૫. અત્તરક્ખિતસુત્તં
૧૧૬. સાવત્થિનિદાનં. એકમન્તં નિસિન્નો ખો રાજા પસેનદિ કોસલો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘ઇધ મય્હં, ભન્તે, રહોગતસ્સ પટિસલ્લીનસ્સ એવં ચેતસો પરિવિતક્કો ઉદપાદિ – ‘કેસં નુ ખો રક્ખિતો અત્તા, કેસં અરક્ખિતો અત્તા’તિ? તસ્સ મય્હં, ભન્તે, એતદહોસિ – ‘યે ખો કેચિ કાયેન દુચ્ચરિતં ચરન્તિ, વાચાય દુચ્ચરિતં ચરન્તિ, મનસા દુચ્ચરિતં ચરન્તિ; તેસં અરક્ખિતો અત્તા. કિઞ્ચાપિ તે હત્થિકાયો વા રક્ખેય્ય, અસ્સકાયો વા રક્ખેય્ય, રથકાયો વા રક્ખેય્ય, પત્તિકાયો વા રક્ખેય્ય; અથ ખો તેસં અરક્ખિતો અત્તા. તં કિસ્સ હેતુ? બાહિરા હેસા રક્ખા, નેસા રક્ખા અજ્ઝત્તિકા; તસ્મા તેસં અરક્ખિતો અત્તા. યે ચ ખો કેચિ કાયેન સુચરિતં ચરન્તિ, વાચાય સુચરિતં ચરન્તિ, મનસા સુચરિતં ચરન્તિ; તેસં રક્ખિતો અત્તા. કિઞ્ચાપિ તે નેવ હત્થિકાયો રક્ખેય્ય, ન અસ્સકાયો રક્ખેય્ય, ન રથકાયો રક્ખેય્ય, ન પત્તિકાયો રક્ખેય્ય; અથ ખો તેસં રક્ખિતો અત્તા. તં કિસ્સ હેતુ? અજ્ઝત્તિકા હેસા રક્ખા, નેસા રક્ખા બાહિરા; તસ્મા તેસં રક્ખિતો અત્તા’’’તિ.
‘‘એવમેતં, મહારાજ, એવમેતં, મહારાજ! યે હિ કેચિ, મહારાજ, કાયેન દુચ્ચરિતં ચરન્તિ…પે… તેસં અરક્ખિતો અત્તા. તં કિસ્સ હેતુ? બાહિરા હેસા, મહારાજ, રક્ખા, નેસા રક્ખા અજ્ઝત્તિકા; તસ્મા તેસં અરક્ખિતો અત્તા. યે ચ ખો કેચિ, મહારાજ, કાયેન સુચરિતં ચરન્તિ, વાચાય સુચરિતં ચરન્તિ, મનસા સુચરિતં ચરન્તિ; તેસં રક્ખિતો અત્તા. કિઞ્ચાપિ તે નેવ હત્થિકાયો રક્ખેય્ય, ન અસ્સકાયો રક્ખેય્ય, ન રથકાયો રક્ખેય્ય, ન પત્તિકાયો રક્ખેય્ય; અથ ખો તેસં રક્ખિતો અત્તા. તં કિસ્સ હેતુ? અજ્ઝત્તિકા હેસા, મહારાજ, રક્ખા, નેસા રક્ખા બાહિરા; તસ્મા તેસં રક્ખિતો અત્તા’’તિ. ઇદમવોચ…પે…
‘‘કાયેન સંવરો સાધુ, સાધુ વાચાય સંવરો;
મનસા સંવરો સાધુ, સાધુ સબ્બત્થ સંવરો;
સબ્બત્થ સંવુતો લજ્જી, રક્ખિતોતિ પવુચ્ચતી’’તિ.