૫. પબ્બતઙ્ગપઞ્હો

૫. ‘‘ભન્તે નાગસેન, ‘પબ્બતસ્સ પઞ્ચ અઙ્ગાનિ ગહેતબ્બાની’તિ યં વદેસિ, કતમાનિ તાનિ પઞ્ચ અઙ્ગાનિ ગહેતબ્બાની’’તિ? ‘‘યથા, મહારાજ, પબ્બતો અચલો અકમ્પિતો [અકમ્પિયો (સી. પી.)] અસમ્પવેધી, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન સમ્માનને વિમાનને સક્કારે અસક્કારે ગરુકારે અગરુકારે યસે અયસે નિન્દાય પસંસાય સુખે દુક્ખે ઇટ્ઠાનિટ્ઠેસુ સબ્બત્થ રૂપસદ્દગન્ધરસફોટ્ઠબ્બધમ્મેસુ રજનીયેસુ ન રજ્જિતબ્બં, દુસ્સનીયેસુ ન દુસ્સિતબ્બં, મુય્હનીયેસુ ન મુય્હિતબ્બં, ન કમ્પિતબ્બં ન ચલિતબ્બં, પબ્બતેન વિય અચલેન ભવિતબ્બં. ઇદં, મહારાજ, પબ્બતસ્સ પઠમં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, ભગવતા દેવાતિદેવેન –

‘‘‘સેલો યથા એકઘનો [એકગ્ઘનો (ક.) ધ. પ. ૮૧ ધમ્મપદે], વાતેન ન સમીરતિ;

એવં નિન્દાપસંસાસુ, ન સમિઞ્જન્તિ પણ્ડિતા’તિ.

‘‘પુન ચપરં, મહારાજ, પબ્બતો થદ્ધો ન કેનચિ સંસટ્ઠો, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન થદ્ધેન અસંસટ્ઠેન ભવિતબ્બં, ન કેનચિ સંસગ્ગો કરણીયો. ઇદં, મહારાજ, પબ્બતસ્સ દુતિયં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, ભગવતા દેવાતિદેવેન –

‘‘‘અસંસટ્ઠં ગહટ્ઠેહિ, અનાગારેહિ ચૂભયં;

અનોકસારિમપ્પિચ્છં, તમહં બ્રૂમિ બ્રાહ્મણ’ન્તિ.

‘‘પુન ચપરં, મહારાજ, પબ્બતે બીજં ન વિરૂહતિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન સકમાનસે કિલેસા ન વિરૂહાપેતબ્બા. ઇદં, મહારાજ, પબ્બતસ્સ તતિયં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, થેરેન સુભૂતિના –

‘‘‘રાગૂપસંહિતં ચિત્તં, યદા ઉપ્પજ્જતે મમ;

સયંવ પચ્ચવેક્ખામિ [પચ્ચવેક્ખિત્વા (સબ્બત્થ)], એકગ્ગો [એકકો (સબ્બત્થ)] તં દમેમહં.

‘‘‘રજ્જસે [રજ્જસિ (સી.), રઞ્જસિ (પી.)] રજનીયે ચ, દુસ્સનીયે ચ દુસ્સસે;

મુય્હસે [મુય્હસિ (સી.)] મોહનીયે ચ, નિક્ખમસ્સુ વના તુવં.

‘‘‘વિસુદ્ધાનં અયં વાસો, નિમ્મલાનં તપસ્સિનં;

મા ખો વિસુદ્ધં દૂસેસિ, નિક્ખમસ્સુ વના તુવ’ન્તિ.

‘‘પુન ચપરં, મહારાજ, પબ્બતો અચ્ચુગ્ગતો, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન ઞાણચ્ચુગ્ગતેન ભવિતબ્બં. ઇદં, મહારાજ, પબ્બતસ્સ ચતુત્થં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, ભગવતા દેવાતિદેવેન –

‘‘‘પમાદં અપ્પમાદેન, યદા નુદતિ પણ્ડિતો;

પઞ્ઞાપાસાદમારુય્હ, અસોકો સોકિનિં પજં;

પબ્બતટ્ઠોવ ભૂમટ્ઠે [ભુમ્મટ્ઠે (સી. પી.)], ધીરો બાલે અવેક્ખતી’તિ.

‘‘પુન ચપરં, મહારાજ, પબ્બતો અનુન્નતો અનોનતો, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન ઉન્નતાવનતિ ન કરણીયા. ઇદં, મહારાજ, પબ્બતસ્સ પઞ્ચમં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, ઉપાસિકાય ચૂળસુભદ્દાય સકસમણે પરિકિત્તયમાનાય –

‘‘‘લાભેન ઉન્નતો લોકો, અલાભેન ચ ઓનતો;

લાભાલાભેન એકત્થા [એકટ્ઠા (સી. પી.)], તાદિસા સમણા મમા’’’તિ.

પબ્બતઙ્ગપઞ્હો પઞ્ચમો.