૨. ઊનપઞ્ચબન્ધનસિક્ખાપદવણ્ણના

૬૦૯. તેન સમયેનાતિ ઊનપઞ્ચબન્ધનસિક્ખાપદં. તત્થ ન યાપેતીતિ સો કિર યદિ અરિયસાવકો નાભવિસ્સા, અઞ્ઞથત્તમ્પિ અગમિસ્સા, એવં તેહિ ઉબ્બાળ્હો, સોતાપન્નત્તા પન કેવલં સરીરેનેવ ન યાપેતિ, તેન વુત્તં – ‘‘અત્તનાપિ ન યાપેતિ, પુત્તદારાપિસ્સ કિલમન્તી’’તિ.

૬૧૨-૩. ઊનપઞ્ચબન્ધનેનાતિ એત્થ ઊનાનિ પઞ્ચ બન્ધનાનિ અસ્સાતિ ઊનપઞ્ચબન્ધનો, નાસ્સ પઞ્ચ બન્ધનાનિ પૂરેન્તીતિ અત્થો, તેન ઊનપઞ્ચબન્ધનેન. ઇત્થમ્ભૂતસ્સ લક્ખણે કરણવચનં. તત્થ યસ્મા અબન્ધનસ્સાપિ પઞ્ચ બન્ધનાનિ ન પૂરેન્તિ, સબ્બસો નત્થિતાય, તસ્મા પદભાજને ‘‘અબન્ધનો વા’’તિઆદિ વુત્તં. ‘‘ઊનપઞ્ચબન્ધનેના’’તિ ચ વુત્તત્તા યસ્સ પઞ્ચબન્ધનો પત્તો હોતિ, તસ્સ સો અપત્તો, તસ્મા અઞ્ઞં વિઞ્ઞાપેતું વટ્ટતિ. બન્ધનઞ્ચ નામેતં યસ્મા બન્ધનોકાસે સતિ હોતિ, અસતિ ન હોતિ, તસ્મા તસ્સ લક્ખણં દસ્સેતું ‘‘અબન્ધનોકાસો નામા’’તિઆદિ વુત્તં.

દ્વઙ્ગુલા રાજિ ન હોતીતિ મુખવટ્ટિતો હેટ્ઠા દ્વઙ્ગુલપ્પમાણા એકાપિ રાજિ ન હોતિ. યસ્સ દ્વઙ્ગુલા રાજિ હોતીતિ યસ્સ પન તાદિસા એકા રાજિ હોતિ, સો તસ્સા રાજિયા હેટ્ઠિમપરિયન્તે પત્તવેધકેન વિજ્ઝિત્વા પચિત્વા સુત્તરજ્જુક-મકચિરજ્જુકાદીહિ વા તિપુસુત્તકેન વા બન્ધિતબ્બો, તં બન્ધનં આમિસસ્સ અલગ્ગનત્થં તિપુપટ્ટકેન વા કેનચિ બદ્ધસિલેસેન વા પટિચ્છાદેતબ્બં. સો ચ પત્તો અધિટ્ઠહિત્વા પરિભુઞ્જિતબ્બો, સુખુમં વા છિદ્દં કત્વા બન્ધિતબ્બો. સુદ્ધેહિ પન મધુસિત્થકલાખાસજ્જુલસાદીહિ બન્ધિતું ન વટ્ટતિ. ફાણિતં ઝાપેત્વા પાસાણચુણ્ણેન બન્ધિતું વટ્ટતિ. મુખવટ્ટિસમીપે પન પત્તવેધકેન વિજ્ઝિયમાનો કપાલસ્સ બહલત્તા ભિજ્જતિ, તસ્મા હેટ્ઠા વિજ્ઝિતબ્બો. યસ્સ પન દ્વે રાજિયો એકાયેવ વા ચતુરઙ્ગુલા, તસ્સ દ્વે બન્ધનાનિ દાતબ્બાનિ. યસ્સ તિસ્સો એકાયેવ વા છળઙ્ગુલા, તસ્સ તીણિ. યસ્સ ચતસ્સો એકાયેવ વા અટ્ઠઙ્ગુલા, તસ્સ ચત્તારિ. યસ્સ પઞ્ચ એકાયેવ વા દસઙ્ગુલા, સો બદ્ધોપિ અબદ્ધોપિ અપત્તોયેવ, અઞ્ઞો વિઞ્ઞાપેતબ્બો. એસ તાવ મત્તિકાપત્તે વિનિચ્છયો.

