૯. પિણ્ડપાતપારિસુદ્ધિસુત્તં

૪૩૮. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા રાજગહે વિહરતિ વેળુવને કલન્દકનિવાપે. અથ ખો આયસ્મા સારિપુત્તો સાયન્હસમયં પટિસલ્લાના વુટ્ઠિતો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નં ખો આયસ્મન્તં સારિપુત્તં ભગવા એતદવોચ –

‘‘વિપ્પસન્નાનિ ખો તે, સારિપુત્ત, ઇન્દ્રિયાનિ, પરિસુદ્ધો છવિવણ્ણો પરિયોદાતો. કતમેન ખો ત્વં, સારિપુત્ત, વિહારેન એતરહિ બહુલં વિહરસી’’તિ? ‘‘સુઞ્ઞતાવિહારેન ખો અહં, ભન્તે, એતરહિ બહુલં વિહરામી’’તિ. ‘‘સાધુ, સાધુ, સારિપુત્ત! મહાપુરિસવિહારેન કિર ત્વં, સારિપુત્ત, એતરહિ બહુલં વિહરસિ. મહાપુરિસવિહારો એસો [હેસ (સી. સ્યા. કં. પી.)], સારિપુત્ત, યદિદં – સુઞ્ઞતા. તસ્માતિહ, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ સચે આકઙ્ખેય્ય – ‘સુઞ્ઞતાવિહારેન બહુલં [એતરહિ બહુલં (સી. પી.)] વિહરેય્ય’ન્તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખિતબ્બં – ‘યેન ચાહં મગ્ગેન ગામં પિણ્ડાય પાવિસિં, યસ્મિઞ્ચ પદેસે પિણ્ડાય અચરિં, યેન ચ મગ્ગેન ગામતો પિણ્ડાય પટિક્કમિં, અત્થિ નુ ખો મે તત્થ ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યેસુ રૂપેસુ છન્દો વા રાગો વા દોસો વા મોહો વા પટિઘં વાપિ ચેતસો’તિ? સચે, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘યેન ચાહં મગ્ગેન ગામં પિણ્ડાય પાવિસિં, યસ્મિઞ્ચ પદેસે પિણ્ડાય અચરિં, યેન ચ મગ્ગેન ગામતો પિણ્ડાય પટિક્કમિં, અત્થિ મે તત્થ ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યેસુ રૂપેસુ છન્દો વા રાગો વા દોસો વા મોહો વા પટિઘં વાપિ ચેતસો’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના તેસંયેવ પાપકાનં અકુસલાનં ધમ્માનં પહાનાય વાયમિતબ્બં. સચે પન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘યેન ચાહં મગ્ગેન ગામં પિણ્ડાય પાવિસિં, યસ્મિઞ્ચ પદેસે પિણ્ડાય અચરિં, યેન ચ મગ્ગેન ગામતો પિણ્ડાય પટિક્કમિં, નત્થિ મે તત્થ ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યેસુ રૂપેસુ છન્દો વા રાગો વા દોસો વા મોહો વા પટિઘં વાપિ ચેતસો’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના તેનેવ પીતિપામોજ્જેન વિહાતબ્બં અહોરત્તાનુસિક્ખિના કુસલેસુ ધમ્મેસુ.

૪૩૯. ‘‘પુન ચપરં, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખિતબ્બં – ‘યેન ચાહં મગ્ગેન ગામં પિણ્ડાય પાવિસિં, યસ્મિઞ્ચ પદેસે પિણ્ડાય અચરિં, યેન ચ મગ્ગેન ગામતો પિણ્ડાય પટિક્કમિં, અત્થિ નુ ખો મે તત્થ સોતવિઞ્ઞેય્યેસુ સદ્દેસુ…પે… ઘાનવિઞ્ઞેય્યેસુ ગન્ધેસુ… જિવ્હાવિઞ્ઞેય્યેસુ રસેસુ … કાયવિઞ્ઞેય્યેસુ ફોટ્ઠબ્બેસુ… મનોવિઞ્ઞેય્યેસુ ધમ્મેસુ છન્દો વા રાગો વા દોસો વા મોહો વા પટિઘં વાપિ ચેતસો’તિ? સચે, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘યેન ચાહં મગ્ગેન ગામં પિણ્ડાય પાવિસિં, યસ્મિઞ્ચ પદેસે પિણ્ડાય અચરિં, યેન ચ મગ્ગેન ગામતો પિણ્ડાય પટિક્કમિં, અત્થિ મે તત્થ મનોવિઞ્ઞેય્યેસુ ધમ્મેસુ છન્દો વા રાગો વા દોસો વા મોહો વા પટિઘં વાપિ ચેતસો’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના તેસંયેવ પાપકાનં અકુસલાનં ધમ્માનં પહાનાય વાયમિતબ્બં. સચે પન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘યેન ચાહં મગ્ગેન ગામં પિણ્ડાય પાવિસિં, યસ્મિઞ્ચ પદેસે પિણ્ડાય અચરિં, યેન ચ મગ્ગેન ગામતો પિણ્ડાય પટિક્કમિં, નત્થિ મે તત્થ મનોવિઞ્ઞેય્યેસુ ધમ્મેસુ છન્દો વા રાગો વા દોસો વા મોહો વા પટિઘં વાપિ ચેતસો’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના તેનેવ પીતિપામોજ્જેન વિહાતબ્બં અહોરત્તાનુસિક્ખિના કુસલેસુ ધમ્મેસુ.

