૩. સત્તિવગ્ગો

૧. સત્તિસુત્તં

૨૧. સાવત્થિનિદાનં. એકમન્તં ઠિતા ખો સા દેવતા ભગવતો સન્તિકે ઇમં ગાથં અભાસિ –

‘‘સત્તિયા વિય ઓમટ્ઠો, ડય્હમાનોવ [ડય્હમાનેવ (સબ્બત્થ)] મત્થકે;

કામરાગપ્પહાનાય, સતો ભિક્ખુ પરિબ્બજે’’તિ.

‘‘સત્તિયા વિય ઓમટ્ઠો, ડય્હમાનોવ મત્થકે;

સક્કાયદિટ્ઠિપ્પહાનાય, સતો ભિક્ખુ પરિબ્બજે’’તિ.

૨. ફુસતિસુત્તં

૨૨. ‘‘નાફુસન્તં ફુસતિ ચ, ફુસન્તઞ્ચ તતો ફુસે;

તસ્મા ફુસન્તં ફુસતિ, અપ્પદુટ્ઠપદોસિન’’ન્તિ.

‘‘યો અપ્પદુટ્ઠસ્સ નરસ્સ દુસ્સતિ,

સુદ્ધસ્સ પોસસ્સ અનઙ્ગણસ્સ;

તમેવ બાલં પચ્ચેતિ પાપં,

સુખુમો રજો પટિવાતંવ ખિત્તો’’તિ.

૩. જટાસુત્તં

૨૩. ‘‘અન્તો જટા બહિ જટા, જટાય જટિતા પજા;

તં તં ગોતમ પુચ્છામિ, કો ઇમં વિજટયે જટ’’ન્તિ.

‘‘સીલે પતિટ્ઠાય નરો સપઞ્ઞો, ચિત્તં પઞ્ઞઞ્ચ ભાવયં;

આતાપી નિપકો ભિક્ખુ, સો ઇમં વિજટયે જટં.

‘‘યેસં રાગો ચ દોસો ચ, અવિજ્જા ચ વિરાજિતા;

ખીણાસવા અરહન્તો, તેસં વિજટિતા જટા.

‘‘યત્થ નામઞ્ચ રૂપઞ્ચ, અસેસં ઉપરુજ્ઝતિ;

પટિઘં રૂપસઞ્ઞા ચ, એત્થેસા છિજ્જતે [વિજટે (ક.)] જટા’’તિ.

૪. મનોનિવારણસુત્તં

૨૪. ‘‘યતો યતો મનો નિવારયે,

ન દુક્ખમેતિ નં તતો તતો;

સ સબ્બતો મનો નિવારયે,

સ સબ્બતો દુક્ખા પમુચ્ચતિ’’.

‘‘ન સબ્બતો મનો નિવારયે,

ન મનો સંયતત્તમાગતં;

યતો યતો ચ પાપકં,

તતો તતો મનો નિવારયે’’તિ.

૫. અરહન્તસુત્તં

૨૫. ‘‘યો હોતિ ભિક્ખુ અરહં કતાવી,

ખીણાસવો અન્તિમદેહધારી;

અહં વદામીતિપિ સો વદેય્ય,

મમં વદન્તીતિપિ સો વદેય્યા’’તિ.

‘‘યો હોતિ ભિક્ખુ અરહં કતાવી,

ખીણાસવો અન્તિમદેહધારી;

અહં વદામીતિપિ સો વદેય્ય,

મમં વદન્તીતિપિ સો વદેય્ય;

લોકે સમઞ્ઞં કુસલો વિદિત્વા,

વોહારમત્તેન સો [સ (?)] વોહરેય્યા’’તિ.

‘‘યો હોતિ ભિક્ખુ અરહં કતાવી,

ખીણાસવો અન્તિમદેહધારી;

માનં નુ ખો સો ઉપગમ્મ ભિક્ખુ,

અહં વદામીતિપિ સો વદેય્ય;

મમં વદન્તીતિપિ સો વદેય્યા’’તિ.

‘‘પહીનમાનસ્સ ન સન્તિ ગન્થા,

વિધૂપિતા માનગન્થસ્સ સબ્બે;

સ વીતિવત્તો મઞ્ઞતં [માનનં (સી.), મઞ્ઞીતં (?)] સુમેધો,

અહં વદામીતિપિ સો વદેય્ય.

