૮. અગ્ગિકસુત્તં
૧૯૪. એકં સમયં ભગવા રાજગહે વિહરતિ વેળુવને કલન્દકનિવાપે. તેન ખો પન સમયેન અગ્ગિકભારદ્વાજસ્સ બ્રાહ્મણસ્સ સપ્પિના પાયસો સન્નિહિતો હોતિ – ‘‘અગ્ગિં જુહિસ્સામિ, અગ્ગિહુત્તં પરિચરિસ્સામી’’તિ.
અથ ખો ભગવા પુબ્બણ્હસમયં નિવાસેત્વા પત્તચીવરમાદાય રાજગહં પિણ્ડાય પાવિસિ. રાજગહે સપદાનં પિણ્ડાય ચરમાનો યેન અગ્ગિકભારદ્વાજસ્સ બ્રાહ્મણસ્સ નિવેસનં તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા એકમન્તં અટ્ઠાસિ. અદ્દસા ખો અગ્ગિકભારદ્વાજો બ્રાહ્મણો ભગવન્તં પિણ્ડાય ઠિતં. દિસ્વાન ભગવન્તં ગાથાય અજ્ઝભાસિ –
‘‘તીહિ વિજ્જાહિ સમ્પન્નો, જાતિમા સુતવા બહૂ;
વિજ્જાચરણસમ્પન્નો, સોમં ભુઞ્જેય્ય પાયસ’’ન્તિ.
‘‘બહુમ્પિ પલપં જપ્પં, ન જચ્ચા હોતિ બ્રાહ્મણો;
અન્તોકસમ્બુ સંકિલિટ્ઠો, કુહનાપરિવારિતો.
‘‘પુબ્બેનિવાસં યો વેદી, સગ્ગાપાયઞ્ચ પસ્સતિ;
અથો જાતિક્ખયં પત્તો, અભિઞ્ઞાવોસિતો મુનિ.
‘‘એતાહિ તીહિ વિજ્જાહિ, તેવિજ્જો હોતિ બ્રાહ્મણો;
વિજ્જાચરણસમ્પન્નો, સોમં ભુઞ્જેય્ય પાયસ’’ન્તિ.
‘‘ભુઞ્જતુ ભવં ગોતમો. બ્રાહ્મણો ભવ’’ન્તિ.
‘‘ગાથાભિગીતં મે અભોજનેય્યં,
સમ્પસ્સતં બ્રાહ્મણ નેસ ધમ્મો;
ગાથાભિગીતં પનુદન્તિ બુદ્ધા,
ધમ્મે સતિ બ્રાહ્મણ વુત્તિરેસા.
‘‘અઞ્ઞેન ચ કેવલિનં મહેસિં,
ખીણાસવં કુક્કુચ્ચવૂપસન્તં;
અન્નેન પાનેન ઉપટ્ઠહસ્સુ,
ખેત્તઞ્હિ તં પુઞ્ઞપેક્ખસ્સ હોતી’’તિ.
એવં વુત્તે, અગ્ગિકભારદ્વાજો બ્રાહ્મણો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘અભિક્કન્તં, ભો ગોતમ…પે… અઞ્ઞતરો ચ પનાયસ્મા અગ્ગિકભારદ્વાજો અરહતં અહોસી’’તિ.