૪૪૦. ‘‘પુન ચપરં, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખિતબ્બં – ‘પહીના નુ ખો મે પઞ્ચ કામગુણા’તિ? સચે, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘અપ્પહીના ખો મે પઞ્ચ કામગુણા’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના પઞ્ચન્નં કામગુણાનં પહાનાય વાયમિતબ્બં. સચે પન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘પહીના ખો મે પઞ્ચ કામગુણા’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના તેનેવ પીતિપામોજ્જેન વિહાતબ્બં અહોરત્તાનુસિક્ખિના કુસલેસુ ધમ્મેસુ.

૪૪૧. ‘‘પુન ચપરં, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખિતબ્બં – ‘પહીના નુ ખો મે પઞ્ચ નીવરણા’તિ? સચે, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘અપ્પહીના ખો મે પઞ્ચ નીવરણા’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના પઞ્ચન્નં નીવરણાનં પહાનાય વાયમિતબ્બં. સચે પન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘પહીના ખો મે પઞ્ચ નીવરણા’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના તેનેવ પીતિપામોજ્જેન વિહાતબ્બં અહોરત્તાનુસિક્ખિના કુસલેસુ ધમ્મેસુ.

૪૪૨. ‘‘પુન ચપરં, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખિતબ્બં – ‘પરિઞ્ઞાતા નુ ખો મે પઞ્ચુપાદાનક્ખન્ધા’તિ? સચે, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘અપરિઞ્ઞાતા ખો મે પઞ્ચુપાદાનક્ખન્ધા’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના પઞ્ચન્નં ઉપાદાનક્ખન્ધાનં પરિઞ્ઞાય વાયમિતબ્બં. સચે પન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘પરિઞ્ઞાતા ખો મે પઞ્ચુપાદાનક્ખન્ધા’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના તેનેવ પીતિપામોજ્જેન વિહાતબ્બં અહોરત્તાનુસિક્ખિના કુસલેસુ ધમ્મેસુ.

૪૪૩. ‘‘પુન ચપરં, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખિતબ્બં – ‘ભાવિતા નુ ખો મે ચત્તારો સતિપટ્ઠાના’તિ? સચે, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘અભાવિતા ખો મે ચત્તારો સતિપટ્ઠાના’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના ચતુન્નં સતિપટ્ઠાનાનં ભાવનાય વાયમિતબ્બં. સચે પન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘ભાવિતા ખો મે ચત્તારો સતિપટ્ઠાના’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના તેનેવ પીતિપામોજ્જેન વિહાતબ્બં અહોરત્તાનુસિક્ખિના કુસલેસુ ધમ્મેસુ.

૪૪૪. ‘‘પુન ચપરં, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખિતબ્બં – ‘ભાવિતા નુ ખો મે ચત્તારો સમ્મપ્પધાના’તિ? સચે, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘અભાવિતા ખો મે ચત્તારો સમ્મપ્પધાના’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના ચતુન્નં સમ્મપ્પધાનાનં ભાવનાય વાયમિતબ્બં. સચે પન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘ભાવિતા ખો મે ચત્તારો સમ્મપ્પધાના’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના તેનેવ પીતિપામોજ્જેન વિહાતબ્બં અહોરત્તાનુસિક્ખિના કુસલેસુ ધમ્મેસુ.

૪૪૫. ‘‘પુન ચપરં, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખિતબ્બં – ‘ભાવિતા નુ ખો મે ચત્તારો ઇદ્ધિપાદા’તિ? સચે, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘અભાવિતા ખો મે ચત્તારો ઇદ્ધિપાદા’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના ચતુન્નં ઇદ્ધિપાદાનં ભાવનાય વાયમિતબ્બં. સચે પન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘ભાવિતા ખો મે ચત્તારો ઇદ્ધિપાદા’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના તેનેવ પીતિપામોજ્જેન વિહાતબ્બં અહોરત્તાનુસિક્ખિના કુસલેસુ ધમ્મેસુ.

૪૪૬. ‘‘પુન ચપરં, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખિતબ્બં – ‘ભાવિતાનિ નુ ખો મે પઞ્ચિન્દ્રિયાની’તિ? સચે, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘અભાવિતાનિ ખો મે પઞ્ચિન્દ્રિયાની’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના પઞ્ચન્નં ઇન્દ્રિયાનં ભાવનાય વાયમિતબ્બં. સચે પન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘ભાવિતાનિ ખો મે પઞ્ચિન્દ્રિયાની’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના તેનેવ પીતિપામોજ્જેન વિહાતબ્બં અહોરત્તાનુસિક્ખિના કુસલેસુ ધમ્મેસુ.

