૭. અનુરુદ્ધસુત્તં

૨૨૯. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. અથ ખો પઞ્ચકઙ્ગો થપતિ અઞ્ઞતરં પુરિસં આમન્તેસિ – ‘‘એહિ ત્વં, અમ્ભો પુરિસ, યેનાયસ્મા અનુરુદ્ધો તેનુપસઙ્કમ; ઉપસઙ્કમિત્વા મમ વચનેન આયસ્મતો અનુરુદ્ધસ્સ પાદે સિરસા વન્દાહિ [વન્દાહિ, એવઞ્ચ વદેહિ (સી. પી.)] – ‘પઞ્ચકઙ્ગો, ભન્તે, થપતિ આયસ્મતો અનુરુદ્ધસ્સ પાદે સિરસા વન્દતી’તિ; એવઞ્ચ વદેહિ [એવઞ્ચ વદેતિ (સી. પી.)] – ‘અધિવાસેતુ કિર, ભન્તે, આયસ્મા અનુરુદ્ધો પઞ્ચકઙ્ગસ્સ થપતિસ્સ સ્વાતનાય અત્તચતુત્થો ભત્તં; યેન ચ કિર, ભન્તે, આયસ્મા અનુરુદ્ધો પગેવતરં આગચ્છેય્ય; પઞ્ચકઙ્ગો, ભન્તે, થપતિ [પઞ્ચકઙ્ગો થપતિ (સી. પી.)] બહુકિચ્ચો બહુકરણીયો રાજકરણીયેના’’’તિ. ‘‘એવં, ભન્તે’’તિ ખો સો પુરિસો પઞ્ચકઙ્ગસ્સ થપતિસ્સ પટિસ્સુત્વા યેનાયસ્મા અનુરુદ્ધો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મન્તં અનુરુદ્ધં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો સો પુરિસો આયસ્મન્તં અનુરુદ્ધં એતદવોચ – ‘‘પઞ્ચકઙ્ગો, ભન્તે, થપતિ આયસ્મતો અનુરુદ્ધસ્સ પાદે સિરસા વન્દતિ, એવઞ્ચ વદેતિ – ‘અધિવાસેતુ કિર, ભન્તે, આયસ્મા અનુરુદ્ધો પઞ્ચકઙ્ગસ્સ થપતિસ્સ સ્વાતનાય અત્તચતુત્થો ભત્તં; યેન ચ કિર, ભન્તે, આયસ્મા અનુરુદ્ધો પગેવતરં આગચ્છેય્ય; પઞ્ચકઙ્ગો, ભન્તે, થપતિ બહુકિચ્ચો બહુકરણીયો રાજકરણીયેના’’’તિ. અધિવાસેસિ ખો આયસ્મા અનુરુદ્ધો તુણ્હીભાવેન.

૨૩૦. અથ ખો આયસ્મા અનુરુદ્ધો તસ્સા રત્તિયા અચ્ચયેન પુબ્બણ્હસમયં નિવાસેત્વા પત્તચીવરમાદાય યેન પઞ્ચકઙ્ગસ્સ થપતિસ્સ નિવેસનં તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા પઞ્ઞત્તે આસને નિસીદિ. અથ ખો પઞ્ચકઙ્ગો થપતિ આયસ્મન્તં અનુરુદ્ધં પણીતેન ખાદનીયેન ભોજનીયેન સહત્થા સન્તપ્પેસિ સમ્પવારેસિ. અથ ખો પઞ્ચકઙ્ગો થપતિ આયસ્મન્તં અનુરુદ્ધં ભુત્તાવિં ઓનીતપત્તપાણિં અઞ્ઞતરં નીચં આસનં ગહેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો પઞ્ચકઙ્ગો થપતિ આયસ્મન્તં અનુરુદ્ધં એતદવોચ –

