૪. ચતુત્થપારાજિકસિક્ખાપદવણ્ણના

૬૭૫. ચતુત્થે – અવસ્સુતાતિ લોકસ્સાદમિત્તસન્થવવસેન કાયસંસગ્ગરાગેન અવસ્સુતા. દુતિયપદેપિ એસેવ નયો. પુરિસપુગ્ગલસ્સ હત્થગ્ગહણં વાતિઆદીસુ પન યં પુરિસપુગ્ગલેન હત્થે ગહણં કતં, તં પુરિસપુગ્ગલસ્સ હત્થગ્ગહણન્તિ વુત્તં. એસેવ નયો સઙ્ઘાટિકણ્ણગ્ગહણેપિ. હત્થગ્ગહણન્તિ એત્થ ચ હત્થગ્ગહણઞ્ચ અઞ્ઞમ્પિ અપારાજિકક્ખેત્તે ગહણઞ્ચ એકજ્ઝં કત્વા હત્થગ્ગહણન્તિ વુત્તન્તિ વેદિતબ્બં. તેનેવસ્સ પદભાજને ‘‘હત્થગ્ગહણં વા સાદિયેય્યાતિ હત્થો નામ કપ્પરં ઉપાદાય યાવ અગ્ગનખા, એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય ઉબ્ભક્ખકં અધોજાણુમણ્ડલં ગહણં સાદિયતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સા’’તિ વુત્તં. એત્થ ચ અસદ્ધમ્મોતિ કાયસંસગ્ગો વેદિતબ્બો, ન મેથુનધમ્મો. ન હિ મેથુનસ્સ સામન્તા થુલ્લચ્ચયં હોતિ. ‘‘વિઞ્ઞૂ પટિબલો કાયસંસગ્ગં સમાપજ્જિતુન્તિ વચનમ્પિ ચેત્થ સાધકં.

‘‘તિસ્સિત્થિયો મેથુનં તં ન સેવે,

તયો પુરિસે તયો ચ અનરિયપણ્ડકે;

ન ચાચરે મેથુનં બ્યઞ્જનસ્મિં,

છેજ્જા સિયા મેથુનધમ્મપચ્ચયા;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા’’તિ. (પરિ. ૪૮૧);

ઇમાય પરિવારે વુત્તાય સેદમોચકગાથાય વિરુજ્ઝતીતિ ચે? ન; મેથુનધમ્મસ્સ પુબ્બભાગત્તા. પરિવારેયેવ હિ ‘‘મેથુનધમ્મસ્સ પુબ્બભાગો જાનિતબ્બો’’તિ ‘‘વણ્ણાવણ્ણો કાયસંસગ્ગો દુટ્ઠુલ્લવાચા અત્તકામપારિચરિયાગમનુપ્પાદન’’ન્તિ એવં સુક્કવિસ્સટ્ઠિઆદીનિ પઞ્ચ સિક્ખાપદાનિ મેથુનધમ્મસ્સ પુબ્બભાગોતિ વુત્તાનિ. તસ્મા કાયસંસગ્ગો મેથુનધમ્મસ્સ પુબ્બભાગત્તા પચ્ચયો હોતિ. ઇતિ છેજ્જા સિયા મેથુનધમ્મપચ્ચયાતિ એત્થ ઇમિના પરિયાયેન અત્થો વેદિતબ્બો. એતેનુપાયેન સબ્બપદેસુ વિનિચ્છયો વેદિતબ્બો. અપિચ ‘‘સઙ્કેતં વા ગચ્છેય્યા’’તિ એતસ્સ પદભાજને ‘‘ઇત્થન્નામં આગચ્છા’’તિ. એવંનામકં ઠાનં આગચ્છાતિ અત્થો.

૬૭૬. અટ્ઠમં વત્થું પરિપૂરેન્તી અસ્સમણી હોતીતિ અનુલોમતો વા પટિલોમતો વા એકન્તરિકાય વા યેન તેન નયેન અટ્ઠમં વત્થું પરિપૂરેન્તીયેવ અસ્સમણી હોતિ. યા પન એકં વા વત્થું સત્ત વા વત્થૂનિ સતક્ખત્તુમ્પિ પૂરેતિ, નેવ અસ્સમણી હોતિ. આપન્ના આપત્તિયો દેસેત્વા મુચ્ચતિ. અપિચેત્થ ગણનૂપિકા આપત્તિ વેદિતબ્બા. વુત્તઞ્હેતં ‘‘અત્થાપત્તિ દેસિતા ગણનૂપિકા, અત્થાપત્તિ દેસિતા ન ગણનૂપિકા’’તિ. તત્રાયં વિનિચ્છયો – ઇદાનિ નાપજ્જિસ્સામીતિ ધુરનિક્ખેપં કત્વા દેસિતા ગણનૂપિકા દેસિતગણનં ઉપેતિ પારાજિકસ્સ અઙ્ગં ન હોતિ. તસ્મા યા એકં આપન્ના ધુરનિક્ખેપં કત્વા દેસેત્વા પુન કિલેસવસેન આપજ્જતિ, પુન દેસેતિ, એવં અટ્ઠ વત્થૂનિ પૂરેન્તીપિ પારાજિકા ન હોતિ. યા પન આપજ્જિત્વા પુનપિ અઞ્ઞં વત્થું આપજ્જિસ્સામીતિ સઉસ્સાહાવ દેસેતિ, તસ્સા સા આપત્તિ નગણનૂપિકા, દેસિતાપિ અદેસિતા હોતિ, દેસિતગણનં ન ગચ્છતિ, પારાજિકસ્સેવ અઙ્ગં હોતિ. અટ્ઠમે વત્થુમ્હિ પરિપુણ્ણમત્તે પારાજિકા હોતિ. સેસં ઉત્તાનમેવાતિ.

ધુરનિક્ખેપસમુટ્ઠાનં – કાયવાચાચિત્તતો સમુટ્ઠાતિ, કિરિયં, સઞ્ઞાવિમોક્ખં, સચિત્તકં, લોકવજ્જં, કાયકમ્મં, વચીકમ્મં, અકુસલચિત્તં, દ્વિવેદનન્તિ.

ચતુત્થપારાજિકં.

ઉદ્દિટ્ઠા ખો અય્યાયો અટ્ઠ પારાજિકા ધમ્માતિ ભિક્ખૂ આરબ્ભ પઞ્ઞત્તા સાધારણા ચત્તારો ઇમે ચ ચત્તારોતિ એવં પાતિમોક્ખુદ્દેસમગ્ગેન ઉદ્દિટ્ઠા ખો અય્યાયો અટ્ઠ પારાજિકા ધમ્માતિ એવમેત્થ અત્થો દટ્ઠબ્બો. સેસં મહાવિભઙ્ગે વુત્તનયમેવાતિ.

સમન્તપાસાદિકાય વિનયસંવણ્ણનાય ભિક્ખુનીવિભઙ્ગે

પારાજિકકણ્ડવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

પારાજિકકણ્ડં નિટ્ઠિતં.