૧૧. યવકલાપિસુત્તવણ્ણના
૨૪૮. એકાદસમે યવકલાપીતિ લાયિત્વા ઠપિતયવપુઞ્જો. બ્યાભઙ્ગિહત્થાતિ કાજહત્થા. છહિ બ્યાભઙ્ગીહિ હનેય્યુન્તિ છહિ પુથુલકાજદણ્ડકેહિ પોથેય્યું. સત્તમોતિ તેસુ છસુ જનેસુ યવે પોથેત્વા પસિબ્બકે પૂરેત્વા આદાય ગતેસુ અઞ્ઞો સત્તમો આગચ્છેય્ય. સુહતતરા અસ્સાતિ યં તત્થ અવસિટ્ઠં અત્થિ ભુસપલાપમત્તમ્પિ, તસ્સ ગહણત્થં સુટ્ઠુતરં હતા.
એવમેવ ખોતિ એત્થ ચતુમહાપથો વિય છ આયતનાનિ દટ્ઠબ્બાનિ, ચતુમહાપથે નિક્ખિત્તયવકલાપી વિય સત્તો, છ બ્યાભઙ્ગિયો વિય ઇટ્ઠાનિટ્ઠમજ્ઝત્તવસેન અટ્ઠારસ આરમ્મણાનિ, સત્તમા બ્યાભઙ્ગી વિય ભવપત્થના કિલેસા. યથા ચતુમહાપથે ઠપિતા યવકલાપી છહિ બ્યાભઙ્ગીહિ હઞ્ઞતિ, એવમિમે સત્તા અટ્ઠારસહિ આરમ્મણદણ્ડકેહિ છસુ આયતનેસુ હઞ્ઞન્તિ. યથા સત્તમેન સુહતતરા હોન્તિ, એવં સત્તા ભવપત્થનકિલેસેહિ સુહતતરા હોન્તિ ભવેમૂલકં દુક્ખં અનુભવમાના.
ઇદાનિ નેસં તં ભવપત્થનકિલેસં દસ્સેતું ભૂતપુબ્બં, ભિક્ખવેતિઆદિમાહ. તત્રાતિ સુધમ્માયં ભુમ્મં, સુધમ્માય દેવસભાય દ્વારેતિ અત્થો. ધમ્મિકા ખો દેવાતિ ધમ્મિકા એતે દેવા નામ, યેહિ માદિસં અસુરાધિપતિં ગહેત્વા મય્હં ભેદનમત્તમ્પિ ન કતન્તિ સન્ધાય વદતિ. અધમ્મિકા દેવાતિ અધમ્મિકા એતે દેવા નામ, યે માદિસં અસુરાધિપતિં નવગૂથસૂકરં વિય કણ્ઠપઞ્ચમેહિ બન્ધનેહિ બન્ધિત્વા નિસીદાપેન્તિ. એવં સુખુમં ખો, ભિક્ખવે, વેપચિત્તિબન્ધનન્તિ તં કિર પદુમનાળસુત્તં વિય મક્કટજાલસુત્તં વિય ચ સુખુમં હોતિ, છેત્તું પન નેવ વાસિયા ન ફરસુના સક્કા. યસ્મા પન ચિત્તેનેવ બજ્ઝતિ, ચિત્તેન મુચ્ચતિ, તસ્મા ‘‘વેપચિત્તિબન્ધન’’ન્તિ વુત્તં.
તતો સુખુમતરં મારબન્ધનન્તિ કિલેસબન્ધનં પનેસં તતોપિ સુખુમતરં, નેવ ચક્ખુસ્સ આપાથં ગચ્છતિ, ન ઇરિયાપથં નિવારેતિ. તેન હિ બદ્ધા સત્તા પથવિતલેપિ આકાસેપિ યોજનસતમ્પિ યોજનસહસ્સમ્પિ ગચ્છન્તિપિ આગચ્છન્તિપિ. છિજ્જમાનં પનેતં ઞાણેનેવ છિજ્જતિ, ન અઞ્ઞેનાતિ ‘‘ઞાણમોક્ખં બન્ધન’’ન્તિપિ વુચ્ચતિ.
મઞ્ઞમાનોતિ તણ્હાદિટ્ઠિમાનાનં વસેન ખન્ધે મઞ્ઞન્તો. બદ્ધો મારસ્સાતિ મારબન્ધનેન બદ્ધો. કરણત્થે વા એતં સામિવચનં, કિલેસમારેન બદ્ધોતિ અત્થો. મુત્તો પાપિમતોતિ મારસ્સ બન્ધનેન મુત્તો. કરણત્થેયેવ વા ઇદં સામિવચનં, પાપિમતા કિલેસબન્ધનેન મુત્તોતિ અત્થો.
અસ્મીતિ પદેન તણ્હામઞ્ઞિતં વુત્તં. અયમહસ્મીતિ દિટ્ઠિમઞ્ઞિતં. ભવિસ્સન્તિ સસ્સતવસેન દિટ્ઠિમઞ્ઞિતમેવ. ન ભવિસ્સન્તિ ઉચ્છેદવસેન. રૂપીતિઆદીનિ સસ્સતસ્સેવ પભેદદીપનાનિ. તસ્માતિ યસ્મા મઞ્ઞિતં આબાધં અન્તોદોસનિકન્તનવસેન રોગો ચેવ ગણ્ડો ચ સલ્લઞ્ચ, તસ્મા. ઇઞ્જિતન્તિઆદીનિ યસ્મા ઇમેહિ કિલેસેહિ સત્તા ઇઞ્જન્તિ ચેવ ફન્દન્તિ ચ પપઞ્ચિતા ચ હોન્તિ પમત્તાકારપત્તા, તસ્મા તેસં આકારદસ્સનત્થં વુત્તાનિ.
માનગતવારે પન માનસ્સ ગતં માનગતં, માનપવત્તીતિ અત્થો. માનોયેવ માનગતં ગૂથગતં મુત્તગતં વિય. તત્થ અસ્મીતિ ઇદં તણ્હાય સમ્પયુત્તમાનવસેન વુત્તં. અયમહમસ્મીતિ દિટ્ઠિવસેન. નનુ ચ દિટ્ઠિસમ્પયુત્તો નામ માનો નત્થીતિ? આમ નત્થિ, માનસ્સ પન અપ્પહીનત્તા દિટ્ઠિ નામ હોતિ. માનમૂલકં દિટ્ઠિં સન્ધાયેતં વુત્તં. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.
આસીવિસવગ્ગો.
ચતુત્થો પણ્ણાસકો.
સળાયતનસંયુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.