૨. અનોત્તપ્પીસુત્તવણ્ણના
૧૪૫. દુતિયે અનાતાપીતિ યં વીરિયં કિલેસે આતપતિ, તેન રહિતો. અનોત્તપ્પીતિ નિબ્ભયો કિલેસુપ્પત્તિતો કુસલાનુપ્પત્તિતો ચ ભયરહિતો. સમ્બોધાયાતિ સમ્બુજ્ઝનત્થાય. નિબ્બાનાયાતિ નિબ્બાનસચ્છિકિરિયાય. અનુત્તરસ્સ યોગક્ખેમસ્સાતિ અરહત્તસ્સ તઞ્હિ અનુત્તરઞ્ચેવ ચતૂહિ ચ યોગેહિ ખેમં.
અનુપ્પન્નાતિઆદીસુ યે પુબ્બે અપ્પટિલદ્ધપુબ્બં ચીવરાદિં વા પચ્ચયં ઉપટ્ઠાકસદ્ધિવિહારિક-અન્તેવાસીનં વા અઞ્ઞતરતો મનુઞ્ઞવત્થું પટિલભિત્વા તં સુભં સુખન્તિ અયોનિસો ગણ્હન્તસ્સ અઞ્ઞતરં વા પન અનનુભૂતપુબ્બં આરમ્મણં યથા તથા વા અયોનિસો આવજ્જેન્તસ્સ લોભાદયો પાપકા અકુસલા ધમ્મા ઉપ્પજ્જન્તિ, તે અનુપ્પન્નાતિ વેદિતબ્બા. અઞ્ઞથા હિ અનમતગ્ગે સંસારે અનુપ્પન્ના નામ પાપકા ધમ્મા નત્થિ. અનુભૂતપુબ્બેપિ ચ વત્થુમ્હિ આરમ્મણે વા યસ્સ પકતિબુદ્ધિયા વા ઉદ્દેસપરિપુચ્છાય વા પરિયત્તિનવકમ્મયોનિસોમનસિકારાનં વા અઞ્ઞતરવસેન પુબ્બે અનુપ્પજ્જિત્વા પચ્છા તાદિસેન પચ્ચયેન સહસા ઉપ્પજ્જન્તિ, ઇમેપિ ‘‘અનુપ્પન્ના ઉપ્પજ્જમાના અનત્થાય સંવત્તેય્યુ’’ન્તિ વેદિતબ્બા. તેસુયેવ પન વત્થારમ્મણેસુ પુનપ્પુનં ઉપ્પજ્જમાના નપ્પહીયન્તિ નામ, તે ‘‘ઉપ્પન્ના અપ્પહીયમાના અનત્થાય સંવત્તેય્યુ’’ન્તિ વેદિતબ્બા. અયમેત્થ સઙ્ખેપો, વિત્થારતો પન ઉપ્પન્નાનુપ્પન્નભેદો ચ પહાનપ્પહાનવિધાનઞ્ચ સબ્બં વિસુદ્ધિમગ્ગે ઞાણદસ્સનવિસુદ્ધિનિદ્દેસે કથિતં.
અનુપ્પન્ના મે કુસલા ધમ્માતિ અપ્પટિલદ્ધાપિ સીલસમાધિમગ્ગફલસઙ્ખાતા અનવજ્જધમ્મા. ઉપ્પન્નાતિ તેયેવ પટિલદ્ધા. નિરુજ્ઝમાના અનત્થાય સંવત્તેય્યુન્તિ તે સીલાદિધમ્મા પરિહાનિવસેન પુન અનુપ્પત્તિયા નિરુજ્ઝમાના અનત્થાય સંવત્તેય્યુન્તિ વેદિતબ્બા. એત્થ ચ લોકિયા પરિહાયન્તિ, લોકુત્તરાનં પરિહાનિ નત્થીતિ. ‘‘ઉપ્પન્નાનં કુસલાનં ધમ્માનં ઠિતિયા’’તિ ઇમસ્સ પન સમ્મપ્પધાનસ્સ વસેનાયં દેસના કતા. દુતિયમગ્ગો વા સીઘં અનુપ્પજ્જમાનો, પઠમમગ્ગો નિરુજ્ઝમાનો અનત્થાય સંવત્તેય્યાતિ એવમ્પેત્થ અત્થો દટ્ઠબ્બો. ઇતિ ઇમસ્મિં સુત્તે ઇમે ચત્તારો સમ્મપ્પધાના પુબ્બભાગવિપસ્સનાવસેન કથિતાતિ. દુતિયં.