૧. નળવગ્ગો

૧. ઓઘતરણસુત્તં

૧. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. અથ ખો અઞ્ઞતરા દેવતા અભિક્કન્તાય રત્તિયા અભિક્કન્તવણ્ણા કેવલકપ્પં જેતવનં ઓભાસેત્વા યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં અટ્ઠાસિ. એકમન્તં ઠિતા ખો સા દેવતા ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘‘કથં નુ ત્વં, મારિસ, ઓઘમતરી’તિ? ‘અપ્પતિટ્ઠં ખ્વાહં, આવુસો, અનાયૂહં ઓઘમતરિ’ન્તિ. ‘યથા કથં પન ત્વં, મારિસ, અપ્પતિટ્ઠં અનાયૂહં ઓઘમતરી’તિ? ‘યદાખ્વાહં, આવુસો, સન્તિટ્ઠામિ તદાસ્સુ સંસીદામિ; યદાખ્વાહં, આવુસો, આયૂહામિ તદાસ્સુ નિબ્બુય્હામિ [નિવુય્હામિ (સ્યા. કં. ક.)]. એવં ખ્વાહં, આવુસો, અપ્પતિટ્ઠં અનાયૂહં ઓઘમતરિ’’’ન્તિ.

‘‘ચિરસ્સં વત પસ્સામિ, બ્રાહ્મણં પરિનિબ્બુતં;

અપ્પતિટ્ઠં અનાયૂહં, તિણ્ણં લોકે વિસત્તિક’’ન્તિ. –

ઇદમવોચ સા દેવતા. સમનુઞ્ઞો સત્થા અહોસિ. અથ ખો સા દેવતા – ‘‘સમનુઞ્ઞો મે સત્થા’’તિ ભગવન્તં અભિવાદેત્વા પદક્ખિણં કત્વા તત્થેવન્તરધાયીતિ.

૨. નિમોક્ખસુત્તં

૨. સાવત્થિનિદાનં. અથ ખો અઞ્ઞતરા દેવતા અભિક્કન્તાય રત્તિયા અભિક્કન્તવણ્ણા કેવલકપ્પં જેતવનં ઓભાસેત્વા યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં અટ્ઠાસિ. એકમન્તં ઠિતા ખો સા દેવતા ભગવન્તં એતદવોચ –

‘‘જાનાસિ નો ત્વં, મારિસ, સત્તાનં નિમોક્ખં પમોક્ખં વિવેક’’ન્તિ?

‘‘જાનામિ ખ્વાહં, આવુસો, સત્તાનં નિમોક્ખં પમોક્ખં વિવેક’’ન્તિ.

‘‘યથા કથં પન ત્વં, મારિસ, જાનાસિ સત્તાનં નિમોક્ખં પમોક્ખં વિવેક’’ન્તિ?

‘‘નન્દીભવપરિક્ખયા [નન્દિભવપરિક્ખયા (સ્યા. કં.)], સઞ્ઞાવિઞ્ઞાણસઙ્ખયા, વેદનાનં નિરોધા ઉપસમા – એવં ખ્વાહં, આવુસો, જાનામિ સત્તાનં નિમોક્ખં પમોક્ખં વિવેક’’ન્તિ.

૩. ઉપનીયસુત્તં

૩. સાવત્થિનિદાનં. એકમન્તં ઠિતા ખો સા દેવતા ભગવતો સન્તિકે ઇમં ગાથં અભાસિ –

‘‘ઉપનીયતિ જીવિતમપ્પમાયુ,

જરૂપનીતસ્સ ન સન્તિ તાણા;

એતં ભયં મરણે પેક્ખમાનો,

પુઞ્ઞાનિ કયિરાથ સુખાવહાની’’તિ.

‘‘ઉપનીયતિ જીવિતમપ્પમાયુ,

જરૂપનીતસ્સ ન સન્તિ તાણા;

એતં ભયં મરણે પેક્ખમાનો,

લોકામિસં પજહે સન્તિપેક્ખો’’તિ.

૪. અચ્ચેન્તિસુત્તં

૪. સાવત્થિનિદાનં. એકમન્તં ઠિતા ખો સા દેવતા ભગવતો સન્તિકે ઇમં ગાથં અભાસિ –

‘‘અચ્ચેન્તિ કાલા તરયન્તિ રત્તિયો,

વયોગુણા અનુપુબ્બં જહન્તિ;

એતં ભયં મરણે પેક્ખમાનો,

પુઞ્ઞાનિ કયિરાથ સુખાવહાની’’તિ.

‘‘અચ્ચેન્તિ કાલા તરયન્તિ રત્તિયો,

વયોગુણા અનુપુબ્બં જહન્તિ;

એતં ભયં મરણે પેક્ખમાનો,

લોકામિસં પજહે સન્તિપેક્ખો’’તિ.