‘‘ઇધ મં, ભન્તે, થેરા ભિક્ખૂ ઉપસઙ્કમિત્વા એવમાહંસુ – ‘અપ્પમાણં, ગહપતિ, ચેતોવિમુત્તિં ભાવેહી’તિ [અપ્પમાણા ગહપતિ ચેતોવિમુત્તિ ભાવેતબ્બાતિ (ક.)]. એકચ્ચે થેરા એવમાહંસુ – ‘મહગ્ગતં, ગહપતિ, ચેતોવિમુત્તિં ભાવેહી’તિ. યા ચાયં, ભન્તે, અપ્પમાણા ચેતોવિમુત્તિ યા ચ મહગ્ગતા ચેતોવિમુત્તિ – ઇમે ધમ્મા નાનત્થા ચેવ નાનાબ્યઞ્જના ચ, ઉદાહુ એકત્થા બ્યઞ્જનમેવ નાન’’ન્તિ? ‘‘તેન હિ, ગહપતિ, તં યેવેત્થ પટિભાતુ. અપણ્ણકન્તે ઇતો ભવિસ્સતી’’તિ. ‘‘મય્હં ખો, ભન્તે, એવં હોતિ – ‘યા ચાયં અપ્પમાણા ચેતોવિમુત્તિ યા ચ મહગ્ગતા ચેતોવિમુત્તિ ઇમે ધમ્મા એકત્થા બ્યઞ્જનમેવ નાન’’’ન્તિ. ‘‘યા ચાયં, ગહપતિ, અપ્પમાણા ચેતોવિમુત્તિ યા ચ મહગ્ગતા ચેતોવિમુત્તિ ઇમે ધમ્મા નાનત્થા ચેવ નાનાબ્યઞ્જના ચ. તદમિનાપેતં, ગહપતિ, પરિયાયેન વેદિતબ્બં યથા ઇમે ધમ્મા નાનત્થા ચેવ નાનાબ્યઞ્જના ચ’’.

‘‘કતમા ચ, ગહપતિ, અપ્પમાણા ચેતોવિમુત્તિ? ઇધ, ગહપતિ, ભિક્ખુ મેત્તાસહગતેન ચેતસા એકં દિસં ફરિત્વા વિહરતિ, તથા દુતિયં તથા તતિયં તથા ચતુત્થં; ઇતિ ઉદ્ધમધો તિરિયં સબ્બધિ સબ્બત્તતાય સબ્બાવન્તં લોકં મેત્તાસહગતેન ચેતસા વિપુલેન મહગ્ગતેન અપ્પમાણેન અવેરેન અબ્યાબજ્ઝેન ફરિત્વા વિહરતિ. કરુણાસહગતેન ચેતસા… મુદિતાસહગતેન ચેતસા… ઉપેક્ખાસહગતેન ચેતસા એકં દિસં ફરિત્વા વિહરતિ, તથા દુતિયં તથા તતિયં તથા ચતુત્થં; ઇતિ ઉદ્ધમધો તિરિયં સબ્બધિ સબ્બત્તતાય સબ્બાવન્તં લોકં ઉપેક્ખાસહગતેન ચેતસા વિપુલેન મહગ્ગતેન અપ્પમાણેન અવેરેન અબ્યાબજ્ઝેન ફરિત્વા વિહરતિ. અયં વુચ્ચતિ, ગહપતિ, અપ્પમાણા ચેતોવિમુત્તિ.

