૫. ઉજ્ઝાનસઞ્ઞિસુત્તં

૩૫. એકં સમયં ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. અથ ખો સમ્બહુલા ઉજ્ઝાનસઞ્ઞિકા દેવતાયો અભિક્કન્તાય રત્તિયા અભિક્કન્તવણ્ણા કેવલકપ્પં જેતવનં ઓભાસેત્વા યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિંસુ; ઉપસઙ્કમિત્વા વેહાસં અટ્ઠંસુ. વેહાસં ઠિતા ખો એકા દેવતા ભગવતો સન્તિકે ઇમં ગાથં અભાસિ –

‘‘અઞ્ઞથા સન્તમત્તાનં, અઞ્ઞથા યો પવેદયે;

નિકચ્ચ કિતવસ્સેવ, ભુત્તં થેય્યેન તસ્સ તં.

‘‘યઞ્હિ કયિરા તઞ્હિ વદે, યં ન કયિરા ન તં વદે;

અકરોન્તં ભાસમાનાનં, પરિજાનન્તિ પણ્ડિતા’’તિ.

‘‘ન યિદં ભાસિતમત્તેન, એકન્તસવનેન વા;

અનુક્કમિતવે સક્કા, યાયં પટિપદા દળ્હા;

યાય ધીરા પમુચ્ચન્તિ, ઝાયિનો મારબન્ધના.

‘‘ન વે ધીરા પકુબ્બન્તિ, વિદિત્વા લોકપરિયાયં;

અઞ્ઞાય નિબ્બુતા ધીરા, તિણ્ણા લોકે વિસત્તિક’’ન્તિ.

અથ ખો તા દેવતાયો પથવિયં પતિટ્ઠહિત્વા ભગવતો પાદેસુ સિરસા નિપતિત્વા ભગવન્તં એતદવોચું – ‘‘અચ્ચયો નો, ભન્તે, અચ્ચગમા યથાબાલં યથામૂળ્હં યથાઅકુસલં [યથાબાલા યથામૂળ્હા યથાઅકુસલા (સબ્બત્થ)], યા મયં ભગવન્તં આસાદેતબ્બં અમઞ્ઞિમ્હા. તાસં નો, ભન્તે, ભગવા અચ્ચયં અચ્ચયતો પટિગ્ગણ્હાતુ આયતિં સંવરાયા’’તિ. અથ ખો ભગવા સિતં પાત્વાકાસિ. અથ ખો તા દેવતાયો ભિય્યોસોમત્તાય ઉજ્ઝાયન્તિયો વેહાસં અબ્ભુગ્ગઞ્છું. એકા દેવતા ભગવતો સન્તિકે ઇમં ગાથં અભાસિ –

‘‘અચ્ચયં દેસયન્તીનં, યો ચે ન પટિગણ્હતિ;

કોપન્તરો દોસગરુ, સ વેરં પટિમુઞ્ચતી’’તિ.

‘‘અચ્ચયો ચે ન વિજ્જેથ, નોચિધાપગતં [નોચીધ અપહતં (સ્યા. કં.), નોચિધાપકતં (?)] સિયા;

વેરાનિ ન ચ સમ્મેય્યું, કેનીધ [વેરાનિ ચ સમ્મેય્યું, તેનિધ (સી.)] કુસલો સિયા’’તિ.

‘‘કસ્સચ્ચયા ન વિજ્જન્તિ, કસ્સ નત્થિ અપાગતં;

કો ન સમ્મોહમાપાદિ, કો ચ ધીરો [કોધ ધીરો (સ્યા. કં.)] સદા સતો’’તિ.

‘‘તથાગતસ્સ બુદ્ધસ્સ, સબ્બભૂતાનુકમ્પિનો;

તસ્સચ્ચયા ન વિજ્જન્તિ, તસ્સ નત્થિ અપાગતં;

સો ન સમ્મોહમાપાદિ, સોવ [સોધ (સ્યા. કં.)] ધીરો સદા સતો’’તિ.

‘‘અચ્ચયં દેસયન્તીનં, યો ચે ન પટિગણ્હતિ;

કોપન્તરો દોસગરુ, સ વેરં પટિમુઞ્ચતિ;

તં વેરં નાભિનન્દામિ, પટિગ્ગણ્હામિ વોચ્ચય’’ન્તિ.