૫. કતિછિન્દસુત્તં

૫. સાવત્થિનિદાનં. એકમન્તં ઠિતા ખો સા દેવતા ભગવતો સન્તિકે ઇમં ગાથં અભાસિ –

‘‘કતિ છિન્દે કતિ જહે, કતિ ચુત્તરિ ભાવયે;

કતિ સઙ્ગાતિગો ભિક્ખુ, ઓઘતિણ્ણોતિ વુચ્ચતી’’તિ.

‘‘પઞ્ચ છિન્દે પઞ્ચ જહે, પઞ્ચ ચુત્તરિ ભાવયે;

પઞ્ચ સઙ્ગાતિગો ભિક્ખુ, ઓઘતિણ્ણોતિ વુચ્ચતી’’તિ.

૬. જાગરસુત્તં

૬. સાવત્થિનિદાનં. એકમન્તં ઠિતા ખો સા દેવતા ભગવતો સન્તિકે ઇમં ગાથં અભાસિ –

‘‘કતિ જાગરતં સુત્તા, કતિ સુત્તેસુ જાગરા;

કતિભિ [કતીહિ (સી.)] રજમાદેતિ, કતિભિ [કતીહિ (સી.)] પરિસુજ્ઝતી’’તિ.

‘‘પઞ્ચ જાગરતં સુત્તા, પઞ્ચ સુત્તેસુ જાગરા;

પઞ્ચભિ [પઞ્ચહિ (સી.)] રજમાદેતિ, પઞ્ચભિ [પઞ્ચહિ (સી.)] પરિસુજ્ઝતી’’તિ.

૭. અપ્પટિવિદિતસુત્તં

૭. સાવત્થિનિદાનં. એકમન્તં ઠિતા ખો સા દેવતા ભગવતો સન્તિકે ઇમં ગાથં અભાસિ –

‘‘યેસં ધમ્મા અપ્પટિવિદિતા, પરવાદેસુ નીયરે [નિય્યરે (ક.)];

સુત્તા તે નપ્પબુજ્ઝન્તિ, કાલો તેસં પબુજ્ઝિતુ’’ન્તિ.

‘‘યેસં ધમ્મા સુપ્પટિવિદિતા, પરવાદેસુ ન નીયરે;

તે સમ્બુદ્ધા સમ્મદઞ્ઞા, ચરન્તિ વિસમે સમ’’ન્તિ.

૮. સુસમ્મુટ્ઠસુત્તં

૮. સાવત્થિનિદાનં. એકમન્તં ઠિતા ખો સા દેવતા ભગવતો સન્તિકે ઇમં ગાથં અભાસિ –

‘‘યેસં ધમ્મા સુસમ્મુટ્ઠા, પરવાદેસુ નીયરે;

સુત્તા તે નપ્પબુજ્ઝન્તિ, કાલો તેસં પબુજ્ઝિતુ’’ન્તિ.

‘‘યેસં ધમ્મા અસમ્મુટ્ઠા, પરવાદેસુ ન નીયરે;

તે સમ્બુદ્ધા સમ્મદઞ્ઞા, ચરન્તિ વિસમે સમ’’ન્તિ.

૯. માનકામસુત્તં

૯. સાવત્થિનિદાનં. એકમન્તં ઠિતા ખો સા દેવતા ભગવતો સન્તિકે ઇમં ગાથં અભાસિ –

‘‘ન માનકામસ્સ દમો ઇધત્થિ,

ન મોનમત્થિ અસમાહિતસ્સ;

એકો અરઞ્ઞે વિહરં પમત્તો,

ન મચ્ચુધેય્યસ્સ તરેય્ય પાર’’ન્તિ.

‘‘માનં પહાય સુસમાહિતત્તો,

સુચેતસો સબ્બધિ વિપ્પમુત્તો;

એકો અરઞ્ઞે વિહરં અપ્પમત્તો,

સ મચ્ચુધેય્યસ્સ તરેય્ય પાર’’ન્તિ.

૧૦. અરઞ્ઞસુત્તં

૧૦. સાવત્થિનિદાનં. એકમન્તં ઠિતા ખો સા દેવતા ભગવન્તં ગાથાય અજ્ઝભાસિ –

‘‘અરઞ્ઞે વિહરન્તાનં, સન્તાનં બ્રહ્મચારિનં;

એકભત્તં ભુઞ્જમાનાનં, કેન વણ્ણો પસીદતી’’તિ.

‘‘અતીતં નાનુસોચન્તિ, નપ્પજપ્પન્તિ નાગતં;

પચ્ચુપ્પન્નેન યાપેન્તિ, તેન વણ્ણો પસીદતિ’’.

‘‘અનાગતપ્પજપ્પાય, અતીતસ્સાનુસોચના;

એતેન બાલા સુસ્સન્તિ, નળોવ હરિતો લુતો’’તિ.

નળવગ્ગો પઠમો.

તસ્સુદ્દાનં –

ઓઘં નિમોક્ખં ઉપનેય્યં, અચ્ચેન્તિ કતિછિન્દિ ચ;

જાગરં અપ્પટિવિદિતા, સુસમ્મુટ્ઠા માનકામિના;

અરઞ્ઞે દસમો વુત્તો, વગ્ગો તેન પવુચ્ચતિ.