૪. પુરાણચીવરસિક્ખાપદવણ્ણના

૫૦૩-૫. તેન સમયેનાતિ પુરાણચીવરસિક્ખાપદં. તત્થ યાવ સત્તમા પિતામહયુગાતિ પિતુપિતા પિતામહો, પિતામહસ્સ યુગં પિતામહયુગં. યુગન્તિ આયુપ્પમાણં વુચ્ચતિ. અભિલાપ મત્તમેવ ચેતં. અત્થતો પન પિતામહોયેવ પિતામહયુગં. તતો ઉદ્ધં સબ્બેપિ પુબ્બપુરિસા પિતામહગ્ગહણેનેવ ગહિતા. એવં યાવ સત્તમો પુરિસો તાવ યા અસમ્બદ્ધા સા યાવ સત્તમા પિતામહયુગા અસમ્બદ્ધાતિ વુચ્ચતિ. દેસનામુખમેવ ચેતં. ‘‘માતિતો વા પિતિતો વા’’તિવચનતો પન પિતામહયુગમ્પિ પિતામહિયુગમ્પિ માતામહયુગમ્પિ માતામહિયુગમ્પિ તેસં ભાતુભગિનીભાગિનેય્યપુત્તપપુત્તાદયોપિ સબ્બે ઇધ સઙ્ગહિતા એવાતિ વેદિતબ્બા.

તત્રાયં વિત્થારનયો – પિતા પિતુપિતા તસ્સ પિતા તસ્સાપિ પિતાતિ એવં યાવ સત્તમા યુગા, પિતા પિતુમાતા તસ્સા પિતા ચ માતા ચ ભાતા ચ ભગિની ચ પુત્તા ચ ધીતરો ચાતિ એવમ્પિ ઉદ્ધઞ્ચ અધો ચ યાવ સત્તમા યુગા, પિતા પિતુભાતા પિતુભગિની પિતુપુત્તા પિતુધીતરો તેસમ્પિ પુત્તધીતુપરમ્પરાતિ એવમ્પિ યાવ સત્તમા યુગા, માતા માતુમાતા તસ્સા માતા તસ્સાપિ માતાતિ એવમ્પિ યાવ સત્તમા યુગા, માતા માતુપિતા તસ્સ માતા ચ પિતા ચ ભાતા ચ ભગિની ચ પુત્તા ચ ધીતરો ચાતિ, એવમ્પિ ઉદ્ધઞ્ચ અધો ચ યાવ સત્તમા યુગા, માતા માતુભાતા માતુભગિની માતુપુત્તા માતુધીતરો તેસમ્પિ પુત્તધીતુપરમ્પરાતિ એવમ્પિ યાવ સત્તમા યુગા, નેવ માતુસમ્બન્ધેન ન પિતુસમ્બન્ધેન સમ્બદ્ધા, અયં અઞ્ઞાતિકા નામ.

ઉભતો સઙ્ઘેતિ ભિક્ખુનિસઙ્ઘે ઞત્તિચતુત્થેન ભિક્ખુસઙ્ઘે ઞત્તિચતુત્થેનાતિ અટ્ઠવાચિકવિનયકમ્મેન ઉપસમ્પન્ના.

સકિં નિવત્થમ્પિ સકિં પારુતમ્પીતિ રજિત્વા કપ્પં કત્વા એકવારમ્પિ નિવત્થં વા પારુતં વા. અન્તમસો પરિભોગસીસેન અંસે વા મત્થકે વા કત્વા મગ્ગં ગતો હોતિ, ઉસ્સીસકં વા કત્વા નિપન્નો હોતિ, એતમ્પિ પુરાણચીવરમેવ. સચે પન પચ્ચત્થરણસ્સ હેટ્ઠા કત્વા નિપજ્જતિ, હત્થેહિ વા ઉક્ખિપિત્વા આકાસે વિતાનં કત્વા સીસેન અફુસન્તો ગચ્છતિ, અયં પરિભોગો નામ ન હોતીતિ કુરુન્દિયં વુત્તં.

ધોતં નિસ્સગ્ગિયન્તિ એત્થ એવં આણત્તા ભિક્ખુની ધોવનત્થાય ઉદ્ધનં સજ્જેતિ, દારૂનિ સંહરતિ, અગ્ગિં કરોતિ, ઉદકં આહરતિ યાવ નં ધોવિત્વા ઉક્ખિપતિ, તાવ ભિક્ખુનિયા પયોગે પયોગે ભિક્ખુસ્સ દુક્કટં. ધોવિત્વા ઉક્ખિત્તમત્તે નિસ્સગ્ગિયં હોતિ. સચે દુદ્ધોતન્તિ મઞ્ઞમાના પુન સિઞ્ચતિ વા ધોવતિ વા યાવ નિટ્ઠાનં ન ગચ્છતિ તાવ પયોગે પયોગે દુક્કટં. એસ નયો રજનાકોટનેસુ. રજનદોણિયઞ્હિ રજનં આકિરિત્વા યાવ સકિં ચીવરં રજતિ, તતો પુબ્બે યંકિઞ્ચિ રજનત્થાય કરોતિ, પચ્છા વા પટિરજતિ, સબ્બત્થ પયોગે પયોગે ભિક્ખુસ્સ દુક્કટં. એવં આકોટનેપિ પયોગો વેદિતબ્બો.

