૩. તતિયકથિનસિક્ખાપદવણ્ણના

૪૯૭. તેન સમયેનાતિ તતિયકથિનસિક્ખાપદં. તત્થ ઉસ્સાપેત્વા પુનપ્પુનં વિમજ્જતીતિ ‘‘વલીસુ નટ્ઠાસુ ઇદં મહન્તં ભવિસ્સતી’’તિ મઞ્ઞમાનો ઉદકેન સિઞ્ચિત્વા પાદેહિ અક્કમિત્વા હત્થેહિ ઉસ્સાપેત્વા ઉક્ખિપિત્વા પિટ્ઠિયં ઘંસતિ, તં આતપે સુક્ખં પઠમપ્પમાણમેવ હોતિ. સો પુનપિ તથા કરોતિ, તેન વુત્તં – ‘‘ઉસ્સાપેત્વા પુનપ્પુનં વિમજ્જતી’’તિ. તં એવં કિલમન્તં ભગવા ગન્ધકુટિયં નિસિન્નોવ દિસ્વા નિક્ખમિત્વા સેનાસનચારિકં આહિણ્ડન્તો વિય તત્થ અગમાસિ. તેન વુત્તં – ‘‘અદ્દસ ખો ભગવા’’તિઆદિ.

૪૯૯-૫૦૦. એકાદસમાસેતિ એકં પચ્છિમકત્તિકમાસં ઠપેત્વા સેસે એકાદસમાસે. સત્તમાસેતિ કત્તિકમાસં હેમન્તિકે ચ ચત્તારોતિ પઞ્ચમાસે ઠપેત્વા સેસે સત્તમાસે. કાલેપિ આદિસ્સ દિન્નન્તિ સઙ્ઘસ્સ વા ‘‘ઇદં અકાલચીવર’’ન્તિ ઉદ્દિસિત્વા દિન્નં, એકપુગ્ગલસ્સ વા ‘‘ઇદં તુય્હં દમ્મી’’તિ દિન્નં.

સઙ્ઘતો વાતિ અત્તનો પત્તભાગવસેન સઙ્ઘતો વા ઉપ્પજ્જેય્ય. ગણતો વાતિ ઇદં સુત્તન્તિકગણસ્સ દેમ, ઇદં આભિધમ્મિકગણસ્સાતિ એવં ગણસ્સ દેન્તિ. તતો અત્તનો પત્તભાગવસેન ગણતો વા ઉપ્પજ્જેય્ય.

નો ચસ્સ પારિપૂરીતિ નો ચે પારિપૂરી ભવેય્ય, યત્તકેન કયિરમાનં અધિટ્ઠાનચીવરં પહોતિ, તઞ્ચે ચીવરં તત્તકં ન ભવેય્ય, ઊનકં ભવેય્યાતિ અત્થો.

પચ્ચાસા હોતિ સઙ્ઘતો વાતિઆદીસુ અસુકદિવસં નામ સઙ્ઘો ચીવરાનિ લભિસ્સતિ, ગણો લભિસ્સતિ, તતો મે ચીવરં ઉપ્પજ્જિસ્સતીતિ એવં સઙ્ઘતો વા ગણતો વા પચ્ચાસા હોતિ. ઞાતકેહિ મે ચીવરત્થાય પેસિતં, મિત્તેહિ પેસિતં, તે આગતા ચીવરે દસ્સન્તીતિ એવં ઞાતિતો વા મિત્તતો વા પચ્ચાસા હોતિ. પંસુકૂલં વાતિ એત્થ પન પંસુકૂલં વા લચ્છામીતિ એવં પચ્ચાસા હોતીતિ યોજેતબ્બં. અત્તનો વા ધનેનાતિ અત્તનો કપ્પાસસુત્તાદિના ધનેન, અસુકદિવસં નામ લચ્છામીતિ એવં વા પચ્ચાસા હોતીતિ અત્થો.

તતો ચે ઉત્તરિ નિક્ખિપેય્ય સતિયાપિ પચ્ચાસાયાતિ માસપરમતો ચે ઉત્તરિ નિક્ખિપેય્ય, નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયન્તિ અત્થો. એવં પન અવત્વા યસ્મા અન્તરા ઉપ્પજ્જમાને પચ્ચાસાચીવરે મૂલચીવરસ્સ ઉપ્પન્નદિવસતો યાવ વીસતિમો દિવસો તાવ ઉપ્પન્નં પચ્ચાસાચીવરં મૂલચીવરં અત્તનો ગતિકં કરોતિ, તતો ઉદ્ધં મૂલચીવરં પચ્ચાસાચીવરં અત્તનો ગતિકં કરોતિ. તસ્મા તં વિસેસં દસ્સેતું ‘‘તદહુપ્પન્ને મૂલચીવરે’’તિઆદિના નયેન પદભાજનં વુત્તં, તં ઉત્તાનત્થમેવ.

વિસભાગે ઉપ્પન્ને મૂલચીવરેતિ યદિ મૂલચીવરં સણ્હં, પચ્ચાસાચીવરં થૂલં, ન સક્કા યોજેતું. રત્તિયો ચ સેસા હોન્તિ, ન તાવ માસો પૂરતિ, ન અકામા નિગ્ગહેન ચીવરં કારેતબ્બં. અઞ્ઞં પચ્ચાસાચીવરં લભિત્વાયેવ કાલબ્ભન્તરે કારેતબ્બં. પચ્ચાસાચીવરમ્પિ પરિક્ખારચોળં અધિટ્ઠાતબ્બં. અથ મૂલચીવરં થૂલં હોતિ, પચ્ચાસાચીવરં સણ્હં, મૂલચીવરં પરિક્ખારચોળં અધિટ્ઠહિત્વા પચ્ચાસાચીવરમેવ મૂલચીવરં કત્વા ઠપેતબ્બં. તં પુન માસપરિહારં લભતિ, એતેનુપાયેન યાવ ઇચ્છતિ તાવ અઞ્ઞમઞ્ઞં મૂલચીવરં કત્વા ઠપેતું વટ્ટતીતિ. સેસં ઉત્તાનમેવ.

સમુટ્ઠાનાદીનિ પઠમકથિનસદિસાનેવાતિ.

તતિયકથિનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.