૪૪૭. ‘‘પુન ચપરં, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખિતબ્બં – ‘ભાવિતાનિ નુ ખો મે પઞ્ચ બલાની’તિ? સચે, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘અભાવિતાનિ ખો મે પઞ્ચ બલાની’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના પઞ્ચન્નં બલાનં ભાવનાય વાયમિતબ્બં. સચે પન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘ભાવિતાનિ ખો મે પઞ્ચ બલાની’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના તેનેવ પીતિપામોજ્જેન વિહાતબ્બં અહોરત્તાનુસિક્ખિના કુસલેસુ ધમ્મેસુ.

૪૪૮. ‘‘પુન ચપરં, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખિતબ્બં – ‘ભાવિતા નુ ખો મે સત્ત બોજ્ઝઙ્ગા’તિ? સચે, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘અભાવિતા ખો મે સત્ત બોજ્ઝઙ્ગા’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના સત્તન્નં બોજ્ઝઙ્ગાનં ભાવનાય વાયમિતબ્બં. સચે પન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘ભાવિતા ખો મે સત્ત બોજ્ઝઙ્ગા’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના તેનેવ પીતિપામોજ્જેન વિહાતબ્બં અહોરત્તાનુસિક્ખિના કુસલેસુ ધમ્મેસુ.

૪૪૯. ‘‘પુન ચપરં, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખિતબ્બં – ‘ભાવિતો નુ ખો મે અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો’તિ? સચે, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘અભાવિતો ખો મે અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના અરિયસ્સ અટ્ઠઙ્ગિકસ્સ મગ્ગસ્સ ભાવનાય વાયમિતબ્બં. સચે પન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘ભાવિતો ખો મે અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના તેનેવ પીતિપામોજ્જેન વિહાતબ્બં અહોરત્તાનુસિક્ખિના કુસલેસુ ધમ્મેસુ.

૪૫૦. ‘‘પુન ચપરં, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખિતબ્બં – ‘ભાવિતા નુ ખો મે સમથો ચ વિપસ્સના ચા’તિ? સચે, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘અભાવિતા ખો મે સમથો ચ વિપસ્સના ચા’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના સમથવિપસ્સનાનં ભાવનાય વાયમિતબ્બં. સચે પન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘ભાવિતા ખો મે સમથો ચ વિપસ્સના ચા’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના તેનેવ પીતિપામોજ્જેન વિહાતબ્બં અહોરત્તાનુસિક્ખિના કુસલેસુ ધમ્મેસુ.

૪૫૧. ‘‘પુન ચપરં, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખિતબ્બં – ‘સચ્છિકતા નુ ખો મે વિજ્જા ચ વિમુત્તિ ચા’તિ? સચે, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘અસચ્છિકતા ખો મે વિજ્જા ચ વિમુત્તિ ચા’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના વિજ્જાય વિમુત્તિયા સચ્છિકિરિયાય વાયમિતબ્બં. સચે પન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુ પચ્ચવેક્ખમાનો એવં જાનાતિ – ‘સચ્છિકતા ખો મે વિજ્જા ચ વિમુત્તિ ચા’તિ, તેન, સારિપુત્ત, ભિક્ખુના તેનેવ પીતિપામોજ્જેન વિહાતબ્બં અહોરત્તાનુસિક્ખિના કુસલેસુ ધમ્મેસુ.

૪૫૨. ‘‘યે હિ કેચિ, સારિપુત્ત, અતીતમદ્ધાનં સમણા વા બ્રાહ્મણા વા પિણ્ડપાતં પરિસોધેસું, સબ્બે તે એવમેવ પચ્ચવેક્ખિત્વા પચ્ચવેક્ખિત્વા પિણ્ડપાતં પરિસોધેસું. યેપિ હિ કેચિ, સારિપુત્ત, અનાગતમદ્ધાનં સમણા વા બ્રાહ્મણા વા પિણ્ડપાતં પરિસોધેસ્સન્તિ, સબ્બે તે એવમેવ પચ્ચવેક્ખિત્વા પચ્ચવેક્ખિત્વા પિણ્ડપાતં પરિસોધેસ્સન્તિ. યેપિ હિ કેચિ, સારિપુત્ત, એતરહિ સમણા વા બ્રાહ્મણા વા પિણ્ડપાતં પરિસોધેન્તિ, સબ્બે તે એવમેવ પચ્ચવેક્ખિત્વા પચ્ચવેક્ખિત્વા પિણ્ડપાતં પરિસોધેન્તિ. તસ્માતિહ, સારિપુત્ત [વો સારિપુત્ત એવં સિક્ખિતબ્બં (સી. પી.)], ‘પચ્ચવેક્ખિત્વા પચ્ચવેક્ખિત્વા પિણ્ડપાતં પરિસોધેસ્સામા’તિ – એવઞ્હિ વો, સારિપુત્ત, સિક્ખિતબ્બ’’ન્તિ.

ઇદમવોચ ભગવા. અત્તમનો આયસ્મા સારિપુત્તો ભગવતો ભાસિતં અભિનન્દીતિ.

પિણ્ડપાતપારિસુદ્ધિસુત્તં નિટ્ઠિતં નવમં.