અયોપત્તે પન સચેપિ પઞ્ચ વા અતિરેકાનિ વા છિદ્દાનિ હોન્તિ, તાનિ ચે અયચુણ્ણેન વા આણિયા વા લોહમણ્ડલકેન વા બદ્ધાનિ મટ્ઠાનિ હોન્તિ, સ્વેવ પત્તો પરિભુઞ્જિતબ્બો, ન અઞ્ઞો વિઞ્ઞાપેતબ્બો. અથ પન એકમ્પિ છિદ્દં મહન્તં હોતિ, લોહમણ્ડલકેન બદ્ધમ્પિ મટ્ઠં ન હોતિ, પત્તે આમિસં લગ્ગતિ, અકપ્પિયો હોતિ, અયં અપત્તો. અઞ્ઞો વિઞ્ઞાપેતબ્બો.

૬૧૫. થેરો વત્તબ્બોતિ પત્તે આનિસંસં દસ્સેત્વા ‘‘અયં, ભન્તે, પત્તો પમાણયુત્તો સુન્દરો થેરાનુરૂપો, તં ગણ્હથા’’તિ વત્તબ્બો. યો ન ગણ્હેય્યાતિ અનુકમ્પાય ન ગણ્હન્તસ્સ દુક્કટં. યો પન સન્તુટ્ઠિયા ‘‘કિં મે અઞ્ઞેન પત્તેના’’તિ ન ગણ્હાતિ, તસ્સ અનાપત્તિ. પત્તપરિયન્તોતિ એવં પરિવત્તેત્વા પરિયન્તે ઠિતપત્તો.

ન અદેસેતિ મઞ્ચપીઠછત્તનાગદન્તકાદિકે અદેસે, ન નિક્ખિપિતબ્બો. યત્થ પુરિમં સુન્દરં પત્તં ઠપેતિ, તત્થેવ ઠપેતબ્બો. પત્તસ્સ હિ નિક્ખિપનદેસો ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, આધારક’’ન્તિઆદિના નયેન ખન્ધકે વુત્તોયેવ.

ન અભોગેનાતિ યાગુરન્ધનરજનપચનાદિના અપરિભોગેન ન પરિભુઞ્જિતબ્બો. અન્તરામગ્ગે પન બ્યાધિમ્હિ ઉપ્પન્ને અઞ્ઞસ્મિં ભાજને અસતિ મત્તિકાય લિમ્પેત્વા યાગું વા પચિતું ઉદકં વા તાપેતું વટ્ટતિ.

ન વિસ્સજ્જેતબ્બોતિ અઞ્ઞસ્સ ન દાતબ્બો. સચે પન સદ્ધિવિહારિકો વા અન્તેવાસિકો વા અઞ્ઞં વરપત્તં ઠપેત્વા ‘‘અયં મય્હં સારુપ્પો, અયં થેરસ્સા’’તિ ગણ્હાતિ, વટ્ટતિ. અઞ્ઞો વા તં ગહેત્વા અત્તનો પત્તં દેતિ, વટ્ટતિ. ‘‘મય્હમેવ પત્તં આહરા’’તિ વત્તબ્બકિચ્ચં નત્થિ.

૬૧૭. પવારિતાનન્તિ એત્થ સઙ્ઘવસેન પવારિતટ્ઠાને પઞ્ચબન્ધનેનેવ વટ્ટતિ. પુગ્ગલવસેન પવારિતટ્ઠાને ઊનપઞ્ચબન્ધનેનાપિ વટ્ટતીતિ કુરુન્દિયં વુત્તં. સેસમેત્થ ઉત્તાનત્થમેવ.

છસમુટ્ઠાનં, કિરિયં, નોસઞ્ઞાવિમોક્ખં, અચિત્તકં, પણ્ણત્તિવજ્જં, કાયકમ્મવચીકમ્મં, તિચિત્તં, તિવેદનન્તિ.

ઊનપઞ્ચબન્ધનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.