૧. સન્થવપઞ્હો

૧. ‘‘ભન્તે નાગસેન, ભાસિતમ્પેતં ભગવતા –

‘‘‘સન્થવતો ભયં જાતં, નિકેતા જાયતે રજો;

અનિકેતમસન્થવં, એતં વે મુનિદસ્સન’ન્તિ.

‘‘પુન ચ ભગવતા ભણિતં ‘વિહારે કારયે રમ્મે, વાસયેત્થ બહુસ્સુતે’તિ. યદિ, ભન્તે નાગસેન, તથાગતેન ભણિતં ‘સન્થવતો ભયં જાતં, નિકેતા જાયતે રજો. અનિકેતમસન્થવં, એતં વે મુનિદસ્સન’ન્તિ, તેન હિ ‘વિહારે કારયે રમ્મે, વાસયેત્થ બહુસ્સુતે’તિ યં વચનં, તં મિચ્છા. યદિ તથાગતેન ભણિતં ‘વિહારે કારયે રમ્મે, વાસયેત્થ બહુસ્સુતે’તિ, તેન હિ ‘સન્થવતો ભયં જાતં, નિકેતા જાયતે રજો. અનિકેતમસન્થવં, એતં વે મુનિદસ્સન’ન્તિ તમ્પિ વચનં મિચ્છા. અયમ્પિ ઉભતો કોટિકો પઞ્હો તવાનુપ્પત્તો, સો તયા નિબ્બાહિતબ્બો’’તિ.

‘‘ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, ભગવતા ‘સન્થવતો ભયં જાતં, નિકેતા જાયતે રજો. અનિકેતમસન્થવં, એતં વે મુનિદસ્સન’ન્તિ. ભણિતઞ્ચ ‘વિહારે કારયે રમ્મે, વાસયેત્થ બહુસ્સુતે’તિ. યં, મહારાજ, ભગવતા ભણિતં ‘સન્થવતો ભયં જાતં, નિકેતા જાયતે રજો. અનિકેતમસન્થવં, એતં વે મુનિદસ્સન’ન્તિ, તં સભાવવચનં અસેસવચનં નિસ્સેસવચનં નિપ્પરિયાયવચનં સમણાનુચ્છવં સમણસારુપ્પં સમણપ્પતિરૂપં સમણારહં સમણગોચરં સમણપ્પટિપદા સમણપ્પટિપત્તિ. યથા, મહારાજ, આરઞ્ઞકો મિગો અરઞ્ઞે પવને ચરમાનો નિરાલયો અનિકેતો યથિચ્છકં સયતિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, ભિક્ખુના ‘સન્થવતો ભયં જાતં, નિકેતા જાયતે રજો. અનિકેતમસન્થવં, એતં વે મુનિદસ્સન’ન્તિ ચિન્તેતબ્બં.

‘‘યં પન, મહારાજ, ભગવતા ભણિતં ‘વિહારે કારયે રમ્મે, વાસયેત્થ બહુસ્સુતે’તિ, તં દ્વે અત્થવસે સમ્પસ્સમાનેન ભગવતા ભણિતં. કતમે દ્વે? વિહારદાનં નામ સબ્બબુદ્ધેહિ વણ્ણિતં અનુમતં થોમિતં પસત્થં, તં તે વિહારદાનં દત્વા જાતિજરામરણા પરિમુચ્ચિસ્સન્તીતિ. અયં તાવ પઠમો આનિસંસો વિહારદાને.

‘‘પુન ચપરં વિહારે વિજ્જમાને ભિક્ખુનિયો બ્યત્તસઙ્કેતા ભવિસ્સન્તિ, સુલભં દસ્સનં દસ્સનકામાનં, અનિકેતે દુદ્દસ્સના ભવિસ્સન્તીતિ. અયં દુતિયો આનિસંસો વિહારદાને. ઇમે દ્વે અત્થવસે સમ્પસ્સમાનેન ભગવતા ભણિતં ‘વિહારે કારયે રમ્મે, વાસયેત્થ બહુસ્સુતે’તિ, ન તત્થ બુદ્ધપુત્તેન આલયો કરણીયો નિકેતે’’તિ. ‘‘સાધુ, ભન્તે નાગસેન, એવમેતં તથા સમ્પટિચ્છામી’’તિ.

સન્થવપઞ્હો પઠમો.