ભૂતસ્સ નિબ્બિદા વિરાગા નિરોધા અનુપાદા વિમુત્તો હોતિ. તદાહારસમ્ભવન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય પસ્સતિ. તદાહારસમ્ભવન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય દિસ્વા આહારસમ્ભવસ્સ નિબ્બિદા વિરાગા નિરોધા અનુપાદા વિમુત્તો હોતિ. તદાહારનિરોધા યં ભૂતં તં નિરોધધમ્મન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય પસ્સતિ. તદાહારનિરોધા યં ભૂતં તં નિરોધધમ્મન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય દિસ્વા નિરોધધમ્મસ્સ નિબ્બિદા વિરાગા નિરોધા અનુપાદા વિમુત્તો હોતિ. એવં ખો, ભન્તે, સઙ્ખાતધમ્મો હોતિ. ઇતિ ખો, ભન્તે, યં તં વુત્તં પારાયને અજિતપઞ્હે –

‘‘યે ચ સઙ્ખાતધમ્માસે, યે ચ સેક્ખા પુથૂ ઇધ;

તેસં મે નિપકો ઇરિયં, પુટ્ઠો પબ્રૂહિ મારિસા’’તિ.

‘‘ઇમસ્સ ખ્વાહં, ભન્તે, સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ એવં વિત્થારેન અત્થં આજાનામી’’તિ.

‘‘સાધુ સાધુ, સારિપુત્ત, ભૂતમિદન્તિ, સારિપુત્ત, યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય પસ્સતિ. ભૂતમિદન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય દિસ્વા ભૂતસ્સ નિબ્બિદાય વિરાગાય નિરોધાય પટિપ્પન્નો હોતિ. તદાહારસમ્ભવન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય પસ્સતિ. તદાહારસમ્ભવન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય દિસ્વા આહારસમ્ભવસ્સ નિબ્બિદાય વિરાગાય નિરોધાય પટિપન્નો હોતિ. તદાહારનિરોધા યં ભૂતં નિરોધધમ્મન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય પસ્સતિ. તદાહારનિરોધા યં ભૂતં તં નિરોધધમ્મન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય દિસ્વા નિરોધધમ્મસ્સ નિબ્બિદાય વિરાગાય નિરોધાય પટિપન્નો હોતિ. એવં ખો, સારિપુત્ત, સેક્ખો હોતિ.

‘‘કથઞ્ચ, સારિપુત્ત, સઙ્ખાતધમ્મો હોતિ? ભૂતમિદન્તિ, સારિપુત્ત, યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય પસ્સતિ. ભૂતમિદન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય દિસ્વા ભૂતસ્સ નિબ્બિદા વિરાગા નિરોધા અનુપાદા વિમુત્તો હોતિ. તદાહારસમ્ભવન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય પસ્સતિ. તદાહારસમ્ભવન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય દિસ્વા આહારસમ્ભવસ્સ નિબ્બિદા વિરાગા નિરોધા અનુપાદા વિમુત્તો હોતિ. તદાહારનિરોધા યં ભૂતં તં નિરોધધમ્મન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞાય પસ્સતિ. તદાહારનિરોધા યં ભૂતં તં નિરોધધમ્મન્તિ યથાભૂતં સમ્મપ્પઞ્ઞા દિસ્વા નિરોધધમ્મસ્સ નિબ્બિદા વિરાગા નિરોધા અનુપાદા વિમુત્તો હોતિ. એવં ખો, સારિપુત્ત, સઙ્ખાતધમ્મો હોતિ. ઇતિ ખો, સારિપુત્ત, યં તં વુત્તં પારાયને અજિતપઞ્હે –

‘‘યે ચ સઙ્ખાતધમ્માસે, યે ચ સેક્ખા પુથૂ ઇધ;

તેસં મે નિપકો ઇરિયં, પુટ્ઠો પબ્રૂહિ મારિસા’’તિ.

‘‘ઇમસ્સ ખો સારિપુત્ત સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ એવં વિત્થારેન અત્થો દટ્ઠબ્બો’’તિ. પઠમં.