૨૩૧. ‘‘કતમા ચ, ગહપતિ, મહગ્ગતા ચેતોવિમુત્તિ? ઇધ, ગહપતિ, ભિક્ખુ યાવતા એકં રુક્ખમૂલં મહગ્ગતન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ. અયં વુચ્ચતિ, ગહપતિ, મહગ્ગતા ચેતોવિમુત્તિ. ઇધ પન, ગહપતિ, ભિક્ખુ યાવતા દ્વે વા તીણિ વા રુક્ખમૂલાનિ મહગ્ગતન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ. અયમ્પિ [અયં (સ્યા. કં. ક.)] વુચ્ચતિ, ગહપતિ, મહગ્ગતા ચેતોવિમુત્તિ. ઇધ પન, ગહપતિ, ભિક્ખુ યાવતા એકં ગામક્ખેત્તં મહગ્ગતન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ. અયમ્પિ વુચ્ચતિ, ગહપતિ, મહગ્ગતા ચેતોવિમુત્તિ. ઇધ પન, ગહપતિ, ભિક્ખુ યાવતા દ્વે વા તીણિ વા ગામક્ખેત્તાનિ મહગ્ગતન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ. અયમ્પિ વુચ્ચતિ, ગહપતિ, મહગ્ગતા ચેતોવિમુત્તિ. ઇધ પન, ગહપતિ, ભિક્ખુ યાવતા એકં મહારજ્જં મહગ્ગતન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ. અયમ્પિ વુચ્ચતિ, ગહપતિ, મહગ્ગતા ચેતોવિમુત્તિ. ઇધ પન, ગહપતિ, ભિક્ખુ યાવતા દ્વે વા તીણિ વા મહારજ્જાનિ મહગ્ગતન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ. અયમ્પિ વુચ્ચતિ, ગહપતિ, મહગ્ગતા ચેતોવિમુત્તિ. ઇધ પન, ગહપતિ, ભિક્ખુ યાવતા સમુદ્દપરિયન્તં પથવિં મહગ્ગતન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ. અયમ્પિ વુચ્ચતિ, ગહપતિ, મહગ્ગતા ચેતોવિમુત્તિ. ઇમિના ખો એતં, ગહપતિ, પરિયાયેન વેદિતબ્બં યથા ઇમે ધમ્મા નાનત્થા ચેવ નાનાબ્યઞ્જના ચ.

૨૩૨. ‘‘ચતસ્સો ખો ઇમા ગહપતિ, ભવૂપપત્તિયો. કતમા ચતસ્સો? ઇધ, ગહપતિ, એકચ્ચો ‘પરિત્તાભા’તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ. સો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા પરિત્તાભાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જતિ. ઇધ પન, ગહપતિ, એકચ્ચો ‘અપ્પમાણાભા’તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ. સો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપ્પમાણાભાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જતિ. ઇધ પન, ગહપતિ, એકચ્ચો ‘સંકિલિટ્ઠાભા’તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ. સો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સંકિલિટ્ઠાભાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જતિ. ઇધ પન, ગહપતિ, એકચ્ચો ‘પરિસુદ્ધાભા’તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ. સો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા પરિસુદ્ધાભાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જતિ. ઇમા ખો, ગહપતિ, ચતસ્સો ભવૂપપત્તિયો.

‘‘હોતિ ખો સો, ગહપતિ, સમયો, યા તા દેવતા એકજ્ઝં સન્નિપતન્તિ, તાસં એકજ્ઝં સન્નિપતિતાનં વણ્ણનાનત્તઞ્હિ ખો પઞ્ઞાયતિ નો ચ આભાનાનત્તં. સેય્યથાપિ, ગહપતિ, પુરિસો સમ્બહુલાનિ તેલપ્પદીપાનિ એકં ઘરં પવેસેય્ય. તેસં એકં ઘરં પવેસિતાનં અચ્ચિનાનત્તઞ્હિ ખો પઞ્ઞાયેથ, નો ચ આભાનાનત્તં; એવમેવ ખો, ગહપતિ, હોતિ ખો સો સમયો, યા તા દેવતા એકજ્ઝં સન્નિપતન્તિ તાસં એકજ્ઝં સન્નિપતિતાનં વણ્ણનાનત્તઞ્હિ ખો પઞ્ઞાયતિ, નો ચ આભાનાનત્તં.

