૧. જરાધમ્મસુત્તવણ્ણના

૫૧૧. પઞ્ચમવગ્ગસ્સ પઠમે પચ્છાતપેતિ પાસાદચ્છાયાય પુરત્થિમદિસં પટિચ્છન્નત્તા પાસાદસ્સ પચ્છિમદિસાભાગે આતપો હોતિ, તસ્મિં ઠાને પઞ્ઞત્તવરબુદ્ધાસને નિસિન્નોતિ અત્થો. પિટ્ઠિં ઓતાપયમાનોતિ યસ્મા સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સપિ ઉપાદિન્નકસરીરે ઉણ્હકાલે ઉણ્હં હોતિ, સીતકાલે સીતં, અયઞ્ચ હિમપાતસીતસમયો. તસ્મા મહાચીવરં ઓતારેત્વા સૂરિયરસ્મીહિ પિટ્ઠિં ઓતાપયમાનો નિસીદિ.

કિં પન બુદ્ધરસ્મિયો મદ્દિત્વા સૂરિયરસ્મિ અન્તો પવિસિતું સક્કોતીતિ? ન સક્કોતિ. એવં સન્તે કિં તાપેતીતિ? રસ્મિતેજં. યથેવ હિ ઠિતમજ્ઝન્હિકે પરિમણ્ડલાય છાયાય રુક્ખમૂલે નિસિન્નસ્સ કિઞ્ચાપિ સૂરિયરસ્મિયો સરીરં ન ફુસન્તિ, સબ્બદિસાસુ પન તેજો ફરતિ, અગ્ગિજાલાહિ પરિક્ખિત્તો વિય હોતિ, એવં સૂરિયરસ્મીસુ બુદ્ધરસ્મિયો મદ્દિત્વા અન્તો પવિસિતું અસક્કુણન્તીસુપિ સત્થા તેજં તાપેન્તો નિસિન્નોતિ વેદિતબ્બો.

અનોમજ્જન્તોતિ પિટ્ઠિપરિકમ્મકરણવસેન અનુમજ્જન્તો. અચ્છરિયં ભન્તેતિ થેરો ભગવતો પિટ્ઠિતો મહાચીવરં ઓતારેત્વા નિસિન્નસ્સ દ્વિન્નં અંસકૂટાનં અન્તરે સુવણ્ણાવટ્ટં વિય કેસગ્ગપ્પમાણં વલિયાવટ્ટં દિસ્વા – ‘‘એવરૂપેપિ નામ સરીરે જરા પઞ્ઞાયતી’’તિ સઞ્જાતસંવેગો જરં ગરહન્તો એવમાહ. ગરહનચ્છરિયં નામ કિરેતં.

ન ચેવં દાનિ, ભન્તે, ભગવતો તાવ પરિસુદ્ધોતિ યથા પકતિયા છવિવણ્ણો પરિસુદ્ધો, ન એવમેતરહીતિ દીપેન્તો એવમાહ. તથાગતસ્સ હિ દહરકાલે સઙ્કુસતસમબ્ભાહતં ઉસભચમ્મં વિય વિહતવલિકો કાયો હોતિ, તસ્મિં ઠપિતો હત્થો ભસ્સતેવ, ન સન્તિટ્ઠતિ, તેલપુઞ્છનાકારપ્પત્તો વિય હોતિ. મહલ્લકકાલે પન સિરાજાલા મિલાયન્તિ, સન્ધિપબ્બાનિ સિથિલાનિ હોન્તિ, મંસં અટ્ઠિતો મુચ્ચિત્વા સિથિલભાવં આપજ્જિત્વા તત્થ તત્થ ઓલમ્બતિ. બુદ્ધાનં પન એવરૂપં ન હોતિ. અઞ્ઞેસં અપાકટં, સન્તિકાવચરત્તા આનન્દત્થેરસ્સેવ પાકટં હોતિ, તસ્મા એવમાહ.

સિથિલાનિ ચ ગત્તાનીતિ અઞ્ઞેસં મુખે અંસકૂટન્તરેહિ તેસુ તેસુ ઠાનેસુ વલિયો સન્તિટ્ઠન્તિ, સત્થુ પનેતં નત્થિ, થેરો ચ દ્વિન્નં અંસકૂટાનં અન્તરે વલિયાવટ્ટકં દિસ્વા એવમાહ. સબ્બાનિ વલિયજાતાનીતિ ઇદમ્પિ અત્તનો પાકટવસેન એવમાહ – સત્થુ પન અઞ્ઞેસં વિય વલિયો નામ નત્થિ. પુરતો પબ્ભારો ચ કાયોતિ સત્થા બ્રહ્મુજુગત્તો, દેવનગરે સમુસ્સિતસુવણ્ણતોરણં વિયસ્સ કાયો ઉજુકમેવ ઉગ્ગતો. મહલ્લકકાલે પન કાયો પુરતો વઙ્કો હોતિ, સ્વાયં અઞ્ઞેસં અપાકટો, સન્તિકાવચરત્તા પન થેરસ્સેવ પાકટો, તસ્મા એવમાહ. દિસ્સતિ ચ ઇન્દ્રિયાનં અઞ્ઞથત્તન્તિ ઇન્દ્રિયાનિ નામ ન ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યાનિ. યતો પન પકતિયા પરિસુદ્ધો છવિવણ્ણો, ઇદાનિ ન તથા પરિસુદ્ધો, અંસકૂટન્તરે વલિ પઞ્ઞાયતિ, બ્રહ્મુજુકાયો પુરતો વઙ્કો, ઇમિનાવ કારણેન ચક્ખાદીનઞ્ચ ઇન્દ્રિયાનં અઞ્ઞથત્તેન ભવિતબ્બન્તિ નયગ્ગાહતો એવમાહ. ધી તં જમ્મિ જરે અત્થૂતિ લામકે જરે ધી તં તુય્હં હોતુ, ધિક્કારો તં ફુસતુ. બિમ્બન્તિ અત્તભાવો.