૪. લોકે નત્થિભાવપઞ્હો

૪. ‘‘ભન્તે નાગસેન, દિસ્સન્તિ લોકે બુદ્ધા, દિસ્સન્તિ પચ્ચેકબુદ્ધા, દિસ્સન્તિ તથાગતસ્સ સાવકા, દિસ્સન્તિ ચક્કવત્તિરાજાનો, દિસ્સન્તિ પદેસરાજાનો, દિસ્સન્તિ દેવમનુસ્સા, દિસ્સન્તિ સધના, દિસ્સન્તિ અધના, દિસ્સન્તિ સુગતા, દિસ્સન્તિ દુગ્ગતા, દિસ્સતિ પુરિસસ્સ ઇત્થિલિઙ્ગં પાતુભૂતં, દિસ્સતિ ઇત્થિયા પુરિસલિઙ્ગં પાતુભૂતં, દિસ્સતિ સુકતં દુક્કતં કમ્મં, દિસ્સન્તિ કલ્યાણપાપકાનં કમ્માનં વિપાકૂપભોગિનો સત્તા, અત્થિ લોકે સત્તા અણ્ડજા જલાબુજા સંસેદજા ઓપપાતિકા, અત્થિ સત્તા અપદા દ્વિપદા ચતુપ્પદા બહુપ્પદા, અત્થિ લોકે યક્ખા રક્ખસા કુમ્ભણ્ડા અસુરા દાનવા ગન્ધબ્બા પેતા પિસાચા, અત્થિ કિન્નરા મહોરગા નાગા સુપણ્ણા સિદ્ધા વિજ્જાધરા, અત્થિ હત્થી અસ્સા ગાવો મહિંસા [મહિસા (સી. પી.)] ઓટ્ઠા ગદ્રભા અજા એળકા મિગા સૂકરા સીહા બ્યગ્ઘા દીપી અચ્છા કોકા તરચ્છા સોણા સિઙ્ગાલા, અત્થિ બહુવિધા સકુણા, અત્થિ સુવણ્ણં રજતં મુત્તા મણિ સઙ્ખો સિલા પવાળં લોહિતઙ્કો મસારગલ્લં વેળુરિયો વજિરં ફલિકં કાળલોહં તમ્બલોહં વટ્ટલોહં કંસલોહં, અત્થિ ખોમં કોસેય્યં કપ્પાસિકં સાણં ભઙ્ગં કમ્બલં, અત્થિ સાલિ વીહિ યવો કઙ્ગુ કુદ્રૂસો વરકો ગોધૂમો મુગ્ગો, માસો તિલં કુલત્થં, અત્થિ મૂલગન્ધો સારગન્ધો ફેગ્ગુગન્ધો તચગન્ધો પત્તગન્ધો પુપ્ફગન્ધો ફલગન્ધો સબ્બગન્ધો, અત્થિ તિણ લતા ગચ્છ રુક્ખ ઓસધિ વનપ્પતિ નદી પબ્બત સમુદ્દ મચ્છકચ્છપા સબ્બં લોકે અત્થિ. યં, ભન્તે, લોકે નત્થિ, તં મે કથેહી’’તિ.

‘‘તીણિમાનિ, મહારાજ, લોકે નત્થિ. કતમાનિ તીણિ? સચેતના વા અચેતના વા અજરામરા લોકે નત્થિ, સઙ્ખારાનં નિચ્ચતા નત્થિ, પરમત્થેન સત્તૂપલદ્ધિ નત્થિ, ઇમાનિ ખો, મહારાજ, તીણિ લોકે નત્થી’’તિ. ‘‘સાધુ, ભન્તે નાગસેન, એવમેતં તથા સમ્પટિચ્છામી’’તિ.

લોકે નત્થિભાવપઞ્હો ચતુત્થો.