‘‘હોતિ ખો સો, ગહપતિ, સમયો, યા તા દેવતા તતો વિપક્કમન્તિ, તાસં તતો વિપક્કમન્તીનં વણ્ણનાનત્તઞ્ચેવ પઞ્ઞાયતિ આભાનાનત્તઞ્ચ. સેય્યથાપિ, ગહપતિ, પુરિસો તાનિ સમ્બહુલાનિ તેલપ્પદીપાનિ તમ્હા ઘરા નીહરેય્ય. તેસં તતો નીહતાનં [નીહરન્તાનં (સી. સ્યા. કં. પી.)] અચ્ચિનાનત્તઞ્ચેવ પઞ્ઞાયેથ આભાનાનત્તઞ્ચ; એવમેવ ખો, ગહપતિ, હોતિ ખો સો સમયો, યા તા દેવતા તતો વિપક્કમન્તિ, તાસં તતો વિપક્કમન્તીનં વણ્ણનાનત્તઞ્ચેવ પઞ્ઞાયતિ આભાનાનત્તઞ્ચ.

‘‘ન ખો, ગહપતિ, તાસં દેવતાનં એવં હોતિ – ‘ઇદં અમ્હાકં નિચ્ચન્તિ વા ધુવન્તિ વા સસ્સત’ન્તિ વા, અપિ ચ યત્થ યત્થેવ તા [યા (ક.)] દેવતા અભિનિવિસન્તિ તત્થ તત્થેવ તા દેવતા અભિરમન્તિ. સેય્યથાપિ, ગહપતિ, મક્ખિકાનં કાજેન વા પિટકેન વા હરીયમાનાનં ન એવં હોતિ – ‘ઇદં અમ્હાકં નિચ્ચન્તિ વા ધુવન્તિ વા સસ્સત’ન્તિ વા, અપિ ચ યત્થ યત્થેવ તા [યા (ક.)] મક્ખિકા અભિનિવિસન્તિ તત્થ તત્થેવ તા મક્ખિકા અભિરમન્તિ; એવમેવ ખો, ગહપતિ, તાસં દેવતાનં ન એવં હોતિ – ‘ઇદં અમ્હાકં નિચ્ચન્તિ વા ધુવન્તિ વા સસ્સત’ન્તિ વા, અપિ ચ યત્થ યત્થેવ તા દેવતા અભિનિવિસન્તિ તત્થ તત્થેવ તા દેવતા અભિરમન્તી’’તિ.

૨૩૩. એવં વુત્તે, આયસ્મા સભિયો કચ્ચાનો [કચ્ચાયનો (સી.)] આયસ્મન્તં અનુરુદ્ધં એતદવોચ – ‘‘સાધુ, ભન્તે અનુરુદ્ધ! અત્થિ ચ મે એત્થ ઉત્તરિં પટિપુચ્છિતબ્બં. યા તા, ભન્તે, દેવતા આભા સબ્બા તા પરિત્તાભા ઉદાહુ સન્તેત્થ એકચ્ચા દેવતા અપ્પમાણાભા’’તિ? ‘‘તદઙ્ગેન ખો, આવુસો કચ્ચાન, સન્તેત્થ એકચ્ચા દેવતા પરિત્તાભા, સન્તિ પનેત્થ એકચ્ચા દેવતા અપ્પમાણાભા’’તિ. ‘‘કો નુ ખો, ભન્તે અનુરુદ્ધ, હેતુ કો પચ્ચયો યેન તાસં દેવતાનં એકં દેવનિકાયં ઉપપન્નાનં સન્તેત્થ એકચ્ચા દેવતા પરિત્તાભા, સન્તિ પનેત્થ એકચ્ચા દેવતા અપ્પમાણાભા’’તિ?

‘‘તેન હાવુસો કચ્ચાન, તંયેવેત્થ પટિપુચ્છિસ્સામિ. યથા તે ખમેય્ય તથા નં બ્યાકરેય્યાસિ. તં કિં મઞ્ઞસિ, આવુસો કચ્ચાન, ય્વાયં ભિક્ખુ યાવતા એકં રુક્ખમૂલં ‘મહગ્ગત’ન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ, યોચાયં [યોપાયં (ક.)] ભિક્ખુ યાવતા દ્વે વા તીણિ વા રુક્ખમૂલાનિ ‘મહગ્ગત’ન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ – ઇમાસં ઉભિન્નં ચિત્તભાવનાનં કતમા ચિત્તભાવના મહગ્ગતતરા’’તિ? ‘‘ય્વાયં, ભન્તે, ભિક્ખુ યાવતા દ્વે વા તીણિ વા રુક્ખમૂલાનિ ‘મહગ્ગત’ન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ – અયં ઇમાસં ઉભિન્નં ચિત્તભાવનાનં મહગ્ગતતરા’’તિ.

‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ, આવુસો કચ્ચાન, ય્વાયં ભિક્ખુ યાવતા દ્વે વા તીણિ વા રુક્ખમૂલાનિ ‘મહગ્ગત’ન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ, યોચાયં ભિક્ખુ યાવતા એકં ગામક્ખેત્તં ‘મહગ્ગત’ન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ – ઇમાસં ઉભિન્નં ચિત્તભાવનાનં કતમા ચિત્તભાવના મહગ્ગતતરા’’તિ? ‘‘ય્વાયં, ભન્તે, ભિક્ખુ યાવતા એકં ગામક્ખેત્તં ‘મહગ્ગત’ન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ – અયં ઇમાસં ઉભિન્નં ચિત્તભાવનાનં મહગ્ગતતરા’’તિ.

‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ, આવુસો કચ્ચાન, ય્વાયં ભિક્ખુ યાવતા એકં ગામક્ખેત્તં ‘મહગ્ગત’ન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ, યોચાયં ભિક્ખુ યાવતા દ્વે વા તીણિ વા ગામક્ખેત્તાનિ ‘મહગ્ગત’ન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ – ઇમાસં ઉભિન્નં ચિત્તભાવનાનં કતમા ચિત્તભાવના મહગ્ગતતરા’’તિ? ‘‘ય્વાયં, ભન્તે, ભિક્ખુ યાવતા દ્વે વા તીણિ વા ગામક્ખેત્તાનિ ‘મહગ્ગત’ન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ – અયં ઇમાસં ઉભિન્નં ચિત્તભાવનાનં મહગ્ગતતરા’’તિ.

‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ, આવુસો કચ્ચાન, ય્વાયં ભિક્ખુ યાવતા દ્વે વા તીણિ વા ગામક્ખેત્તાનિ ‘મહગ્ગત’ન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ, યોચાયં ભિક્ખુ યાવતા એકં મહારજ્જં ‘મહગ્ગત’ન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ – ઇમાસં ઉભિન્નં ચિત્તભાવનાનં કતમા ચિત્તભાવના મહગ્ગતતરા’’તિ? ‘‘ય્વાયં, ભન્તે, ભિક્ખુ યાવતા એકં મહારજ્જં ‘મહગ્ગત’ન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ – અયં ઇમાસં ઉભિન્નં ચિત્તભાવનાનં મહગ્ગતતરા’’તિ.

‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ, આવુસો કચ્ચાન, ય્વાયં ભિક્ખુ યાવતા એકં મહારજ્જં ‘મહગ્ગત’ન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ, યોચાયં ભિક્ખુ યાવતા દ્વે વા તીણિ વા મહારજ્જાનિ ‘મહગ્ગત’ન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ – ઇમાસં ઉભિન્નં ચિત્તભાવનાનં કતમા ચિત્તભાવના મહગ્ગતતરા’’તિ? ‘‘ય્વાયં, ભન્તે, ભિક્ખુ યાવતા દ્વે વા તીણિ વા મહારજ્જાનિ ‘મહગ્ગત’ન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ – અયં ઇમાસં ઉભિન્નં ચિત્તભાવનાનં મહગ્ગતતરા’’તિ.

‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ, આવુસો કચ્ચાન, ય્વાયં ભિક્ખુ યાવતા દ્વે વા તીણિ વા મહારજ્જાનિ ‘મહગ્ગત’ન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ, યોચાયં ભિક્ખુ યાવતા સમુદ્દપરિયન્તં પથવિં ‘મહગ્ગત’ન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ – ઇમાસં ઉભિન્નં ચિત્તભાવનાનં કતમા ચિત્તભાવના મહગ્ગતતરા’’તિ? ‘‘ય્વાયં, ભન્તે, ભિક્ખુ યાવતા સમુદ્દપરિયન્તં પથવિં ‘મહગ્ગત’ન્તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ – અયં ઇમાસં ઉભિન્નં ચિત્તભાવનાનં મહગ્ગતતરા’’તિ? ‘‘અયં ખો, આવુસો કચ્ચાન, હેતુ અયં પચ્ચયો, યેન તાસં દેવતાનં એકં દેવનિકાયં ઉપપન્નાનં સન્તેત્થ એકચ્ચા દેવતા પરિત્તાભા, સન્તિ પનેત્થ એકચ્ચા દેવતા અપ્પમાણાભા’’તિ.

૨૩૪. ‘‘સાધુ, ભન્તે અનુરુદ્ધ! અત્થિ ચ મે એત્થ ઉત્તરિં પટિપુચ્છિતબ્બં. યાવતા [યા તા (ક.)], ભન્તે, દેવતા આભા સબ્બા તા સંકિલિટ્ઠાભા ઉદાહુ સન્તેત્થ એકચ્ચા દેવતા પરિસુદ્ધાભા’’તિ? ‘‘તદઙ્ગેન ખો, આવુસો કચ્ચાન, સન્તેત્થ એકચ્ચા દેવતા સંકિલિટ્ઠાભા, સન્તિ પનેત્થ એકચ્ચા દેવતા પરિસુદ્ધાભા’’તિ. ‘‘કો નુ ખો, ભન્તે, અનુરુદ્ધ, હેતુ કો પચ્ચયો, યેન તાસં દેવતાનં એકં દેવનિકાયં ઉપપન્નાનં સન્તેત્થ એકચ્ચા દેવતા સંકિલિટ્ઠાભા, સન્તિ પનેત્થ એકચ્ચા દેવતા પરિસુદ્ધાભા’’તિ?

‘‘તેન, હાવુસો કચ્ચાન, ઉપમં તે કરિસ્સામિ. ઉપમાયપિધેકચ્ચે [ઉપમાયમિધેકચ્ચે (ક.)] વિઞ્ઞૂ પુરિસા ભાસિતસ્સ અત્થં આજાનન્તિ. સેય્યથાપિ, આવુસો કચ્ચાન, તેલપ્પદીપસ્સ ઝાયતો તેલમ્પિ અપરિસુદ્ધં વટ્ટિપિ અપરિસુદ્ધા. સો તેલસ્સપિ અપરિસુદ્ધત્તા વટ્ટિયાપિ અપરિસુદ્ધત્તા અન્ધન્ધં વિય ઝાયતિ; એવમેવ ખો, આવુસો કચ્ચાન, ઇધેકચ્ચો ભિક્ખુ ‘સંકિલિટ્ઠાભા’તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ, તસ્સ કાયદુટ્ઠુલ્લમ્પિ ન સુપ્પટિપ્પસ્સદ્ધં હોતિ, થિનમિદ્ધમ્પિ ન સુસમૂહતં હોતિ, ઉદ્ધચ્ચકુક્કુચ્ચમ્પિ ન સુપ્પટિવિનીતં હોતિ. સો કાયદુટ્ઠુલ્લસ્સપિ ન સુપ્પટિપ્પસ્સદ્ધત્તા થિનમિદ્ધસ્સપિ ન સુસમૂહતત્તા ઉદ્ધચ્ચકુક્કુચ્ચસ્સપિ ન સુપ્પટિવિનીતત્તા અન્ધન્ધં વિય ઝાયતિ. સો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સંકિલિટ્ઠાભાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જતિ. સેય્યથાપિ, આવુસો કચ્ચાન, તેલપ્પદીપસ્સ ઝાયતો તેલમ્પિ પરિસુદ્ધં વટ્ટિપિ પરિસુદ્ધા. સો તેલસ્સપિ પરિસુદ્ધત્તા વટ્ટિયાપિ પરિસુદ્ધત્તા ન અન્ધન્ધં વિય ઝાયતિ; એવમેવ ખો, આવુસો કચ્ચાન, ઇધેકચ્ચો ભિક્ખુ ‘પરિસુદ્ધાભા’તિ ફરિત્વા અધિમુચ્ચિત્વા વિહરતિ. તસ્સ કાયદુટ્ઠુલ્લમ્પિ સુપ્પટિપ્પસ્સદ્ધં હોતિ, થિનમિદ્ધમ્પિ સુસમૂહતં હોતિ, ઉદ્ધચ્ચકુક્કુચ્ચમ્પિ સુપ્પટિવિનીતં હોતિ. સો કાયદુટ્ઠુલ્લસ્સપિ સુપ્પટિપ્પસ્સદ્ધત્તા થિનમિદ્ધસ્સપિ સુસમૂહતત્તા ઉદ્ધચ્ચકુક્કુચ્ચસ્સપિ સુપ્પટિવિનીતત્તા ન અન્ધન્ધં વિય ઝાયતિ. સો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા પરિસુદ્ધાભાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જતિ. અયં ખો, આવુસો કચ્ચાન, હેતુ અયં પચ્ચયો યેન તાસં દેવતાનં એકં દેવનિકાયં ઉપપન્નાનં સન્તેત્થ એકચ્ચા દેવતા સંકિલિટ્ઠાભા, સન્તિ પનેત્થ એકચ્ચા દેવતા પરિસુદ્ધાભા’’તિ.

