૨. કાળાયસઙ્ગપઞ્હો
૨. ‘‘ભન્તે નાગસેન, ‘કાળાયસસ્સ [કાળહંસસ્સ (ક.)] દ્વે અઙ્ગાનિ ગહેતબ્બાની’તિ યં વદેસિ, કતમાનિ તાનિ દ્વે અઙ્ગાનિ ગહેતબ્બાની’’તિ? ‘‘યથા, મહારાજ, કાળાયસો સુપીતો [સુથિતો (ક.)] વમતિ [વહતિ (સ્યા. ક.)], એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિનો યોગાવચરસ્સ માનસં યોનિસો મનસિકારેન [યોનિસો મનસિકારે (સી. સ્યા. ક.)] અપીતં વમતિ. ઇદં, મહારાજ, કાળાયસસ્સ પઠમં અઙ્ગં ગહેતબ્બં.
‘‘પુન ચપરં, મહારાજ, કાળાયસો સકિં પીતં ઉદકં ન વમતિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન યો સકિં ઉપ્પન્નો પસાદો, ન પુન સો વમિતબ્બો ‘ઉળારો સો ભગવા સમ્માસમ્બુદ્ધો, સ્વાક્ખાતો ધમ્મો, સુપ્પટિપન્નો સઙ્ઘો’તિ. ‘રૂપં અનિચ્ચં, વેદના અનિચ્ચા, સઞ્ઞા અનિચ્ચા, સઙ્ખારા અનિચ્ચા, વિઞ્ઞાણં અનિચ્ચન્તિ યં સકિં ઉપ્પન્નં ઞાણં, ન પુન તં વમિતબ્બં. ઇદં, મહારાજ, કાળાયસસ્સ દુતિયં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, ભગવતા દેવાતિદેવેન –
‘‘‘દસ્સનમ્હિ પરિસોધિતો [પરિસોધિકે (સી. ક.)] નરો, અરિયધમ્મે નિયતો વિસેસગૂ;
નપ્પવેધતિ અનેકભાગસો, સબ્બસો ચ મુખભાવમેવ સો’’’તિ.
કાળાયસઙ્ગપઞ્હો દુતિયો.