૫૦૬. અઞ્ઞાતિકાય અઞ્ઞાતિકસઞ્ઞી પુરાણચીવરં ધોવાપેતીતિ નો ચેપિ ‘‘ઇમં ધોવા’’તિ વદતિ, અથ ખો ધોવનત્થાય કાયવિકારં કત્વા હત્થેન વા હત્થે દેતિ, પાદમૂલે વા ઠપેતિ, ઉપરિ વા ખિપતિ, સિક્ખમાનાસામણેરીસામણેરઉપાસકતિત્થિયાદીનં વા હત્થે પેસેતિ, નદીતિત્થે ધોવન્તિયા ઉપચારે વા ખિપતિ, અન્તોદ્વાદસહત્થે ઓકાસે ઠત્વા, ધોવાપિતંયેવ હોતિ. સચે પન ઉપચારં મુઞ્ચિત્વા ઓરતો ઠપેતિ સા ચે ધોવિત્વા આનેતિ, અનાપત્તિ. સિક્ખમાનાય વા સામણેરિયા વા ઉપાસિકાય વા હત્થે ધોવનત્થાય દેતિ, સા ચે ઉપસમ્પજ્જિત્વા ધોવતિ, આપત્તિયેવ. ઉપાસકસ્સ હત્થે દેતિ, સો ચે લિઙ્ગે પરિવત્તે ભિક્ખુનીસુ પબ્બજિત્વા ઉપસમ્પજ્જિત્વા ધોવતિ, આપત્તિયેવ. સામણેરસ્સ વા ભિક્ખુસ્સ વા હત્થે દિન્નેપિ લિઙ્ગપરિવત્તને એસેવ નયો.

ધોવાપેતિ રજાપેતીતિઆદીસુ એકેન વત્થુના નિસ્સગ્ગિયં, દુતિયેન દુક્કટં. તીણિપિ કારાપેન્તસ્સ એકેન નિસ્સગ્ગિયં, સેસેહિ દ્વે દુક્કટાનિ. યસ્મા પનેતાનિ ધોવનાદીનિ પટિપાટિયા વા ઉપ્પટિપાટિયા વા કારેન્તસ્સ મોક્ખો નત્થિ, તસ્મા એત્થ તીણિ ચતુક્કાનિ વુત્તાનિ. સચેપિ હિ ‘‘ઇમં ચીવરં રજિત્વા ધોવિત્વા આનેહી’’તિ વુત્તે સા ભિક્ખુની પઠમં ધોવિત્વા પચ્છા રજતિ, નિસ્સગ્ગિયેન દુક્કટમેવ. એવં સબ્બેસુ વિપરીતવચનેસુ નયો નેતબ્બો. સચે પન ‘‘ધોવિત્વા આનેહી’’તિ વુત્તા ધોવતિ ચેવ રજતિ ચ, ધોવાપનપચ્ચયા એવ આપત્તિ, રજને અનાપત્તિ. એવં સબ્બત્થ વુત્તાધિકકરણે ‘‘અવુત્તા ધોવતી’’તિ ઇમિના લક્ખણેન અનાપત્તિ વેદિતબ્બા. ‘‘ઇમસ્મિં ચીવરે યં કાતબ્બં, સબ્બં તં તુય્હં ભારો’’તિ વદન્તો પન એકવાચાય સમ્બહુલા આપત્તિયો આપજ્જતીતિ.

અઞ્ઞાતિકાય વેમતિકો અઞ્ઞાતિકાય ઞાતિકસઞ્ઞીતિ ઇમાનિપિ પદાનિ વુત્તાનંયેવ તિણ્ણં ચતુક્કાનં વસેન વિત્થારતો વેદિતબ્બાનિ.

એકતો ઉપસમ્પન્નાયાતિ ભિક્ખુનીનં સન્તિકે ઉપસમ્પન્નાય ધોવાપેન્તસ્સ દુક્કટં. ભિક્ખૂનં સન્તિકે ઉપસમ્પન્નાય પન યથાવત્થુકમેવ, ભિક્ખૂનં સન્તિકે ઉપસમ્પન્ના નામ પઞ્ચસતા સાકિયાનિયો.

૫૦૭. અવુત્તા ધોવતીતિ ઉદ્દેસાય વા ઓવાદાય વા આગતા કિલિન્નં ચીવરં દિસ્વા ઠપિતટ્ઠાનતો ગહેત્વા વા ‘‘દેથ, અય્ય, ધોવિસ્સામી’’તિ આહરાપેત્વા વા ધોવતિ ચેવ રજતિ ચ આકોટેતિ ચ, અયં અવુત્તા ધોવતિ નામ. યાપિ ‘‘ઇમં ચીવરં ધોવા’’તિ દહરં વા સામણેરં વા આણાપેન્તસ્સ ભિક્ખુનો સુત્વા ‘‘આહરથય્ય અહં ધોવિસ્સામી’’તિ ધોવતિ, તાવકાલિકં વા ગહેત્વા ધોવિત્વા રજિત્વા દેતિ, અયમ્પિ અવુત્તા ધોવતિ નામ.

અઞ્ઞં પરિક્ખારન્તિ ઉપાહનત્થવિકપત્તત્થવિકઅંસબદ્ધકકાયબન્ધનમઞ્ચપીઠભિસિતટ્ટિકાદિં યંકિઞ્ચિ ધોવાપેતિ, અનાપત્તિ. સેસમેત્થ ઉત્તાનત્થમેવ.

સમુટ્ઠાનાદીસુ પન ઇદં સિક્ખાપદં છસમુટ્ઠાનં, કિરિયં, નોસઞ્ઞાવિમોક્ખં, અચિત્તકં, પણ્ણત્તિવજ્જં, કાયકમ્મં, વચીકમ્મં, તિચિત્તં, તિવેદનન્તિ.

પુરાણચીવરસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.