૮. દુસ્સીલપઞ્હો

૮. ‘‘ભન્તે નાગસેન, ગિહિદુસ્સીલસ્સ ચ સમણદુસ્સીલસ્સ ચ કો વિસેસો, કિં નાનાકરણં, ઉભોપેતે સમસમગતિકા, ઉભિન્નમ્પિ સમસમો વિપાકો હોતિ, ઉદાહુ કિઞ્ચિ નાનાકારણં અત્થી’’તિ?

‘‘દસ યિમે, મહારાજ, ગુણા સમણદુસ્સીલસ્સ ગિહિદુસ્સીલતો વિસેસેન અતિરેકા, દસહિ ચ કારણેહિ ઉત્તરિં દક્ખિણં વિસોધેતિ.

‘‘કતમે દસ ગુણા સમણદુસ્સીલસ્સ ગિહિદુસ્સીલતો વિસેસેન અતિરેકા? ઇધ, મહારાજ, સમણદુસ્સીલો બુદ્ધે સગારવો હોતિ, ધમ્મે સગારવો હોતિ, સઙ્ઘે સગારવો હોતિ, સબ્રહ્મચારીસુ સગારવો હોતિ, ઉદ્દેસપરિપુચ્છાય વાયમતિ, સવનબહુલો હોતિ, ભિન્નસીલોપિ, મહારાજ, દુસ્સીલો પરિસગતો આકપ્પં ઉપટ્ઠપેતિ, ગરહભયા કાયિકં વાચસિકં રક્ખતિ, પધાનાભિમુખઞ્ચસ્સ હોતિ ચિત્તં, ભિક્ખુસામઞ્ઞં ઉપગતો હોતિ. કરોન્તોપિ, મહારાજ, સમણદુસ્સીલો પાપં પટિચ્છન્નં આચરતિ. યથા, મહારાજ, ઇત્થી સપતિકા નિલીયિત્વા રહસ્સેનેવ પાપમાચરતિ; એવમેવ ખો, મહારાજ, કરોન્તોપિ સમણદુસ્સીલો પાપં પટિચ્છન્નં આચરતિ. ઇમે ખો, મહારાજ, દસ ગુણા સમણદુસ્સીલસ્સ ગિહિદુસ્સીલતો વિસેસેન અતિરેકા.

‘‘કતમેહિ દસહિ કારણેહિ ઉત્તરિં દક્ખિણં વિસોધેતિ? અનવજ્જકવચધારણતાયપિ દક્ખિણં વિસોધેતિ, ઇસિસામઞ્ઞભણ્ડુલિઙ્ગધારણતોપિ દક્ખિણં વિસોધેતિ, સઙ્ઘસમયમનુપ્પવિટ્ઠતાયપિ દક્ખિણં વિસોધેતિ, બુદ્ધધમ્મસઙ્ઘસરણગતતાયપિ દક્ખિણં વિસોધેતિ, પધાનાસયનિકેતવાસિતાયપિ દક્ખિણં વિસોધેતિ, જિનસાસનધર [જિનસાસનધન (સી. પી.)] પરિયેસનતોપિ દક્ખિણં વિસોધેતિ, પવરધમ્મદેસનતોપિ દક્ખિણં વિસોધેતિ, ધમ્મદીપગતિપરાયણતાયપિ દક્ખિણં વિસોધેતિ, ‘અગ્ગો બુદ્ધો’તિ એકન્તઉજુદિટ્ઠિતાયપિ દક્ખિણં વિસોધેતિ, ઉપોસથસમાદાનતોપિ દક્ખિણં વિસોધેતિ. ઇમેહિ ખો, મહારાજ, દસહિ કારણેહિ ઉત્તરિં દક્ખિણં વિસોધેતિ.

‘‘સુવિપન્નોપિ હિ, મહારાજ, સમણદુસ્સીલો દાયકાનં દક્ખિણં વિસોધેતિ. યથા, મહારાજ, ઉદકં સુબહલમ્પિ કલલકદ્દમરજોજલ્લં અપનેતિ; એવમેવ ખો, મહારાજ, સુવિપન્નોપિ સમણદુસ્સીલો દાયકાનં દક્ખિણં વિસોધેતિ.

‘‘યથા વા પન, મહારાજ, ઉણ્હોદકં સુકુધિતમ્પિ [સુકઠિતમ્પિ (સી. પી), સુખુઠિતમ્પિ (સ્યા.)] જ્જલન્તં મહન્તં અગ્ગિક્ખન્ધં નિબ્બાપેતિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, સુવિપન્નોપિ સમણદુસ્સીલો દાયકાનં દક્ખિણં વિસોધેતિ.

‘‘યથા વા પન, મહારાજ, ભોજનં વિરસમ્પિ ખુદાદુબ્બલ્યં અપનેતિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, સુવિપન્નોપિ સમણદુસ્સીલો દાયકાનં દક્ખિણં વિસોધેતિ.

‘‘ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, તથાગતેન દેવાતિદેવેન મજ્ઝિમનિકાયવરલઞ્છકે દક્ખિણવિભઙ્ગે વેય્યાકરણે –

‘‘‘યો સીલવા દુસ્સીલેસુ દદાતિ દાનં, ધમ્મેન લદ્ધં સુપસન્નચિત્તો;

અભિસદ્દહં કમ્મફલં ઉળારં, સા દક્ખિણા દાયકતો વિસુજ્ઝતી’’’તિ [મ. નિ. ૩.૩૮૨].

‘‘અચ્છરિયં, ભન્તે નાગસેન, અબ્ભુતં, ભન્તે નાગસેન, તાવતકં મયં પઞ્હં અપુચ્છિમ્હ, તં ત્વં ઓપમ્મેહિ કારણેહિ વિભાવેન્તો અમતમધુરં સવનૂપગં અકાસિ. યથા નામ, ભન્તે, સૂદો વા સૂદન્તેવાસી વા તાવતકં મંસં લભિત્વા નાનાવિધેહિ સમ્ભારેહિ સમ્પાદેત્વા રાજૂપભોગં કરોતિ; એવમેવ ખો, ભન્તે નાગસેન, તાવતકં મયં પઞ્હં અપુચ્છિમ્હ, તં ત્વં ઓપમ્મેહિ કારણેહિ વિભાવેત્વા અમતમધુરં સવનૂપગં અકાસી’’તિ.

દુસ્સીલપઞ્હો અટ્ઠમો.