૧૨. વિઞ્ઞાણલક્ખણપઞ્હો
૧૨. ‘‘ભન્તે નાગસેન, કિંલક્ખણં વિઞ્ઞાણ’’ન્તિ? ‘‘વિજાનનલક્ખણં, મહારાજ, વિઞ્ઞાણ’’ન્તિ.
‘‘ઓપમ્મં કરોહી’’તિ. ‘‘યથા, મહારાજ, નગરગુત્તિકો મજ્ઝે નગરસિઙ્ઘાટકે નિસિન્નો પસ્સેય્ય પુરત્થિમદિસતો પુરિસં આગચ્છન્તં, પસ્સેય્ય દક્ખિણદિસતો પુરિસં આગચ્છન્તં, પસ્સેય્ય પચ્છિમદિસતો પુરિસં આગચ્છન્તં, પસ્સેય્ય ઉત્તરદિસતો પુરિસં આગચ્છન્તં. એવમેવ ખો, મહારાજ, યઞ્ચ પુરિસો ચક્ખુના રૂપં પસ્સતિ, તં વિઞ્ઞાણેન વિજાનાતિ. યઞ્ચ સોતેન સદ્દં સુણાતિ, તં વિઞ્ઞાણેન વિજાનાતિ. યઞ્ચ ઘાનેન ગન્ધં ઘાયતિ, તં વિઞ્ઞાણેન વિજાનાતિ. યઞ્ચ જિવ્હાય રસં સાયતિ, તં વિઞ્ઞાણેન વિજાનાતિ. યઞ્ચ કાયેન ફોટ્ઠબ્બં ફુસતિ, તં વિઞ્ઞાણેન વિજાનાતિ, યઞ્ચ મનસા ધમ્મં વિજાનાતિ, તં વિઞ્ઞાણેન વિજાનાતિ. એવં ખો, મહારાજ, વિજાનનલક્ખણં વિઞ્ઞાણ’’ન્તિ.
‘‘કલ્લોસિ, ભન્તે નાગસેના’’તિ.
વિઞ્ઞાણલક્ખણપઞ્હો દ્વાદસમો.