૭. ખેમકસુત્તવણ્ણના

૮૯. સત્તમે અત્તનિયન્તિ અત્તનો પરિક્ખારજાતં. અસ્મીતિ અધિગતન્તિ અસ્મીતિ એવં પવત્તા તણ્હામાના અધિગતા. સન્ધાવનિકાયાતિ પુનપ્પુનં ગમનાગમનેન. ઉપસઙ્કમીતિ બદરિકારામતો ગાવુતમત્તં ઘોસિતારામં અગમાસિ. દાસકત્થેરો પન ચતુક્ખત્તું ગમનાગમનેન તંદિવસં દ્વિયોજનં અદ્ધાનં આહિણ્ડિ. કસ્મા પન તં થેરા પહિણિંસુ? વિસ્સુતસ્સ ધમ્મકથિકસ્સ સન્તિકા ધમ્મં સુણિસ્સામાતિ. સયં કસ્મા ન ગતાતિ? થેરસ્સ વસનટ્ઠાનં અરઞ્ઞં સમ્બાધં, તત્થ સટ્ઠિમત્તાનં થેરાનં ઠાતું વા નિસીદિતું વા ઓકાસો નત્થીતિ ન ગતા. ‘‘ઇધાગન્ત્વા અમ્હાકં ધમ્મં કથેતૂ’’તિપિ કસ્મા પન ન પહિણિંસૂતિ? થેરસ્સ આબાધિકત્તા. અથ કસ્મા પુનપ્પુનં પહિણિંસૂતિ? સયમેવ ઞત્વા અમ્હાકં કથેતું આગમિસ્સતીતિ. થેરોપિ તેસં અજ્ઝાસયં ઞત્વાવ અગમાસીતિ.

ન ખ્વાહં, આવુસો, રૂપન્તિ યો હિ રૂપમેવ અસ્મીતિ વદતિ, તેન ઇતરે ચત્તારો ખન્ધા પચ્ચક્ખાતા હોન્તિ. યો અઞ્ઞત્ર રૂપા વદતિ, તેન રૂપં પચ્ચક્ખાતં હોતિ. વેદનાદીસુપિ એસેવ નયો. થેરસ્સ પન સમૂહતો પઞ્ચસુપિ ખન્ધેસુ અસ્મીતિ અધિગતો, તસ્મા એવમાહ. હોતેવાતિ હોતિયેવ. અનુસહગતોતિ સુખુમો. ઊસેતિ છારિકાખારે. ખારેતિ ઊસખારે. સમ્મદ્દિત્વાતિ તેમેત્વા ખાદેત્વા.

એવમેવ ખોતિ એત્થ ઇદં ઓપમ્મસંસન્દનં – કિલિટ્ઠવત્થં વિય હિ પુથુજ્જનસ્સ ચિત્તાચારો, તયો ખારા વિય તિસ્સો અનુપસ્સના, તીહિ ખારેહિ ધોતવત્થં વિય દેસનાય મદ્દિત્વા ઠિતો અનાગામિનો ચિત્તાચારો, અનુસહગતો ઊસાદિગન્ધો વિય અરહત્તમગ્ગવજ્ઝા કિલેસા, ગન્ધકરણ્ડકો વિય અરહત્તમગ્ગઞાણં ગન્ધકરણ્ડકં આગમ્મ અનુસહગતાનં ઊસગન્ધાદીનં સમુગ્ઘાતો વિય અરહત્તમગ્ગેન સબ્બકિલેસક્ખયો, ગન્ધપરિભાવિતવત્થં નિવાસેત્વા છણદિવસે અન્તરવીથિયં સુગન્ધગન્ધિનો વિચરણં વિય ખીણાસવસ્સ સીલગન્ધાદીહિ દસ દિસા ઉપવાયન્તસ્સ યથાકામચારો.

આચિક્ખિતુન્તિ કથેતું. દેસેતુન્તિ પકાસેતું. પઞ્ઞાપેતુન્તિ જાનાપેતું. પટ્ઠપેતુન્તિ પતિટ્ઠાપેતું. વિવરિતુન્તિ વિવટં કાતું. વિભજિતુન્તિ સુવિભત્તં કાતું. ઉત્તાનીકાતુન્તિ ઉત્તાનકં કાતું. સટ્ઠિમત્તાનં થેરાનન્તિ તે કિર થેરેન કથિતકથિતટ્ઠાને વિપસ્સનં પટ્ઠપેત્વા ઉપરૂપરિ સમ્મસન્તા દેસનાપરિયોસાને અરહત્તં પાપુણિંસુ. થેરોપિ અઞ્ઞેન નીહારેન અકથેત્વા વિપસ્સનાસહગતચિત્તેનેવ કથેસિ. તસ્મા સોપિ અરહત્તં પાપુણિ. તેન વુત્તં – ‘‘સટ્ઠિમત્તાનં થેરાનં ભિક્ખૂનં અનુપાદાય આસવેહિ ચિત્તાનિ વિમુચ્ચિંસુ આયસ્મતો ખેમકસ્સ ચા’’તિ. સત્તમં.