૮. સકલિકસુત્તં

૩૮. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા રાજગહે વિહરતિ મદ્દકુચ્છિસ્મિં મિગદાયે. તેન ખો પન સમયેન ભગવતો પાદો સકલિકાય [સક્ખલિકાય (ક.)] ખતો હોતિ. ભુસા સુદં ભગવતો વેદના વત્તન્તિ સારીરિકા વેદના દુક્ખા તિબ્બા [તિપ્પા (સી. સ્યા. કં. પી.)] ખરા કટુકા અસાતા અમનાપા; તા સુદં ભગવા સતો સમ્પજાનો અધિવાસેતિ અવિહઞ્ઞમાનો. અથ ખો ભગવા ચતુગ્ગુણં સઙ્ઘાટિં પઞ્ઞાપેત્વા દક્ખિણેન પસ્સેન સીહસેય્યં કપ્પેતિ પાદે પાદં અચ્ચાધાય સતો સમ્પજાનો.

અથ ખો સત્તસતા સતુલ્લપકાયિકા દેવતાયો અભિક્કન્તાય રત્તિયા અભિક્કન્તવણ્ણા કેવલકપ્પં મદ્દકુચ્છિં ઓભાસેત્વા યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિંસુ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં અટ્ઠંસુ. એકમન્તં ઠિતા ખો એકા દેવતા ભગવતો સન્તિકે ઇમં ઉદાનં ઉદાનેસિ – ‘‘નાગો વત, ભો, સમણો ગોતમો; નાગવતા ચ સમુપ્પન્ના સારીરિકા વેદના દુક્ખા તિબ્બા ખરા કટુકા અસાતા અમનાપા સતો સમ્પજાનો અધિવાસેતિ અવિહઞ્ઞમાનો’’તિ.

અથ ખો અપરા દેવતા ભગવતો સન્તિકે ઇમં ઉદાનં ઉદાનેસિ – ‘‘સીહો વત, ભો, સમણો ગોતમો; સીહવતા ચ સમુપ્પન્ના સારીરિકા વેદના દુક્ખા તિબ્બા ખરા કટુકા અસાતા અમનાપા સતો સમ્પજાનો અધિવાસેતિ અવિહઞ્ઞમાનો’’તિ.

અથ ખો અપરા દેવતા ભગવતો સન્તિકે ઇમં ઉદાનં ઉદાનેસિ – ‘‘આજાનીયો વત, ભો, સમણો ગોતમો; આજાનીયવતા ચ સમુપ્પન્ના સારીરિકા વેદના દુક્ખા તિબ્બા ખરા કટુકા અસાતા અમનાપા સતો સમ્પજાનો અધિવાસેતિ અવિહઞ્ઞમાનો’’તિ.

અથ ખો અપરા દેવતા ભગવતો સન્તિકે ઇમં ઉદાનં ઉદાનેસિ – ‘‘નિસભો વત, ભો, સમણો ગોતમો; નિસભવતા ચ સમુપ્પન્ના સારીરિકા વેદના દુક્ખા તિબ્બા ખરા કટુકા અસાતા અમનાપા સતો સમ્પજાનો અધિવાસેતિ અવિહઞ્ઞમાનો’’તિ.

અથ ખો અપરા દેવતા ભગવતો સન્તિકે ઇમં ઉદાનં ઉદાનેસિ – ‘‘ધોરય્હો વત, ભો, સમણો ગોતમો; ધોરય્હવતા ચ સમુપ્પન્ના સારીરિકા વેદના દુક્ખા તિબ્બા ખરા કટુકા અસાતા અમનાપા સતો સમ્પજાનો અધિવાસેતિ અવિહઞ્ઞમાનો’’તિ.

અથ ખો અપરા દેવતા ભગવતો સન્તિકે ઇમં ઉદાનં ઉદાનેસિ – ‘‘દન્તો વત, ભો, સમણો ગોતમો; દન્તવતા ચ સમુપ્પન્ના સારીરિકા વેદના દુક્ખા તિબ્બા ખરા કટુકા અસાતા અમનાપા સતો સમ્પજાનો અધિવાસેતિ અવિહઞ્ઞમાનો’’તિ.

અથ ખો અપરા દેવતા ભગવતો સન્તિકે ઇમં ઉદાનં ઉદાનેસિ – ‘‘પસ્સ સમાધિં સુભાવિતં ચિત્તઞ્ચ સુવિમુત્તં, ન ચાભિનતં ન ચાપનતં ન ચ સસઙ્ખારનિગ્ગય્હવારિતગતં [સસઙ્ખારનિગ્ગય્હવારિતવતં (સી. સ્યા. કં. પી.), સસઙ્ખારનિગ્ગય્હવારિવાવતં (ક.)]. યો એવરૂપં પુરિસનાગં પુરિસસીહં પુરિસઆજાનીયં પુરિસનિસભં પુરિસધોરય્હં પુરિસદન્તં અતિક્કમિતબ્બં મઞ્ઞેય્ય કિમઞ્ઞત્ર અદસ્સના’’તિ.

‘‘પઞ્ચવેદા સતં સમં, તપસ્સી બ્રાહ્મણા ચરં;

ચિત્તઞ્ચ નેસં ન સમ્મા વિમુત્તં, હીનત્થરૂપા ન પારઙ્ગમા તે.

‘‘તણ્હાધિપન્ના વતસીલબદ્ધા, લૂખં તપં વસ્સસતં ચરન્તા;

ચિત્તઞ્ચ નેસં ન સમ્મા વિમુત્તં, હીનત્થરૂપા ન પારઙ્ગમા તે.

‘‘ન માનકામસ્સ દમો ઇધત્થિ, ન મોનમત્થિ અસમાહિતસ્સ;

એકો અરઞ્ઞે વિહરં પમત્તો, ન મચ્ચુધેય્યસ્સ તરેય્ય પાર’’ન્તિ.

‘‘માનં પહાય સુસમાહિતત્તો, સુચેતસો સબ્બધિ વિપ્પમુત્તો;

એકો અરઞ્ઞે વિહરમપ્પમત્તો, સ મચ્ચુધેય્યસ્સ તરેય્ય પાર’’ન્તિ.