‘‘મમં વદન્તીતિપિ સો વદેય્ય;

લોકે સમઞ્ઞં કુસલો વિદિત્વા;

વોહારમત્તેન સો વોહરેય્યા’’તિ.

૬. પજ્જોતસુત્તં

૨૬. ‘‘કતિ લોકસ્મિં પજ્જોતા, યેહિ લોકો પકાસતિ [પભાસતિ (ક. સી.)];

ભગવન્તં [ભવન્તં (ક.)] પુટ્ઠુમાગમ્મ, કથં જાનેમુ તં મય’’ન્તિ.

‘‘ચત્તારો લોકે પજ્જોતા, પઞ્ચમેત્થ ન વિજ્જતિ;

દિવા તપતિ આદિચ્ચો, રત્તિમાભાતિ ચન્દિમા.

‘‘અથ અગ્ગિ દિવારત્તિં, તત્થ તત્થ પકાસતિ;

સમ્બુદ્ધો તપતં સેટ્ઠો, એસા આભા અનુત્તરા’’તિ.

૭. સરસુત્તં

૨૭. ‘‘કુતો સરા નિવત્તન્તિ, કત્થ વટ્ટં ન વત્તતિ;

કત્થ નામઞ્ચ રૂપઞ્ચ, અસેસં ઉપરુજ્ઝતી’’તિ.

‘‘યત્થ આપો ચ પથવી, તેજો વાયો ન ગાધતિ;

અતો સરા નિવત્તન્તિ, એત્થ વટ્ટં ન વત્તતિ;

એત્થ નામઞ્ચ રૂપઞ્ચ, અસેસં ઉપરુજ્ઝતી’’તિ.

૮. મહદ્ધનસુત્તં

૨૮. ‘‘મહદ્ધના મહાભોગા, રટ્ઠવન્તોપિ ખત્તિયા;

અઞ્ઞમઞ્ઞાભિગિજ્ઝન્તિ, કામેસુ અનલઙ્કતા.

‘‘તેસુ ઉસ્સુક્કજાતેસુ, ભવસોતાનુસારિસુ;

કેધ તણ્હં [રોધતણ્હં (સ્યા. કં.), ગેધતણ્હં (ક.)] પજહિંસુ [પવાહિંસુ (સ્યા. કં. ક.)], કે લોકસ્મિં અનુસ્સુકા’’તિ.

‘‘હિત્વા અગારં પબ્બજિતા, હિત્વા પુત્તં પસું વિયં;

હિત્વા રાગઞ્ચ દોસઞ્ચ, અવિજ્જઞ્ચ વિરાજિય;

ખીણાસવા અરહન્તો, તે લોકસ્મિં અનુસ્સુકા’’તિ.

૯. ચતુચક્કસુત્તં

૨૯. ‘‘ચતુચક્કં નવદ્વારં, પુણ્ણં લોભેન સંયુતં;

પઙ્કજાતં મહાવીર, કથં યાત્રા ભવિસ્સતી’’તિ.

‘‘છેત્વા નદ્ધિં વરત્તઞ્ચ, ઇચ્છા લોભઞ્ચ પાપકં;

સમૂલં તણ્હમબ્બુય્હ, એવં યાત્રા ભવિસ્સતી’’તિ.

૧૦. એણિજઙ્ઘસુત્તં

૩૦. ‘‘એણિજઙ્ઘં કિસં વીરં, અપ્પાહારં અલોલુપં;

સીહં વેકચરં નાગં, કામેસુ અનપેક્ખિનં;

ઉપસઙ્કમ્મ પુચ્છામ, કથં દુક્ખા પમુચ્ચતી’’તિ.

‘‘પઞ્ચ કામગુણા લોકે, મનોછટ્ઠા પવેદિતા;

એત્થ છન્દં વિરાજેત્વા, એવં દુક્ખા પમુચ્ચતી’’તિ.

સત્તિવગ્ગો તતિયો.

તસ્સુદ્દાનં –

સત્તિયા ફુસતિ ચેવ, જટા મનોનિવારણા;

અરહન્તેન પજ્જોતો, સરા મહદ્ધનેન ચ;

ચતુચક્કેન નવમં, એણિજઙ્ઘેન તે દસાતિ.