૨૩૫. એવં વુત્તે, આયસ્મા સભિયો કચ્ચાનો આયસ્મન્તં અનુરુદ્ધં એતદવોચ – ‘‘સાધુ, ભન્તે અનુરુદ્ધ! ન, ભન્તે, આયસ્મા અનુરુદ્ધો એવમાહ – ‘એવં મે સુત’ન્તિ વા ‘એવં અરહતિ ભવિતુ’ન્તિ વા; અથ ચ પન, ભન્તે, આયસ્મા અનુરુદ્ધો ‘એવમ્પિ તા દેવતા, ઇતિપિ તા દેવતા’ત્વેવ ભાસતિ. તસ્સ મય્હં, ભન્તે, એવં હોતિ – ‘અદ્ધા આયસ્મતા અનુરુદ્ધેન તાહિ દેવતાહિ સદ્ધિં સન્નિવુત્થપુબ્બઞ્ચેવ સલ્લપિતપુબ્બઞ્ચ સાકચ્છા ચ સમાપજ્જિતપુબ્બા’’’તિ. ‘‘અદ્ધા ખો અયં, આવુસો કચ્ચાન, આસજ્જ ઉપનીય વાચા ભાસિતા, અપિ ચ તે અહં બ્યાકરિસ્સામિ – ‘દીઘરત્તં ખો મે, આવુસો કચ્ચાન, તાહિ દેવતાહિ સદ્ધિં સન્નિવુત્થપુબ્બઞ્ચેવ સલ્લપિતપુબ્બઞ્ચ સાકચ્છા ચ સમાપજ્જિતપુબ્બા’’’તિ.

એવં વુત્તે, આયસ્મા સભિયો કચ્ચાનો પઞ્ચકઙ્ગં થપતિં એતદવોચ – ‘‘લાભા તે, ગહપતિ, સુલદ્ધં તે, ગહપતિ, યં ત્વઞ્ચેવ તં કઙ્ખાધમ્મં પહાસિ [પજહસિ (ક.)], મયઞ્ચિમં [યમ્પિમં (સી. સ્યા. કં. પી.)] ધમ્મપરિયાયં અલત્થમ્હા સવનાયા’’તિ.

અનુરુદ્ધસુત્તં નિટ્ઠિતં સત્તમં.