૯. કસ્સકસુત્તં

૧૫૫. સાવત્થિનિદાનં. તેન ખો પન સમયેન ભગવા ભિક્ખૂનં નિબ્બાનપટિસંયુત્તાય ધમ્મિયા કથાય સન્દસ્સેતિ સમાદપેતિ સમુત્તેજેતિ સમ્પહંસેતિ. તે ચ ભિક્ખૂ અટ્ઠિં કત્વા મનસિ કત્વા સબ્બચેતસા સમન્નાહરિત્વા ઓહિતસોતા ધમ્મં સુણન્તિ.

અથ ખો મારસ્સ પાપિમતો એતદહોસિ – ‘‘અયં ખો સમણો ગોતમો ભિક્ખૂનં નિબ્બાનપટિસંયુત્તાય ધમ્મિયા કથાય…પે… યંનૂનાહં યેન સમણો ગોતમો તેનુપસઙ્કમેય્યં વિચક્ખુકમ્માયા’’તિ. અથ ખો મારો પાપિમા કસ્સકવણ્ણં અભિનિમ્મિનિત્વા મહન્તં નઙ્ગલં ખન્ધે કરિત્વા દીઘપાચનયટ્ઠિં ગહેત્વા હટહટકેસો સાણસાટિનિવત્થો કદ્દમમક્ખિતેહિ પાદેહિ યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘અપિ, સમણ, બલીબદ્દે અદ્દસા’’તિ? ‘‘કિં પન, પાપિમ, તે બલીબદ્દેહી’’તિ? ‘‘મમેવ, સમણ, ચક્ખુ, મમ રૂપા, મમ ચક્ખુસમ્ફસ્સવિઞ્ઞાણાયતનં. કુહિં મે, સમણ, ગન્ત્વા મોક્ખસિ? મમેવ, સમણ, સોતં, મમ સદ્દા…પે… મમેવ, સમણ, ઘાનં, મમ ગન્ધા; મમેવ, સમણ, જિવ્હા, મમ રસા; મમેવ, સમણ, કાયો, મમ ફોટ્ઠબ્બા; મમેવ, સમણ, મનો, મમ ધમ્મા, મમ મનોસમ્ફસ્સવિઞ્ઞાણાયતનં. કુહિં મે, સમણ, ગન્ત્વા મોક્ખસી’’તિ?

‘‘તવેવ, પાપિમ, ચક્ખુ, તવ રૂપા, તવ ચક્ખુસમ્ફસ્સવિઞ્ઞાણાયતનં. યત્થ ચ ખો, પાપિમ, નત્થિ ચક્ખુ, નત્થિ રૂપા, નત્થિ ચક્ખુસમ્ફસ્સવિઞ્ઞાણાયતનં, અગતિ તવ તત્થ, પાપિમ. તવેવ, પાપિમ, સોતં, તવ સદ્દા, તવ સોતસમ્ફસ્સવિઞ્ઞાણાયતનં. યત્થ ચ ખો, પાપિમ, નત્થિ સોતં, નત્થિ સદ્દા, નત્થિ સોતસમ્ફસ્સવિઞ્ઞાણાયતનં, અગતિ તવ તત્થ, પાપિમ. તવેવ, પાપિમ, ઘાનં, તવ ગન્ધા, તવ ઘાનસમ્ફસ્સવિઞ્ઞાણાયતનં. યત્થ ચ ખો, પાપિમ, નત્થિ ઘાનં, નત્થિ ગન્ધા, નત્થિ ઘાનસમ્ફસ્સવિઞ્ઞાણાયતનં, અગતિ તવ તત્થ, પાપિમ. તવેવ, પાપિમ, જિવ્હા, તવ રસા, તવ જિવ્હાસમ્ફસ્સવિઞ્ઞાણાયતનં…પે… તવેવ, પાપિમ, કાયો, તવ ફોટ્ઠબ્બા, તવ કાયસમ્ફસ્સવિઞ્ઞાણાયતનં…પે… તવેવ, પાપિમ, મનો, તવ ધમ્મા, તવ મનોસમ્ફસ્સવિઞ્ઞાણાયતનં. યત્થ ચ ખો, પાપિમ, નત્થિ મનો, નત્થિ ધમ્મા, નત્થિ મનોસમ્ફસ્સવિઞ્ઞાણાયતનં, અગતિ તવ તત્થ, પાપિમા’’તિ.

‘‘યં વદન્તિ મમ યિદન્તિ, યે વદન્તિ મમન્તિ ચ;

એત્થ ચે તે મનો અત્થિ, ન મે સમણ મોક્ખસી’’તિ.

‘‘યં વદન્તિ ન તં મય્હં, યે વદન્તિ ન તે અહં;

એવં પાપિમ જાનાહિ, ન મે મગ્ગમ્પિ દક્ખસી’’તિ.

અથ ખો મારો પાપિમા…પે… તત્થેવન્તરધાયીતિ.