૧૧. સઙ્ગારવસુત્તં
૨૦૭. સાવત્થિનિદાનં. તેન ખો પન સમયેન સઙ્ગારવો નામ બ્રાહ્મણો સાવત્થિયં પટિવસતિ ઉદકસુદ્ધિકો, ઉદકેન પરિસુદ્ધિં પચ્ચેતિ, સાયં પાતં ઉદકોરોહનાનુયોગમનુયુત્તો વિહરતિ. અથ ખો આયસ્મા આનન્દો પુબ્બણ્હસમયં નિવાસેત્વા પત્તચીવરમાદાય સાવત્થિં પિણ્ડાય પાવિસિ. સાવત્થિયં પિણ્ડાય ચરિત્વા પચ્છાભત્તં પિણ્ડપાતપટિક્કન્તો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો આયસ્મા આનન્દો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘ઇધ, ભન્તે, સઙ્ગારવો નામ બ્રાહ્મણો સાવત્થિયં પટિવસતિ ઉદકસુદ્ધિકો, ઉદકેન સુદ્ધિં પચ્ચેતિ, સાયં પાતં ઉદકોરોહનાનુયોગમનુયુત્તો વિહરતિ. સાધુ, ભન્તે, ભગવા યેન સઙ્ગારવસ્સ બ્રાહ્મણસ્સ નિવેસનં તેનુપસઙ્કમતુ અનુકમ્પં ઉપાદાયા’’તિ. અધિવાસેસિ ભગવા તુણ્હીભાવેન.
અથ ખો ભગવા પુબ્બણ્હસમયં નિવાસેત્વા પત્તચીવરમાદાય યેન સઙ્ગારવસ્સ બ્રાહ્મણસ્સ નિવેસનં તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા પઞ્ઞત્તે આસને નિસીદિ. અથ ખો સઙ્ગારવો બ્રાહ્મણો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવતા સદ્ધિં સમ્મોદિ. સમ્મોદનીયં કથં સારણીયં વીતિસારેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નં ખો સઙ્ગારવં બ્રાહ્મણં ભગવા એતદવોચ – ‘‘સચ્ચં કિર ત્વં, બ્રાહ્મણ, ઉદકસુદ્ધિકો, ઉદકેન સુદ્ધિં પચ્ચેસિ, સાયં પાતં ઉદકોરોહનાનુયોગમનુયુત્તો વિહરસી’’તિ? ‘‘એવં, ભો ગોતમ’’. ‘‘કિં પન ત્વં, બ્રાહ્મણ, અત્થવસં સમ્પસ્સમાનો ઉદકસુદ્ધિકો, ઉદકસુદ્ધિં પચ્ચેસિ, સાયં પાતં ઉદકોરોહનાનુયોગમનુયુત્તો વિહરસી’’તિ? ‘‘ઇધ મે, ભો ગોતમ [ઇધ મે ભો ગોતમ અહં (પી. ક.)], યં દિવા પાપકમ્મં કતં હોતિ, તં સાયં ન્હાનેન [નહાનેન (સી. સ્યા. કં. પી.)] પવાહેમિ, યં રત્તિં પાપકમ્મં કતં હોતિ તં પાતં ન્હાનેન પવાહેમિ. ઇમં ખ્વાહં, ભો ગોતમ, અત્થવસં સમ્પસ્સમાનો ઉદકસુદ્ધિકો, ઉદકેન સુદ્ધિં પચ્ચેમિ, સાયં પાતં ઉદકોરોહનાનુયોગમનુયુત્તો વિહરામી’’તિ.
‘‘ધમ્મો રહદો બ્રાહ્મણ સીલતિત્થો,
અનાવિલો સબ્ભિ સતં પસત્થો;
યત્થ હવે વેદગુનો સિનાતા,
અનલ્લગત્તાવ [અનલ્લીનગત્તાવ (ક.)] તરન્તિ પાર’’ન્તિ.
એવં વુત્તે, સઙ્ગારવો બ્રાહ્મણો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘અભિક્કન્તં, ભો ગોતમ, અભિક્કન્તં, ભો ગોતમ…પે… ઉપાસકં મં ભવં ગોતમો ધારેતુ અજ્જતગ્ગે પાણુપેતં સરણં ગત’’ન્તિ.